In dit werk van Ālāḥazrat heb ik (Tangali) Heilige Qur’ān‑verzen, Aḥadīth en andere werken geraadpleegd en ingevoegd, met waar nodig een toelichting uit mijn genoten academische opleidingen met wetenschappelijke visie voor een didactisch begrip voor studenten van de Raza Sharīʿah & Sufi School. Ook heb ik de lange tekst ingedeeld in hoofdstukken en van een titel voorzien. Tot slot heb ik de bronnenlijst conform APA‑7 ingevoegd.

Wat de moderne theorie over de rotatie van de aarde om zijn denkbeeldige as zegt, werd op de prof. dr. Anṣārī‑basisschool in Paramaribo ook tijdens aardrijkskunde verteld. Op dat moment was ik 9 jaar oud en dacht, terwijl ik naar huis liep: als ik spring en de aarde draait, dan kom ik zelf wel thuis aan zonder te hebben gelopen, maar helaas, ik viel op dezelfde plaats. Toen ging ik op een verhoging staan en sprong, maar zonder resultaat. Een andere keer vertelde de leraar dat de aarde rond is, dus ging ik graven om te zien wat aan de andere kant van de aardbol is, maar ik stopte met graven, want het duurde te lang.

Inleiding

De aarde beweegt voortdurend om zijn eigen as en ook rond de zon, die stilstaat (Copernicus, 1543; Kepler, 1609; Galileo, 1632). Deze theorie, aangehangen door Copernicus, Kepler en Galileo, heeft in de hele wereld aan populariteit gewonnen (Kuhn, 1957). De theorie zegt dat de snelheid van de rotatie van de aarde 1.036 mijl per uur is, dus 17,26 mijl per minuut, dat wil zeggen 30.389 meter per minuut of 506,4 meter per seconde (NASA, 2024). Tegen deze theorie zou niemand spreken (Kuhn, 1957).

Wetenschappelijke toelichting

• De rotatiesnelheid van de aarde (± 1.036 mph aan de evenaar) is afkomstig uit NASA‑gegevens, die internationaal als primaire bron gelden. Echter, Ālāḥazrat beweert op basis van de Sharīʿah dat de aarde stil staat en niet draait om zijn as zoals ik die bij het vak aardrijkskunde heb geleerd. Hierover heeft Ālāḥazrat een meesterwerk geschreven die ik nog ga vertalen: Nuzūl-e-Āyat-e-Furqān Besukoon-e-Zameen-o-Asman” van Ālāḥazrat geschreven in 1339 AH en gepubliceerd door Raza Academy, Bombay.
  De drie klassieke werken van Copernicus, Kepler en Galileo zijn de authentieke primaire bronnen van de heliocentrische theorie.
• Kuhn (1957) is een standaardwerk dat de wereldwijde acceptatie van het heliocentrische historisch documenteert.

Het Islamitische Principe van de Stationaire Aarde

Het was Ālāḥazrat die heeft uitgedaagd en verklaard: “Het islamitische principe is dat de hemel en de aarde stationair zijn en de planeten draaien. Het is de zon die rond de aarde beweegt, maar niet de aarde die rond de zon beweegt.” (Ālāḥazrat, 1920). Met het oog op het onderbouwen van zijn bewering heeft Ālāḥazrat argumenten op twee niveaus aangedragen. Ten eerste citeerde hij een aantal verzen uit de Heilige Qur’ān en uit de Hadith. De vertaling van een aantal wordt hieronder gegeven: (Ālāḥazrat, 1920)

• De beweging van zon en maan is conform een cyclus. (Qur’ān 55:5)
• De zon en de maan bewegen binnen een cirkel. (Qur’ān 21:33)
• De maan en de zon werden voor u onderworpen, die voortdurend in beweging zijn. (Qur’ān 14:33; Qur’ān 35:13)

 ٱلشَّمْسُ وَٱلْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ

“De zon en de maan doorlopen hun banen volgens het plan.” (Qur’ān 55:5)

 وَهُوَ ٱلَّذِي خَلَقَ ٱلْلَّيْلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ كُلٌّ فِي فَلَكٍ يَسْبَحُونَ

“En Wij hebben de hemel gemaakt tot een welbeschermd dak; niettemin wenden zij zich af van deze tekenen.” (Qur’ān 21:33)

وَسَخَّر لَكُمُ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ دَآئِبَينَ وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيلَ وَٱلنَّهَارَ

