Inleiding

De islam is niet een nieuwe religie, maar dezelfde Waarheid die Allāh Ta’ālā geopenbaard heeft via Zijn Profeten (in een ḥadīth staat ongeveer 124.000 profeten, in een andere ḥadīth 224.000 profeten en in een derde ḥadīth 7.000 profeten) naar alle mensen. Tazkirāt‑ul‑Anbiyā. (Zie: al‑Bukhārī, Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī; Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim; Ibn Mājah, Sunan Ibn Mājah; Tirmidhī, Jāmiʿ al‑Tirmidhī; en Bhaitralvī, A. R. (2019). Tazkirāt-ul-Anbiyā. Paigham‑e‑Raza).

Voor een vijfde deel van de wereldbevolking is de islam zowel een religie als een complete beschaafdheid van bezieling. Moslims volgen een religie van vrede, genade en vergeving en het merendeel van de moslims heeft niets te maken met de zeer ernstige gebeurtenissen die zich in de wijde wereld voordoen en in verband worden gebracht met hun geloof door de paginaverkopende en beeldenverkopende media. (Zie: al‑Nawawī, Riyāḍ al‑Ṣāliḥīn; Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim; Bukhārī, Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī).

Wie zijn de moslims?

Meer dan twee miljard mensen uit een hele reeks van rassen, nationaliteiten en culturen uit alle windstreken van de wereld zijn verenigd door hun gemeenschappelijke islamitische geloofsovertuiging. Ongeveer 18 % woont in de Arabische wereld, werelds grootste islamitische gemeenschap woont in Indonesië, grote delen van Azië waaronder Barre Ṣaghīr (Pakistan, India, Nepal, Bangladesh) en de meeste delen van Afrika, terwijl er een gestaag groei plaatsvindt in Rusland, China, Noord- en Zuid-Amerika en Europa.

Wereldwijd aantal

• Volgens recente schattingen van het Pew Research Center telt de islamitische gemeenschap wereldwijd ruim 2 miljard mensen en groeit sneller dan andere religies.
• De islam vertegenwoordigt ongeveer 25% van de wereldbevolking.

Regionale verdeling

• Indonesië: grootste moslimpopulatie ter wereld, met meer dan 230 miljoen moslims (ca. 13% van alle moslims).
• Zuid‑Azië: Pakistan, India en Bangladesh samen huisvesten honderden miljoenen moslims. India alleen telt ca. 172 miljoen moslims en zal tegen 2050 waarschijnlijk de grootste moslimpopulatie hebben.
• Arabische wereld: ongeveer 18% van alle moslims woont in Arabische landen.
• Afrika: Nigeria, Egypte en andere landen hebben grote moslimbevolkingen. Nigeria zal tegen 2050 ca. 8% van alle moslims huisvesten.
• Europa: Turkije, Kosovo, Albanië en Bosnië hebben een meerderheid of groot aandeel moslims. In West‑Europa (Frankrijk, Duitsland, Nederland, België) groeit het aandeel moslims gestaag.
• Rusland en China: beide landen hebben aanzienlijke moslimminderheden, vooral in de Kaukasus en Xinjiang.
• Noord‑ en Zuid‑Amerika: kleinere maar groeiende gemeenschappen, vooral door migratie.

Kenmerken

• Moslims zijn verenigd door hun geloofsovertuiging in de islam, maar cultureel en etnisch zeer divers.
• De islam is zowel een religie als een beschavingstraditie, die zich uitstrekt over taal, kunst, recht, economie en sociale structuren.
• De groei van de moslimbevolking wordt vooral verklaard door jonge leeftijdsopbouw en hogere geboortecijfers.

Wat doen moslims geloven?

