Inleiding

Al enkele jaren wordt in de wijde wereld een wet aangenomen die vrouwen het recht geeft om toevlucht te nemen tot de praktijk van abortus, mochten zij onder andere het gevoel hebben het kind niet te kunnen ondersteunen voor een ‘geldige’ reden zoals moeilijke economische omstandigheden; dit noemen ze abortus op afroep.

Binnen de islamitische rechtsgeleerdheid (fiqh) wordt abortus (jihād) beschouwd als een complexe kwestie waarin medische, ethische en spirituele dimensies samenkomen. De Sharīʿah erkent het leven als een heilige gave van Allah, waarbij de bescherming van het ongeboren kind centraal staat. Klassieke soennitische juristen hebben uitvoerig gedebatteerd over het moment waarop de ziel (rūḥ) het embryo binnengaat, doorgaans vastgesteld op 120 dagen na conceptie, gebaseerd op de overlevering in Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī en Ṣaḥīḥ Muslim waarin de ontwikkeling van het embryo in fasen wordt beschreven. Voor deze periode hebben sommige madhāhib (rechtsscholen) beperkte ruimte toegestaan voor abortus onder specifieke omstandigheden, zoals ernstige medische noodzaak of gevaar voor het leven van de moeder. Na de bezieling wordt abortus in de meerderheid van de soennitische traditie beschouwd als verboden (ḥarām), tenzij het leven van de moeder in direct gevaar is.

Deze benadering toont hoe de Sharīʿah een balans zoekt tussen de bescherming van het ongeboren leven en de erkenning van uitzonderlijke menselijke noodsituaties. (vgl. Qurʾān 17:31; Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Qadar, nr. 6594; Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Qadar, nr. 2643)

Wat is abortus?

Per definitie is abortus de beëindiging van de zwangerschap. Het kan worden veroorzaakt door lichamelijk letsel van de aanstaande moeder of door opzettelijke menselijke tussenkomst. Abortus die optreedt door interne biomedische factoren is algemeen bekend als een miskraam. Dit is geen controverse.

Wat betreft abortus door menselijk ingrijpen: het kan en mag in de islam worden beoefend wanneer een vrome moslimarts heeft vastgesteld dat er een duidelijke angst bestaat voor het leven van de moeder door de zwangerschap. Zoals u kunt zien, bevestigt de islam de heiligheid van het leven en is zij absoluut gekant tegen abortus op afroep. Er zijn een aantal verzen in de Heilige Qurʾān die hiervan getuigen. Allāh Ta’ālā openbaart:

وَلَا تَقْتُلُوا۟ ٱلنَّفْسَ ٱلَّتِى حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلَّا بِٱلْحَقِّ ۗ وَمَن قُتِلَ مَظْلُومًۭا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهِۦ سُلْطَـٰنًۭا فَلَا يُسْرِف فِّى ٱلْقَتْلِ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ مَنصُورًۭا

“En doodt niemand die Allāh heilig heeft verklaard, tenzij het met recht geschiedt. En wie onrechtvaardig is gedood, aan diens erfgenaam hebben Wij zeker gezag verleend, doch laat hem bij het doden niet buitensporig zijn, want hij wordt (door de wet) gesteund.” (Qurʾān, Surah al‑Isrāʾ 17:33). Hieruit blijkt duidelijk de algemene leringen van de Heilige Qurʾān en de Sunnah dat het leven, in welke vorm dan ook, behouden en niet vernietigd moet worden, behalve om een geldige reden.

Tafsīr al‑Jalālayn: “En dood de ziel niet wiens leven Allāh Ta’ālā onschendbaar heeft gemaakt, behalve met een goede reden. Degene die ten onrechte wordt gedood, hebben Wij zeker aan zijn erfgenaam degene gegeven die een bevel heeft om wraak te nemen tegen de moordenaar. Maar laat hij geen overdaad begaan, laat hem de grenzen niet overschrijden door een ander te doden dan de moordenaar van de gedode, of door een ander instrument te gebruiken dan waarmee hij de gedode heeft gedood; want hij wordt gesteund door de wet.”

Gezinsplanning, Demografie en de Islamitische Visie op Abortus

Veel landen die methoden voor gezinsplanning toepassen en nationale campagnes voeren om vrouwen aan te moedigen het aantal kinderen in hun gezin te beperken, hebben slechts één hoofddoel in gedachten: het terugdringen van de menselijke bevolking zodat burgers extra buitensporig kunnen leven. Dit resulteert in een hogere levensstandaard, waardoor de overheid van deze gelegenheid gebruik kan maken om de massa’s te exploiteren.