“En Hij heeft ook de zon en de maan, die beiden hun werk voortdurend verrichten alsmede de nacht en de dag in uw dienst gesteld.” (Qur’ān 14:33)

 يُولِجُ ٱلْلَّيْلَ فِي ٱلنَّهَارِ وَيُولِجُ ٱلنَّهَارَ فِي ٱلْلَّيْلِ وَسَخَّرَ ٱلشَّمْسَ وَٱلْقَمَرَ كُلٌّ يَجْرِي لأَجَلٍ مُّسَمًّى ذَلِكُمُ ٱللَّهُ رَبُّكُمْ لَهُ ٱلْمُلْكُ وَٱلَّذِينَ تَدْعُونَ مِن دُونِهِ مَا يَمْلِكُونَ مِن قِطْمِيرٍ

“Hij dompelt de nacht in de dag en de dag in de nacht. En Hij heeft de zon en de maan in dienst gesteld; elk volgt haar baan, voor een vastgestelde termijn. Alzo is Allāh, uw Heer, van Hem is het Koninkrijk en zij, die gij buiten Hem aanroept, bezitten niets.” (Qur’ān 35:13). Het is dus duidelijk dat de zon beweegt, en het is verplicht voor elke moslim om het te geloven, want het is wat Allāh Ta’ālā verordent ons te geloven. (Qur’ān 21:33; Qur’ān 55:5)

In het licht van de Heilige Qur’ān en de Aḥādīth is de theorie van de rotatie van de aarde absoluut incorrect. (Ālāḥazrat, 1920) Dergelijke argumenten waren meer dan genoeg voor de moslims alleen. Voor anderen heeft Ālāḥazrat een aantal argumenten gepresenteerd op basis van wetenschappelijke kennis, technische kennis en anderszins. (Ālāḥazrat, 1920). Ālāḥazrat schreef verschillende boeken over dit onderwerp. In 1920 presenteerde hij zijn boek Fauz-e-Mobīn Dar Radd-i-Harkat-e-Zameen, dat gepubliceerd werd door Idāra Sunny Dunya, Saudagran, Bareilly. Dit boek bevat 105 argumenten, tientallen schema’s en veel berekeningen in het weerleggen van de genoemde theorie van de modernisten. (Ālāḥazrat, 1920). Van de 105 aangevoerde argumenten geef ik hieronder de lijst van slechts vijf logische en axiomatische (vanzelfsprekende, duidelijk zonder bewijs of argumenten) argumenten die vrij eenvoudig zijn te begrijpen en die kunnen worden begrepen door iemand van gemiddelde intelligentie. (Ālāḥazrat, 1920)

Tekstuele argumenten uit Qur’ān en Sunnah

De beweging van zon en maan is volgens de Qur’ān aan berekening en orde onderworpen: “De zon en de maan volgen een nauwkeurige berekening.” (Qur’ān 55:5). “En Hij is Degene Die de nacht en de dag heeft geschapen, en de zon en de maan; allen zweven in een baan.” (Qur’ān 21:33). Ook wordt vermeld dat de zon en de maan aan de mens zijn onderworpen en voortdurend bewegen tot een vastgestelde termijn: “En Hij heeft voor u de zon en de maan onderworpen, beide voortdurend in hun loop.” (Qur’ān 14:33; vgl. 35:13)

Wat de Aḥadīth betreft, wordt overgeleverd dat de Profeet ﷺ zei:

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ﷺ:
“إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لَا يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ، وَلَكِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُخَوِّفُ بِهِمَا عِبَادَهُ.”

“De zon en de maan zijn twee van de tekenen van Allāh, waarmee Allāh Zijn dienaren doet vrezen. Zij raken niet in eclips door de dood van iemand. Wanneer jullie dus iets daarvan zien, verricht dan gebed en doe smeekbede totdat het ophoudt.” (Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, Boek 11, Hadith 1048; Ṣaḥīḥ Muslim, Boek 6, Hadith 901)

Deze teksten worden door Ālāḥazrat gebruikt als ondersteuning voor zijn stelling dat de zon beweegt en dat een moslim gehouden is dat te geloven zoals het in de openbaring is vermeld. (Ālāḥazrat, 1920)