Moslims geloven in de Eenheid, Unieke en Onvergelijkbare Allāh, in de engelen die door Hem geschapen zijn, in de Profeten door wie Zijn Openbaringen werden overgebracht aan de mensheid, in de Dag des Oordeels en de individuele verantwoordelijkheid voor de menselijke handelingen, in het volledige gezag van Allāh over het menselijk lot en in het leven na de dood (vertaling van Īmān‑e‑Mufassal): Āmantu billāhi wa malāʾikatihi wa kutubihi wa Rusulihi wal‑yawmil ākhiri wal‑qadri khayrihi wa sharrihi min Allāhi Ta’ālā wal‑baʿthi baʿdal‑mawt.

Moslims geloven in een keten van profeten, te beginnen met Adam (ʿalayhis salām), met inbegrip van onder andere Noah, Abraham, Ismaël, Isaac, Jacob, Jozef, Job, Mozes, Aaron, David, Salomo, Elias en Jezus (ʿalayhimus salām). Maar Allāh Zijn laatste boodschap aan de mens, een herbevestiging van de eeuwige boodschap en een samenvatting van alles wat eerder was verkondigd, werd geopenbaard aan de Heilige Profeet Mohammed ﷺ, gebracht door de aartsengel Jibrāʾīl (Gabriel, ʿalayhis salām).

• Īmān‑e‑Mufassal: klassieke geloofsbelijdenis, vermeld in Ṣaḥīḥ Muslim en Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī bij de hoofdstukken over īmān.
• Profetenketen: genoemd in de Qurʾān (bijv. Surah al‑Baqarah 2:136; Surah al‑Anʿām 6:83‑86) en bevestigd in Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī en Ṣaḥīḥ Muslim.
• Laatste boodschap via Mohammed ﷺ en Jibrāʾīl: Qurʾān (Surah al‑Baqarah 2:97; Surah al‑Naḥl 16:102) en Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb Badʾ al‑Wahy.

Hoe wordt iemand een moslim?

Gewoon door te zeggen, maar met hart en ziel overtuigd te zijn: Lā ilāha illAllāhu Muḥammadur Rasūlullāh ﷺ (Er is geen god dan Allāh, Mohammed – vrede zij met Hem – is de (laatste) Boodschapper van Allāh).

• Shahādah (geloofsgetuigenis): Qurʾān (Surah Muḥammad 47:19; Surah al‑Ṣaff 61:9) en Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Īmān.

Wat betekent de islam?

Het Arabische woord Islam betekent eenvoudigweg ‘onderwerpen’ en is afgeleid van een woord dat ‘vrede’ betekent. In een religieuze context betekent het de volledige onderwerping aan de Wil van Allāh. ‘Mohammedanisme’ of ‘Mohammedaan’ is een verkeerde benaming, omdat het suggereert dat moslims de Profeet Mohammed ﷺ aanbidden in plaats van Allāh Ta’ālā (de Almachtige Schepper).

• Betekenis van Islam: Qurʾān (Surah al‑Baqarah 2:112; Surah Āl ʿImrān 3:19) en Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Īmān.

Waarom lijkt islam vaak vreemd?

Islam lijkt misschien exotisch of zelfs extreem in de moderne wereld. Dit komt doordat de meeste mensen in de moderne wereld geen godsdienst in het dagelijks leven belijden, terwijl moslims religie altijd boven alles in gedachten houden en daarop hun leven funderen. Zij geloven en erkennen dat de Sharīʿah (islamitische wetgeving) zeer serieus moet worden genomen. Daarom is het belangrijk om kwesties steeds in het licht van de religie te bekijken, want het is een leefwijze.

• Sharīʿah als leefwijze: Qurʾān (Surah al‑Jāthiyah 45:18; Surah al‑Māʾidah 5:48) en Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Aḥkām.

Hebben de islam, het christendom en het jodendom verschillende herkomst?
Samen gaan zij terug naar de Profeet en aartsvader Abraham (ʿalayhis salām). De drie profeten van deze godsdiensten stammen rechtstreeks af van zijn zonen: Profeet Mohammed ﷺ is een afstammeling van de oudste zoon, Profeet Ismāʿīl, terwijl Profeet Mozes en Profeet Jezus afstammelingen zijn van Profeet Isḥāq.