Een andere reden is dat door geboorte het aantal moslims toeneemt, waardoor de bevolkingsomvang van de islam steeds groter wordt en zeer zeker spoedig de wereldbevolking uit meer dan 50% moslims zal bestaan. Het gevolg is dat de islam een begin zal maken om de wereld te besturen.

Volgens de statistieken van de wereldbevolking komen er voor 1.000 mannen van 65 jaar en ouder 1.275 vrouwen overeen; in 1980 was er in deze leeftijdsgroep 1.500 vrouwen voor 1.000 mannen. Dit onevenwicht zal verder toenemen door de groei van de vrouwenpopulatie: twee derde van de vrouwen van 65 jaar en ouder is weduwe en de verhouding tussen weduwen en weduwnaars is 3. In 1950‑1960 steeg het aantal weduwen met 17,7%, terwijl het aantal weduwnaars een daling maakte van 2,4%.

In de Verenigde Staten wordt geschat dat pasgeboren babymeisjes gemiddeld zeven jaar later sterven dan babyjongens onder degenen die in de kindertijd overlijden. De reden is dat de kans op overlijden van vroeggeboren babymeisjes 50% kleiner is dan die van dergelijke babyjongens. Binnen de eerste maand na de geboorte is het overlijden van babyjongens 50% groter dan dat van babymeisjes. Van de baby’s die binnen het eerste levensjaar sterven, zijn 75 van de 100 jongens.

Door de middelen van schadelijke projecten een herbestemming te geven en de sociaaleconomische omstandigheden van de mensen te verbeteren, is het principe van abortus op afroep onnodig. Moslims moeten hun geloof en vertrouwen volledig stellen in Allāh Ta’ālā en Zijn geliefde Rasool ﷺ, en mogen niet terugvallen op de wrede praktijk van abortus op afroep zolang de zwangerschap geen levensbedreiging vormt voor de betreffende vrouw.

De Onschatbare Rechten en Opofferingen van de Moeder

Er zijn geen rechten in de wereld belangrijker dan de rechten van een moeder. (Qurʾān, Surah al‑Aḥqāf 46:15; Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Adāb, nr. 5971; Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Birr, nr. 2548).

Men moet bedenken dat een moeder een kind negen maanden in haar baarmoeder draagt. Allah Ta’ālā openbaart hierover:

وَوَصَّيْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَيْهِ إِحْسَانًا ۖ حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا ۖ وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا ۚ حَتَّىٰ إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَىٰ وَالِدَيَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِي فِي ذُرِّيَّتِي ۖ إِنِّي تُبْتُ إِلَيْكَ وَإِنِّي مِنَ الْمُسْلِمِينَ

“En Wij hebben de mens vriendelijkheid jegens zijn ouders geboden. Zijn moeder draagt hem met ongemak en baart hem met smart. En zijn dragen en spenen nemen dertig maanden in beslag totdat, wanneer hij zijn volle kracht bereikt heeft en veertig jaren wordt, hij zegt: “Mijn Heer, stel mij in staat, dat ik dankbaar moge zijn voor de gunsten die Gij mij en mijn ouders hebt bewezen en dat ik het goede moge doen, dat U behaagt. En laat mijn nakomelingen rechtvaardig zijn. Ik wend mij tot U: en waarlijk, ik behoor tot de moslims.” (Qurʾān 46:15).

Theologische toelichting

En Wij hebben de mens opgedragen goed te zijn voor zijn ouders. Zijn moeder droeg hem met moeite en baarde hem met moeite. Zijn dragen en spenen duurden dertig maanden. Totdat hij volwassen wordt en de leeftijd van veertig jaar bereikt, zegt hij: ‘Mijn Heer, schenk mij dat ik dankbaar ben voor Uw gunst die U mij en mijn ouders hebt geschonken, en dat ik goede daden verricht die U welgevallig zijn, en maak mijn nakomelingen rechtschapen. Voorwaar, ik heb mij tot U gewend en ik behoor tot de moslims. Zij blijft zelfs maanden slapeloos terwijl haar kind nog een baby is (Ṣaḥīḥ Muslim 2548). Zij voedt de baby met haar melk en tolereert later zijn ondeugden op alle leeftijden (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī 5971). Deze ontberingen kunnen niet worden vergoed met geldelijke betalingen of rente. Zij kunnen alleen door moeders worden verdragen, omdat Allāh Ta’ālā hen medelijden en genade heeft geschonken voor hun kinderen (Qurʾān 46:15). Het is duidelijk dat een kind veel dank verschuldigd is aan zijn moeder in ruil voor deze grote moeilijkheden (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī 5971; Ṣaḥīḥ Muslim 2548).