Rationele argumenten tegen de rotatie van de aarde

Eerste argument: De recht omhoog geworpen steen

Als er een zware steen rechtop omhoog wordt gegooid, valt deze op dezelfde plaats waar de steen omhoog werd gegooid, terwijl volgens de moderne theorie van de beweging van de aarde om haar denkbeeldige as dat niet zou moeten gebeuren. (Ālāḥazrat, 1920). Conform de moderne theorie: als de aarde beweegt naar het oosten, dan zou de steen vallen in het westen, omdat gedurende de tijd van het omhooggaan en het neervallen de plaats van de aarde waar de steen werd gegooid, door de beweging van de aarde zou draaien in de richting van het oosten. (Ālāḥazrat, 1920). Voorbeeld: het proces van de steen naar boven gooien en vallen nam een tijd van 5 seconden in beslag, dan is volgens de genoemde snelheid van de beweging van de aarde, dat wil zeggen 506,4 meter per seconde, de aarde in de richting van het oosten gedraaid met 2.532 meter, dus ongeveer anderhalf mijl. (NASA, 2024; Ālāḥazrat, 1920) Dit betekent met andere woorden dat de steen zou moeten vallen in het westen van die plaats (de plaats waar de steen omhoog werd gegooid) op een afstand van ongeveer anderhalf mijl, maar in werkelijkheid valt de steen op dezelfde plaats waar deze was opgeworpen. Dit voorbeeld toont aan dat de genoemde moderne theorie van de beweging van de aarde om haar denkbeeldige as niet correct is. (Ālāḥazrat, 1920)

Tweede argument: Twee stenen naar oost en west

Als twee stenen op hetzelfde moment met dezelfde kracht worden weggegooid, één naar het oosten en de andere naar het westen, dan moeten de weggegooide stenen conform de moderne theorie in de richting van het westen 519 yards (506,4 meter) sneller lijken te gaan en de steen naar het oosten erg langzaam. (Ālāḥazrat, 1920). Stel dat de kracht waarmee de stenen gegooid worden 19 meter is binnen drie seconden, dan moeten de betreffende stenen in het oosten en het westen op een afstand van 19 meter neervallen. (Ālāḥazrat, 1920). Volgens de moderne theorie zou de steen die naar het westen is gegooid de afstand overbruggen in drie seconden en de plaats van waar de steen werd gegooid voorbij glippen naar het oosten met 1.519 meter (506,4 meter). (Ālāḥazrat, 1920). Op deze manier moet de steen neervallen op een afstand van 1.519 + 19 = 1.538 meter, terwijl hij eigenlijk alleen zou neervallen op een afstand van 19 meter. Ook moet de andere steen die gegooid is naar het oosten neervallen in het westen op een afstand van 1.519 − 19 = 1.500 meter, terwijl hij eigenlijk in het oosten zou vallen op een afstand van slechts 19 meter. Dit toont aan dat de genoemde theorie van de beweging van de aarde verkeerd is. (Ālāḥazrat, 1920)

Derde argument: Twee vogels met gelijke snelheid

Stel dat twee vogels van een boom wegvliegen met gelijke snelheid en voor gelijke afstand; één van hen vliegt met een snelheid die gelijk is aan de bewegingssnelheid van de aarde (zij vliegen met een snelheid van 1.036 mijl per uur). (Ālāḥazrat, 1920). Volgens het genoemde principe van de moderne theorie moet de vogel die naar het westen vliegt een snelheid hebben van 1.036 + 1.036 = 2.072 mijl per uur (dat is haar eigen snelheid toegevoegd aan de snelheid van de beweging van de aarde), terwijl de vogel die naar het oosten vliegt niet in staat zou zijn om zelfs maar te verroeren, aangezien de snelheid na het aanpassen met de snelheid van de beweging van de aarde (beide zijn gelijk) nul zou worden. (Ālāḥazrat, 1920)

Integendeel, wat eigenlijk gebeurt is dat de vogel die naar het oosten vliegt, in het oosten aankomt op een afstand van 1.036 mijl gedurende een uur, en de vogel die naar het westen vliegt, in het westen aankomt op een afstand van 1.036 mijl. Dit toont aan dat de genoemde theorie van de beweging van de aarde verkeerd is. (Ālāḥazrat, 1920)

Een vogel die de abnormale snelheid van de vlucht van 1.036 mijl per uur heeft, is alleen verondersteld om evenwijdig aan de bewegingssnelheid van de aarde te bewegen en eenvoudig te bewijzen dat volgens deze moderne theorie de vogel die richting oosten vliegt niet in staat zou zijn om op enige willekeurige afstand te komen, zelfs niet als deze de snelheid zou bereiken van een vliegtuig met een snelheid van 1.036 mijl per uur. (Ālāḥazrat, 1920)