• Afstamming via Abraham: Qurʾān (Surah al‑Baqarah 2:136; Surah Āl ʿImrān 3:84).

Wat is de Kaʿbah?

Profeet Abraham (ʿalayhis salām) heeft de Kaʿbah gebouwd in de stad Mekka, waarnaar alle moslims zich richten wanneer zij bidden. Zij aanbidden niet de Kaʿbah, maar richten zich ernaar zoals Allāh in de Heilige Qurʾān heeft geopenbaard. De Kaʿbah is de plaats van godsvrucht die Allāh meer dan vierduizend jaar geleden opdroeg aan Profeet Abraham en Profeet Ismāʿīl om te bouwen. Het gebouw in kubusvorm werd opgetrokken uit steen op de oorspronkelijke plaats waar de aartsengel Jibrāʾīl (ʿalayhis salām) klei had meegenomen naar de hemel, waarmee Allāh de Profeet Adam (ʿalayhis salām) schiep. Dit is ook de reden waarom moslims om de Kaʿbah rondlopen. Allāh gebood Profeet Abraham (ʿalayhis salām) om alle mensen naar deze plek te roepen, en als pelgrims gaan moslims jaarlijks voor de ḥajj (bedevaart) naar Mekka.

• Kaʿbah: Qurʾān (Surah al‑Baqarah 2:125‑127; Surah al‑Ḥajj 22:26‑27). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Ḥajj.

Wie is Profeet Mohammed ﷺ (vrede zij met hem)?

De Heilige Profeet Mohammed ﷺ werd geboren in Mekka al‑Mukarramah in het jaar 570, in een tijd waarin het christendom nog niet volledig in Europa zichtbaar was. Nadat zijn vader, Ḥazrat ʿAbdullāh (moge Allāh tevreden zijn met hem), stierf en zijn moeder, Sayyidah Āmina (moge Allāh tevreden zijn met haar), kort daarna ook stierf, werd hij opgevoed door zijn oom van de gerespecteerde stam Quraysh. Toen de Profeet opgroeide, werd hij bekend om zijn eerlijkheid, vrijgevigheid en oprechtheid, zodat hij vaak werd opgezocht om te bemiddelen in geschillen. Historici beschrijven hem als rustig en meditatief. Profeet Mohammed ﷺ was diepreligieus van aard en had lang het verval van zijn samenleving geobserveerd. Het werd zijn gewoonte om van tijd tot tijd in de grot van Ḥirāʾ, nabij Jabal al‑Nūr (Berg van Licht) en in de omgeving van Mekka, te mediteren.

• Profeet Mohammed ﷺ: Ibn Hishām, Sīrah al‑Nabawiyyah; al‑Bukhārī, Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb Badʾ al‑Wahy.

Hoe is hij uitgegroeid tot een Profeet ﷺ en een Boodschapper van Allāh Ta’ālā?

Hij was voor zijn geboorte al als profeet geschapen. Alleen op de leeftijd van veertig jaar, terwijl hij in meditatie verkeerde, kreeg Profeet Mohammed ﷺ zijn eerste wahy (openbaring) van Allāh via de aartsengel Jibrāʾīl (ʿalayhis salām). De openbaringen aan hem werden gedurende drieëntwintig jaar voortgezet en staan bekend als de Heilige Qurʾān. Zodra hij de Woorden die hij van Jibrāʾīl (ʿalayhis salām) hoorde begon te reciteren en de Waarheid in het openbaar verkondigde, kreeg hij en zijn kleine groep volgelingen bittere tijden te verduren. Deze vervolging werd zo hevig dat hij in het jaar 622, op bevel van Allāh, verhuisde. Deze gebeurtenis bracht hen naar de stad Medina, ongeveer 420 kilometer van Mekka. Met deze verhuizing begon ook de islamitische jaartelling: de Hijrah.