Abortus en de Waarde van Menselijk Leven

Aangezien het leven begint bij de conceptie, lijkt abortus op moord, omdat het de daad is van het nemen van menselijk leven. Allah Ta’ālā openbaart het volgende:

وَلَا تَقْتُلُوا أَوْلَادَكُم بِخَشْيَةِ إِمْلَاقٍ ۖ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُمْ ۚ إِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْئًا كَبِيرًا

وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلَّا بِالْحَقِّ ۗ وَمَن قُتِلَ مَظْلُومًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهِ سُلْطَانًا فَلَا يُسْرِف فِّي الْقَتْلِ ۖ إِنَّهُ كَانَ مَنصُورًا

“En doodt uw kinderen niet uit vrees voor armoede. Wij zijn het die in hun behoeften en in de uwe voorzien. Voorwaar, hen te doden is een grote zonde. En doodt niemand die Allāh heilig heeft verklaard, tenzij het met recht geschiedt. En wie onrechtvaardig is gedood, aan diens erfgenaam hebben Wij zeker gezag verleend, doch laat hem bij het doden niet buitensporig zijn, want hij wordt (door de wet) gesteund.”  (Qurʾān, Surah al‑Isrāʾ 17:31; 17:33). Abortus staat dus haaks op het algemeen aanvaarde idee van de heiligheid van het menselijk leven. Geen enkele geciviliseerde samenleving staat toe dat de ene mens opzettelijk schade toebrengt aan of het leven neemt van een andere mens zonder straf, en abortus is hierin niet anders (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Diyāt, nr. 6878).

Adoptie is een uitvoerbaar alternatief voor abortus en bereikt hetzelfde resultaat. Met 1,5 miljoen Amerikaanse gezinnen die een kind willen adopteren, bestaat er niet zoiets als een ongewenst kind (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Birr, nr. 2548 – over zorg voor kinderen en ouders). Een abortus kan leiden tot medische complicaties op latere leeftijd; het risico op ectopische zwangerschappen verdubbelt en de kans op een miskraam en bekkenontsteking neemt eveneens toe (Qurʾān 17:31 – waarschuwing tegen vernietiging van kinderen).

In het geval van verkrachting en incest kan goede medische zorg ervoor zorgen dat een vrouw niet zwanger wordt. Abortus straft het ongeboren kind dat geen misdaad heeft begaan; in plaats daarvan moet de dader worden gestraft. Allah Ta’ālā openbaart hierover:

قُلْ تَعَالَوْاْ أَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ أَلاَّ تُشْرِكُواْ بِهِ شَيْئاً وَبِٱلْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً وَلاَ تَقْتُلُوۤاْ أَوْلاَدَكُمْ مِّنْ إمْلاَقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَإِيَّاهُمْ وَلاَ تَقْرَبُواْ ٱلْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَلاَ تَقْتُلُواْ ٱلنَّفْسَ ٱلَّتِي حَرَّمَ ٱللَّهُ إِلاَّ بِٱلْحَقِّ ذٰلِكُمْ وَصَّاكُمْ بِهِ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ

“Zeg: “Komt, ik zal u verkondigen, wat uw Heer heeft verboden;” n.l. dat gij iets met Hem vereenzelvigt en dat gij uw ouders niet goed behandelt en dat gij uw kinderen uit armoede doodt. – Wij zijn het, Die voor u en voor hen zorgen – en dat gij onbetamelijke daden hetzij openlijk of in het geheim begaat en dat gij een ziel ten onrechte doodt die Allāh heilig heeft verklaard. Dit is, hetgeen Hij u heeft bevolen, opdat gij moogt begrijpen.” (Qurʾān 6:151).

 وَلاَ تَقْتُلُوۤاْ أَوْلادَكُمْ خَشْيَةَ إِمْلاقٍ نَّحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَإِيَّاكُم إنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْئاً كَبِيراً

“En doodt uw kinderen niet uit vrees voor armoede. Wij zijn het die in hun behoeften en in de uwe voorzien. Voorwaar, hen te doden is een grote zonde.” (Qurʾān 17:31). Dus, abortus mag niet worden gebruikt als een andere vorm van anticonceptie.

Voor vrouwen die volledige controle over hun lichaam eisen, zou controle het risico van ongewenste zwangerschap moeten omvatten door het verantwoordelijke gebruik van anticonceptie of, indien dat niet mogelijk is, door onthouding (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Nikāḥ, nr. 5208 – over kuisheid en verantwoordelijkheid). Veel Amerikanen die belasting betalen zijn tegen abortus; daarom is het moreel onjuist om belastingdollars te gebruiken om abortus te financieren (Qurʾān 17:33 – verbod op onrechtvaardige doding).