Vierde argument: De pijl en de bewegende aarde

Als het de bedoeling is een vogel te doden op een afstand van 10 meter in de lucht op een bepaalde plaats en het duurt twee seconden voor het rijgen van de boog en het schieten van de pijl, dan zal tegen de tijd dat de pijl is geschoten die bepaalde plaats in de lucht zijn weggedraaid binnen deze twee seconden. (Ālāḥazrat, 1920)

Op een afstand van 1.036 meter met een snelheid van 506,4 meter per seconde is de snelheid van de beweging van de aarde hoog, en daardoor kan de pijl het doel nooit bereiken, terwijl kan worden aangenomen dat de pijl het doel zou raken. Dit toont aan dat de theorie van de beweging van de aarde verkeerd is. (NASA, 2024; Ālāḥazrat, 1920)

Vijfde argument: De vogel en het nest

Als een vogel op een pilaar zit op slechts de afstand van een meter van zijn nest, zelfs dan kan de vogel het nest nooit bereiken, want om het nest te bereiken zal de vogel moeten vliegen hetzij voor een seconde of een deel daarvan. (Ālāḥazrat, 1920)

Het feit is dat de vogel nooit de snelheid van 1.036 mijl per uur kan overtreffen, waarvan wordt gezegd dat het de bewegingssnelheid van de aarde is. Dit toont aan dat de theorie van de beweging van de aarde verkeerd is. (Ālāḥazrat, 1920)

Hebt u nog meer argumenten nodig? Ga dan denken over (de snelheid van) het vliegtuig, geweer, kanon, raketten, enzovoort. (Ālāḥazrat, 1920)

Slotopmerking binnen islamitisch kader

Binnen dit betoog worden rationele redeneringen gekoppeld aan een vooraf aangenomen islamitisch principe over de stationaire aarde en de beweging van de zon, ondersteund door geselecteerde Qur’ān‑verzen en Aḥadīth. (Ālāḥazrat, 1920; Qur’ān 21:33; Qur’ān 55:5; Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, Boek 11, Hadith 1048; Ṣaḥīḥ Muslim, Boek 6, Hadith 901)

Besluit

Op basis van de aangehaalde Qur’ān‑verzen, Aḥadīth en de argumenten die Ālāḥazrat heeft uiteengezet, kan worden vastgesteld dat zijn benadering een samenhangend geheel vormt waarin religieuze bronnen en rationele redeneringen elkaar aanvullen. Zijn weerlegging van de moderne theorie over de rotatie van de aarde is opgebouwd vanuit een islamitisch uitgangspunt, waarbij openbaring als primaire bron wordt genomen en vervolgens wordt ondersteund met logische voorbeelden die voor een breed publiek begrijpelijk zijn.

De door hem gebruikte argumenten – zowel tekstueel als rationeel – tonen aan dat hij niet slechts een religieus geleerde was, maar ook iemand die zich intensief bezighield met natuurkundige vraagstukken en deze toegankelijk wist te maken voor de gewone student. Het feit dat hij het aandurfde om gevestigde wetenschappelijke namen zoals Copernicus, Kepler, Galileo en Newton uit te dagen, benadrukt zijn intellectuele zelfvertrouwen en zijn vermogen om complexe onderwerpen te analyseren vanuit een eigen methodologisch kader.

Voor de Ulamā, Aʾimmah en studenten van de Raza Sharīʿah & Sufi School biedt dit werk een waardevolle casus om te zien hoe klassieke islamitische geleerden religieuze teksten, rationele argumentatie en maatschappelijke vraagstukken met elkaar verbonden. Het toont tevens het belang van kritisch denken, brongebruik en methodische opbouw in academisch werk. Daarmee vormt dit document niet alleen een historische analyse, maar ook een didactisch instrument dat uitnodigt tot verdere studie, reflectie en verdieping.

Bronnen

• Ālāḥazrat. (1920). Fauz-e-Mobīn Dar Radd-i-Harkat-e-Zameen. Idāra Sunny Dunya.
• Copernicus, N. (1543). De revolutionibus orbium coelestium [On the revolutions of the heavenly spheres]. Johannes Petreius.
• Galilei, G. (1632). Dialogo sopra i due massimi sistemi del mondo [Dialogue concerning the two chief world systems]. Landini.
• Kepler, J. (1609). Astronomia nova [The new astronomy]. Mohr.
• Kuhn, T. S. (1957). The Copernican revolution: Planetary astronomy in the development of Western thought. Harvard University Press.
• NASA. (2024). Earth fact sheet: Rotation and orbital characteristics. National Aeronautics and Space Administration.
• Qur’ān 14:33, Qur’ān 21:33, Qur’ān 35:13, Qur’ān 55:5.
• Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī. (z.j.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Boek 11, Hadith 1048.
• Ṣaḥīḥ Muslim. (z.j.). Ṣaḥīḥ Muslim, Boek 6, Hadith 901.