Na enkele jaren stierf de Heilige Profeet ﷺ op de leeftijd van 63 jaar. Binnen een eeuw na zijn heengaan had de islam zich verspreid tot aan Spanje en China.

• Eerste openbaring: Qurʾān (Surah al‑ʿAlaq 96:1‑5); Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb Badʾ al‑Wahy.
• Hijrah naar Medina: Qurʾān (Surah al‑Taubah 9:40); Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Maghāzī.

Wat is de Heilige Qurʾān?

De Heilige Qurʾān is een codex van de exacte Woorden die Allāh via de aartsengel Jibrāʾīl (ʿalayhis salām) aan de Profeet Mohammed ﷺ openbaarde. Het werd onthouden en vervolgens door de Profeet ﷺ verkondigd aan zijn metgezellen, die het opschreven. Vele metgezellen leerden het ook meteen uit het hoofd.

Niet één Woord van de 114 hoofdstukken is door de eeuwen heen veranderd, zodat de Heilige Qurʾān in elk detail de unieke en wonderbaarlijke tekst is die veertien eeuwen geleden werd geopenbaard aan Profeet Mohammed ﷺ.

• Qurʾān als openbaring: Qurʾān (Surah al‑Ḥijr 15:9; Surah al‑Baqarah 2:2).
• Onveranderlijkheid van de Qurʾān: Qurʾān (Surah al‑Ḥijr 15:9).

Waar gaat de Heilige Qurʾān over?

De Heilige Qurʾān is de laatste geopenbaarde Woorden van Allāh voor de mensheid en is de voornaamste bron voor elke moslim in geloof en praktijk. Het behandelt alle onderwerpen die de mens nodig heeft, zoals wijsheid, wetenschap, eredienst en recht, maar ook de fundamentele relatie tussen Allāh en Zijn schepselen. Tegelijkertijd biedt het richtlijnen voor een rechtvaardige samenleving, goed menselijk gedrag en een rechtvaardig economisch systeem.

• Inhoud en thema’s: Qurʾān (Surah al‑Naḥl 16:89; Surah al‑Māʾidah 5:3).

Zijn er nog andere heilige schriftelijke bronnen?

Ja, de Sunnah, de praktijk en het voorbeeld van de Heilige Profeet Mohammed ﷺ, is de tweede belangrijke bron voor moslims. Een ḥadīth is een betrouwbaar mondeling overgedragen bewoording van wat de Profeet ﷺ zei, deed of goedkeurde. Het geloof in de Sunnah is onderdeel van het islamitische geloof. Deze mondelinge overdrachten werden door hoogbegaafde schriftgeleerden opgetekend in boeken en staan bekend als Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Ṣaḥīḥ Muslim, Jāmiʿ al‑Tirmidhī, Sunan Ibn Mājah, Sunan Abū Dāwūd, al‑Muʿjam al‑Ṭabarānī, enzovoorts, die allen genoemd zijn naar hun auteurs.

• Sunnah en ḥadīth: Qurʾān (Surah al‑Naḥl 16:44; Surah al‑Aḥzāb 33:21). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Ṣaḥīḥ Muslim, Jāmiʿ al‑Tirmidhī, Sunan Abū Dāwūd, Sunan Ibn Mājah.

Wat voor invloed heeft de verspreiding van de islam op de wereld?