Degenen die kiezen voor abortus zijn vaak minderjarigen of jonge vrouwen met onvoldoende levenservaring om volledig te begrijpen wat zij doen. Velen hebben daarna levenslang spijt (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Qadar, nr. 2643 – over verantwoordelijkheid en keuzes). Abortus veroorzaakt vaak intense psychologische pijn en stress (Qurʾān 17:31 – waarschuwing tegen leed door kinderdoding).

Het Begin van Leven en de Complexiteit van Persoonlijkheid

Bijna alle abortussen vinden plaats in het eerste trimester, wanneer een foetus wordt bevestigd door de placenta en de navelstreng aan de moeder. Als zodanig is de gezondheid van de foetus afhankelijk van haar gezondheid en kan hij niet worden beschouwd als een afzonderlijke entiteit, omdat hij niet buiten haar baarmoeder kan bestaan (Qurʾān, Surah al‑Isrāʾ 17:31).

Het concept van persoonlijkheid is anders dan het concept van menselijk leven. Menselijk leven begint bij de conceptie (Qurʾān, Surah al‑Anʿām 6:151; Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Qadar, nr. 6594), maar bevruchte eicellen die worden gebruikt voor in‑vitrofertilisatie zijn eveneens mensenlevens, en de niet‑geïmplanteerde worden routinematig weggegooid (Qurʾān 17:33).

Besluit

Uit de besproken argumenten, Qurʾānverzen en authentieke ḥadīth blijkt duidelijk dat het leven in de islam een heilige en onvervreemdbare waarde heeft. Het ongeboren kind wordt vanaf de conceptie beschouwd als een schepping van Allāh Ta’ālā, en de bescherming van dit leven staat centraal in de Sharīʿah. Abortus op afroep, ingegeven door gemak of sociaaleconomische motieven, druist in tegen de fundamentele leer van de heiligheid van het leven.

De islam erkent uitzonderingen uitsluitend wanneer het leven van de moeder ernstig bedreigd wordt, en zelfs dan wordt de beslissing om abortus toe te passen omgeven door strikte voorwaarden en de raad van vrome en deskundige moslimartsen. Daarmee wordt een balans gezocht tussen het behoud van leven en het voorkomen van onnodig leed.

Het besluit is daarom helder: moslims dienen hun vertrouwen volledig te stellen in Allāh Ta’ālā en Zijn leiding, en zich te onthouden van abortus op afroep. Het leven, in welke vorm dan ook, is een amānah (toevertrouwde verantwoordelijkheid) die beschermd moet worden. Alleen in uitzonderlijke, levensbedreigende omstandigheden kan abortus gerechtvaardigd zijn, en dan nog uitsluitend binnen de kaders van de Qurʾān en Sunnah.

Bronnen

• Al‑Qurʾān. (n.d.). Surah al‑Aḥqāf [46:15].
• Al‑Qurʾān. (n.d.). Surah al‑Anʿām [6:151].
• Al‑Qurʾān. (n.d.). Surah al‑Isrāʾ [17:31, 17:33].
• al‑Bukhārī, M. I. (n.d.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī. Dār Ṭawq al‑Najāh.
• al‑Bukhārī, M. I. (n.d.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Adāb, ḥadīth nr. 5971. Dār Ṭawq al‑Najāh.
• al‑Bukhārī, M. I. (n.d.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Diyāt, ḥadīth nr. 6878; Kitāb al‑Nikāḥ, ḥadīth nr. 5208. Dār Ṭawq al‑Najāh.
• al‑Bukhārī, M. I. (n.d.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Qadar, ḥadīth nr. 6594. Dār Ṭawq al‑Najāh.
• al‑Maḥallī, J., & al‑Suyūṭī, J. (n.d.). Tafsīr al‑Jalālayn. Dār al‑Kutub al‑ʿIlmiyyah.
• al‑Nawawī, Y. ibn S. (1996). al‑Majmūʿ Sharḥ al‑Muhadhdhab. Dār al‑Fikr.
• Ibn Qudāmah, A. (1968). al‑Mughnī. Dār al‑Kutub al‑ʿIlmiyyah.
• Muslim ibn al‑Ḥajjāj. (n.d.). Ṣaḥīḥ Muslim. Dār Iḥyāʾ al‑Turāth al‑ʿArabī.
• Muslim ibn al‑Ḥajjāj. (n.d.). Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Birr, ḥadīth nr. 2548; Kitāb al‑Qadar, ḥadīth nr. 2643. Dār Iḥyāʾ al‑Turāth al‑ʿArabī.