Inleiding van Tangali (vertaler)

Als khalīfa van Bareilly en khalīfa Sarkār van Shēr-e-Razā Shaykh Mannan Raza Khan — kleinzoon van Imām Aḥmad Razā Khān (raḍiyAllāhu ʿanhu) — heb ik deze uitspraken voorzien van juridische en theologische duidingen, zoals verwoord door klassieke geleerden. Deze tekstuele aanduidingen en zijn geselecteerd ten behoeve van de studenten van de Raza Sharīʿah & Sufi School. De aanduidingen beogen de leesbaarheid, contextuele duiding en didactische toegankelijkheid te vergroten, zodat de spirituele, juridische en methodologische rijkdom van deze bronnen beter begrepen en toegepast kan worden binnen hedendaagse studie- en onderwijssituaties. Deze benadering sluit aan bij de onderwijstraditie van Ahl al-Sunnah waʾl-Jamāʿah, waarin kennisoverdracht gepaard gaat met spirituele verfijning en methodische zorgvuldigheid.

Imām Aḥmad Raza Khan Bareilwī (radi Allāhu ʿanhu) is wereldwijd bekend vanwege zijn indrukwekkende persoonlijkheid en omvangrijke werk. Zijn reputatie is zó groot dat hij geen introductie behoeft. Hij streed onvermoeibaar tegen ketterse stromingen en Bidʿah, en slaagde glansrijk in zijn missie. Hij was de leider van de Ahle Sunnat wa Jamaat, een voortreffelijk jurist, een eminent theoloog en de revivalist van de 14e eeuw Hijri.

Naast zijn diepgaande kennis van islamologie en theologie, blonk hij uit in klassieke en moderne wetenschappen, waaronder filosofie en wiskunde. Hij schreef ongeveer honderd boeken en verhandelingen over deze vakgebieden.

Imām Aḥmad Raza (radi Allāhu ʿanhu) onderwierp kritisch de theorieën van onder anderen Aristoteles, Ptolemaeus, Kepler, Galileo, Copernicus, Newton, Herschel, Avicenna, Nuruddin Thais, Mulla Mohammed Jaun Puri, Albert E. Porta en Albert Einstein aan analyse.

Hij verwierf aanzien op het gebied van de wiskunde. Dr. Sir Ziauddin, vicekanselier van de Aligarh Muslim University en een gerenommeerd wiskundige van zijn tijd, bezocht Imām Aḥmad Raza (radi Allāhu ʿanhu) op zoek naar een oplossing voor een wiskundig probleem. Hij was diep onder de indruk en verklaarde: “Zo’n grote schriftgeleerde – ik denk dat er geen gelijke is. Allāh Taʿālā heeft hem een uitzonderlijke kennis geschonken. Zijn inzicht in wiskunde, Euclides, algebra en tijdsberekening is verbazingwekkend. Een probleem dat ik, ondanks mijn beste inspanningen, niet kon oplossen, heeft deze geleerde genie in enkele ogenblikken opgelost.”

Ook Dr. Barbara D. Metcalf (Berkeley University, VS), Prof. Dr. Mohiyuddin Alwai (Azhar University, Caïro), Prof. Shabbir Aḥmad Ghauri (Aligarh Muslim University), Prof. Abrār Hussain (Allama Iqbal Open University, Islamabad) en vele anderen erkennen zijn meesterschap in wetenschap en wiskunde. Zelfs Dr. Abdus Salām, Nobelprijswinnaar en wetenschapper uit Pakistan, bewonderde de logische en axiomatische interpretaties van Imām Aḥmad Raza’s argumenten in zijn weerlegging van de draaiende aarde.

De Pakistaanse geleerde Prof. Dr. Muhammad Masood Ahmed verwees in een artikel naar een brief van Prof. Abrār Hussain, waarin de aanzienlijke kennis van Imām Aḥmad Raza Khan op het gebied van topologie wordt benadrukt. De brief luidt: “Ala-Hazrat was een wiskundige van zeer hoge statuur. De studie van Ad-Daulat-ul-Makkiyya (die ver boven mijn begripsvermogen uitstijgt) bevestigt dat hij bewijzen heeft geleverd op basis van wiskundige theorieën die tegenwoordig tot het vakgebied ‘topologie’ behoren.”