Een van de redenen voor de snelle en vreedzame verspreiding van de islam was de eenvoud van haar doctrine: islam roept op tot het geloof waarin slechts één Allāh Ta’ālā waardig is voor aanbidding. Het nodigt ook herhaaldelijk de mensen uit om hun menselijke vermogens, kennis en observatie te gebruiken. Binnen enkele jaren werden grote beschavingen verrijkt met islamitische wetenschappen en bloeiende universiteiten gebouwd, want volgens de Heilige Profeet ﷺ is het zoeken naar kennis een verplichting voor elke moslim. De synthese van oosterse en westerse ideeën uit de oudheid en nieuwe islamitische gedachten bracht grote vooruitgang in de wetenschappen: geneeskunde, wiskunde, natuurkunde, sterrenkunde, aardrijkskunde, architectuur, kunst, literatuur en geschiedenis. Veel cruciale systemen zoals algebra, de Arabische cijfers en ook het concept van de nul (van vitaal belang voor de vooruitgang van de wiskunde) werden door moslims doorgegeven aan het middeleeuwse Europa. Geavanceerde instrumenten werden ontwikkeld, waaronder het astrolabium, het kwadrant en nauwkeurige navigatiekaarten. Grote moslimschriftgeleerden die deze wetenschappen naar Europa brachten waren al‑Fārābī, Ibn Rushd, al‑Ghazālī en Imām‑e‑Ahl‑e‑Sunnat Shah Aḥmad Raza Khan (raḍiyAllāhu ʿanhum).

• Zoeken naar kennis: Ṣaḥīḥ Ibn Mājah, Kitāb al‑Sunan (ḥadīth: “Het zoeken naar kennis is verplicht voor elke moslim”).
• Wetenschappelijke bijdragen: Historische werken van George Saliba (Islamic Science and the Making of the European Renaissance) en Fuat Sezgin (Geschichte des arabischen Schrifttums).
• Algebra en cijfers: Al‑Khwārizmī, Kitāb al‑Jabr wa’l‑Muqābalah (9e eeuw).
• Astrolabium en navigatie: David A. King, Islamic Mathematical Astronomy.

Bronnen

• Abū Dāwūd, S. (n.d.). Sunan Abū Dāwūd. Dār al‑Taʿṣīl.
• al‑Bukhārī, M. I. (n.d.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī. Dār al‑Taʿṣīl.
• Bhaitralvī, A. R. (2019). Tazkirāt‑ul‑Anbiyā. Lahore: Paigham‑e‑Raza.
• al‑Khwārizmī, M. ibn M. (n.d.). Kitāb al‑Jabr wa’l‑Muqābalah. Manuscript.
• King, D. A. (1993). Islamic Mathematical Astronomy. Aldershot: Variorum.
• al‑Nawawī, Y. (n.d.). Riyāḍ al‑Ṣāliḥīn. Dār Ibn Kathīr.
• al‑Nawawī, Y. (n.d.). Sharḥ Ṣaḥīḥ Muslim. Dār Ibn Kathīr.
• al‑Ṭabarānī, S. (n.d.). al‑Muʿjam al‑Kabīr. Beirut: Dār al‑Kutub al‑ʿIlmiyyah.
• al‑Tirmidhī, M. I. (n.d.). Jāmiʿ al‑Tirmidhī. Dār al‑Taʿṣīl.
• Al‑Qurʾān. (n.d.). Al‑Muṣḥaf al‑Sharīf. Madīnah: Mujammaʿ al‑Malik Fahd li‑Ṭibāʿat al‑Muṣḥaf al‑Sharīf.
• Hoffman, O. (2024). Top 10 landen met de hoogste moslimpopulaties in 2050. Ripley Believes.
• Ibn Hishām, A. (n.d.). Sīrah al‑Nabawiyyah. Cairo: Dār al‑Ḥadīth.
• Ibn Mājah, M. Y. (n.d.). Sunan Ibn Mājah. Dār al‑Taʿṣīl.
• Muslim ibn al‑Ḥajjāj. (n.d.). Ṣaḥīḥ Muslim. Dār al‑Taʿṣīl.
• Pew Research Center. (2025). The Future of World Religions: Population Growth Projections. Washington, DC.
• Robbins, P. (2024). Europese landen met de grootste moslimpopulaties. Ripley Believes.
• Saliba, G. (2007). Islamic Science and the Making of the European Renaissance. MIT Press.
• Sezgin, F. (1967–2010). Geschichte des arabischen Schrifttums. Leiden: Brill.