De volledige titel van het boek Ad-Daulat-ul-Makkiyya is Ad-Daulat-ul-Makkiyya bil-Maddat-ul-Ghaibiyya, een chronologische benaming. Het werd geschreven in 1323 Hijrah / 1904 in Mekka, binnen acht uur, in welsprekend Arabisch. Dit meesterwerk van Imām Aḥmad Raza (radi Allāhu ʿanhu) is gebaseerd op de ʿIlm-e-Ghayb (de Ongeziene Kennis van de Profeet Mohammed ﷺ).

Het concept van een topologische ruimte is ontstaan uit de studie van de reële lijn, de euclidische ruimte en de eigenschappen van continue functies op deze ruimten. De definitie van een topologische ruimte zoals die tegenwoordig standaard is, werd al geruime tijd geleden geformuleerd.

Verschillende wiskundigen, zoals Maurice Fréchet en Felix Hausdorff, hebben in het eerste decennium van de twintigste eeuw jarenlang geprobeerd uiteenlopende definities voor te stellen. Het duurde echter enige tijd voordat de wiskundige gemeenschap de definitie accepteerde die het meest geschikt bleek te zijn.

Voordat men iets kan begrijpen van topologie of het algemene idee daarachter, is het noodzakelijk om eerst een basisbegrip te hebben van de settheorie (verzamelingenleer). De settheorie werd geïntroduceerd door de Duitse wiskundige Georg Cantor, geboren in 1845. Hij ontwikkelde deze theorie in het achtste decennium van de 19e eeuw. De definitie van een set die Cantor gaf, luidt als volgt: “Een set is een verzameling die als een geheel wordt beschouwd van duidelijke, onderscheiden en te onderscheiden objecten van onze waarneming of onze gedachten.” In eenvoudigere bewoordingen is een set een geordende verzameling van dingen, voorwerpen of getallen. De afzonderlijke dingen, voorwerpen of getallen die samen een set vormen, worden elementen of objecten genoemd.

Korte uitleg Tangali: wat is topologie? Topologie (van het Oudgrieks topos = plaats en logos = studie) is de wiskundige studie van de eigenschappen van objecten die behouden blijven bij continue vervormingen. Denk hierbij aan het buigen, rekken of inkrimpen van een object, zolang het niet wordt gescheurd of aan elkaar geplakt. Een beroemde illustratie is dat een koffiekopje en een donut in de topologie als gelijkwaardig worden beschouwd, omdat ze beide één gat hebben en via vervorming in elkaar kunnen worden omgezet — dit heet een homeomorfisme. Topologie houdt zich dus niet bezig met afstanden of hoeken (zoals de meetkunde), maar met de structuur van ruimten: hoe ze verbonden zijn, of ze gaten bevatten, en hoe ze zich gedragen onder continue transformaties. Het vormt de basis voor veel andere wiskundige gebieden, zoals analyse, differentiaalmeetkunde en algebraïsche topologie.

Voorbeelden
Als we zeggen, er is een reeks natuurlijke getallen 1, 2, 3, 4 dan zullen wij dit schrijven als: A = (1,2,3,4). Hier geeft A de set aan. Op dezelfde wijze wordt B, C of X, Y, Z, etc. aangeduid als set en a, b​​, c … of x, y, z, etc. als elementen.

De set Engelse alfabetten a, b​​, c … z
Als A = a, b, c, … z (een set van 26 letters) kunnen we sets van dieren, steden en fruit, enz. maken.
(i) A = (koe, paard, kameel, olifant).
(ii) B = (Bareilly, Delhi, Lucknow, Karachi, Lahore).
(iii) C = (mango, appel, banaan).

Als x een element is van een verzameling A, zullen we het schrijven als x = A date wil zeggen x behoort tot A. Tot slot, ik heb hyperlinks geplaatst in de tekst om u de mogelijkheid te bieden meer uitleg te krijgen over enkele begrippen. Daarnaast zijn ook hyperlinks geplaatst voor meer kennis over bepaalde materie zoals ‘Ilm-e-Ghayb.

Soorten Set (verzamelingen)

Eindig in te stellen
Als het aantal elementen in een verzameling eindigt (dat wil zeggen telbaar is), wordt het genoemd de “Eindige Set”.

Voorbeelden:

1. De set (1,3,9,27) is een eindige verzameling, omdat het aantal van de elementen vier is.
2. De set (3, 5, 7 … 13) is een eindige verzameling, omdat het aantal van de elementen ook eindig is.

• Oneindige verzameling
  Een set is oneindig als het niet eindigt.
• Er wordt gezegd ‘aftelbaar oneindig’ zijn als er een bijectie correspondeert.
• Een set kan worden geteld, indien hetzij eindig of telbaar oneindig.
• Ontelbare set: Een set heet ‘ontelbare jilts’ (voor de verwerping of weg te sturen) elementen zijn ontelbaar of alle onderwerpen zijn ontelbare.
• Singleton in te stellen
  De set met slechts één element wordt de singleton set (X) genoemd.
• Nul set (lege verzameling)

De set zonder element staat bekend als nul of leeg set en wordt aangeduid als Ø.

• De reeks een getal > 4 en < 5 is een nul-set.
• A = (X) X; momenteel is een man van meer dan 300 jaar oud in de wereld een lege verzameling.

Subset (deelverzameling)
Als elk element van de verzameling B het element van A is, dan heet B de deelverzameling van A. We noteren het als B ≤ A of A ≥ B. B ≤ wil zeggen B wordt de subset van A of B zit in A en A ≥ B betekend A bevat B.

Voorbeelden

• Als verzameling B = (2,4,8); verzameling A (2,4,6,8, l0) dan is B een deelverzameling van A, omdat elk element van B in A zit.
• De leerlingen van klas XI zijn de deelverzameling van de verzameling van studenten van het college.

Opmerking

• Een verzameling is altijd de deelverzameling van zichzelf.
• Ø is de deelverzameling 0 (nul) van elke verzameling.
• Als B niet de deelverzameling is van A, dan schrijven wij het op als B ≤ A (B is niet de deelverzameling van A).
• Juiste subset

Veronderstel dat A = (l, 2,3,4) en B = (1,2,3,4,5,6).
Hier is A de subset van B, maar B is niet de subset van A. In dit geval zeggen we, dat B de juiste subset van A is en schrijven wij het op als A ≤ B.

Familie sets (groep verzamelingen)
Als de elementen van een set zelf bepaald worden, dan wordt die set de familie van set ‘verzameling van sets’. Bijvoorbeeld: X = {(a), (a, b), (a, b, c)} is een familie sets.

Een ander voorbeeld: stel dat er een Razvi set is (de reeks Razvi Silsilah (spirituele lijn), dat wil zeggen de elementen zijn Hāmidi, Mustafai en Amjadi dan is dat = (Hāmidi, Mustafai, Amjadi). Hier is Hāmid, Mustafai en Amjadi ook geheiligde lijnen en bijgevolg zijn deze elementen zelf verzamelingen en dus is de Razvi verzameling een Familie Sets.

Power set (vermogen verzameling)
Stel dat er een set A is. We kunnen overwegen sets te maken waarvan de elementen deelverzamelingen van A zijn. In het bijzonder kunnen we de verzameling van alle subsets van A beschouwen. Deze set is soms aangegeven met het symbool P (A) en wordt de Power Set A genoemd.

Voorbeeld
Indien A = (1, 2), dan is P (A) = {Ø {1}, {23} {1, 3}}
De set die de verzameling van subsets van een set A is, is genaamd de Power Set.

Voorbeeld

• Als A = (a, b, c) en B = (b, c, x), dan is van vervolgens AUB = (a, b, c, x)
• Als A = (l, 2,3) en B = (l, 3,5,7), dan is AUB (l, 2,3,5,7)

Snijpunt van sets
Het snijpunt van sets A en B is de verzameling van die elementen die gemeenschappelijk zijn in A en B. Het wordt geschreven als π B.

Voorbeeld: Als A = (1,2,3,4) & B = {O, l, 4,5), dan = {AB 1,4)

Opmerking: De verzamelingen zijn zeer complex en te breed. Ik heb hier een algemeen denkbeeld gegeven van de set theorie om dit artikel over topologie gemakkelijk te volgen.

Topologie: Een topologie op de set X is een collectie T van deelverzamelingen van X met de volgende eigenschappen.

• Ø en X in T.
• De unie van de elementen van een deelverzameling van T is in T.
• Het snijpunt van de elementen van elke eindige deelverzameling T in T.

Soorten topologie

Discrete topologie
Als X een verzameling is, is de verzameling van alle deelverzamelingen van X een topologie op X. Deze heet discrete topologie.

Indiscrete topologie
De verzameling bestaande uit X en 0 alleen is ook een topologie van X. Dit noemen wij de indiscrete topologie ook wel de triviale topologie genoemd.

Fijnere topologie
Stel dat T en T twee typologieën zijn op een bepaalde T, set X. Als T ≥ T is zeggen wij dat T fijner is dan T. Als T behoorlijk bevat zeggen we dat T is strikt fijner is dan T.

Grover topologie
We zeggen ook dat T grover is dan T of strikt grover is in deze twee respectievelijke instructies.

Eindige volledige topologie:

Als X een verzameling is en Tf is de verzameling van alle deelverzamelingen van U van X, zodanig dat X-U of eindig is of alle van X is. In dit geval is Tf een topologie van X, genaamd de “eindige volledige topologie”. Zowel X en Ø in Tf. Sinds X-π oneindig is en X-Ø allemaal van X is.

Bespreking van de Kennis van Allāh

Nu komen we bij het belangrijkste punt: de bespreking van de Kennis van Allāh.

Imām Ahmad Raza Khan (radi Allāhu ʿanhu) zegt: “Allāh kent Zijn eigen persoonlijkheid, Zijn oneindige eigenschappen, alle gebeurtenissen die blijven plaatsvinden, alle gebeurtenissen die eeuwig voortduren, en alle mogelijkheden die nooit hebben plaatsgevonden noch ooit zullen plaatsvinden. Hij kent alle toestanden en alle vormen van begrip tot in volledige details, vanaf het begin tot het einde. Zijn persoonlijkheid is oneindig, en dus ook Zijn eigenschappen. Elke eigenschap van Hem is oneindig, en daarom zijn, Zijn eigenschappen oneindig. Elk getal dat aan Hem gerelateerd is, kent een oneindige voortgang. Zijn dagen zijn eindeloos, Zijn uren en elk moment van Zijn tijd zijn oneindig. Zijn voorziening in het Paradijs is oneindig. Zijn straffen in de Hel zijn oneindig, en elke afzonderlijke straf is oneindig.

De ademhaling van de bewoners van het Paradijs en de Hel, hun kleinste bewegingen en alles wat met hen verbonden is, zijn eveneens oneindig. Allāh weet alles — vanaf het begin en voor altijd — tot in de kleinste details. In Zijn kennis van de opeenvolging van oneindige getallen komt het concept van oneindigheid in elk deeltje tot uiting. Elk deeltje dat bestaat, passeert of mogelijk is, is met elkaar verbonden door nabijheid en afstand. Daarom is vanaf het begin tot aan het uiteindelijke einde al deze kennis actief en volledig begrepen door Allāh. Zijn kennis is als de derdemacht van het oneindige: Eeuwigheid.”

In de kanttekeningen (voetnoten) op pagina 183 en pagina 124 in het boek Ad-Daulat-ul-Makkiyya, in het kader van de getallen gerelateerd aan Allāh, maakt Imam Ahmad Raza Khan (radi Allāhu anhu) ook duidelijk, dat elk getal dat hoort bij Allāh oneindig is. Vooruitgang en voor hen zet hij tot enkele veel voorbeelden zoals:
(1) 1, 2, 3, … ∞                (2) 1,3,5, … ∞
(3) 2, 4,6, …. ∞              (4) 1,4,7, ….. ∞
(5) 2, 5,8,11 … ∞             (6) 5,9, 13, … ∞
(7) 1, 4, 9,16, … ∞          (8) 1,8,27,64, …. ∞
(9) √ 1, √ 2, √ 3, … ∞     (10) 1, ½, 1/3 …. ∞
en ga zo maar door …

Over oneindigheid, verzamelingen en de Kennis van Allāh

Of we getallen door elkaar zetten of sorteren in een mogelijke vorm, ze zullen altijd een oneindige voortgang vertonen. Met andere woorden: we kunnen stellen dat de verzameling van getallen, ongeacht hun vorm, oneindig en ontelbaar zal zijn. Indien we een verzameling selecteren die bestaat uit getallen van een bepaalde vorm (een oneindige verzameling), dan zal deze verzameling — en haar deelverzamelingen — uiteraard bestaan binnen deze set. De nulverzameling (Ø) behoort tot elke verzameling en maakt dus ook deel uit van deze set. In dat geval kunnen we spreken van een topologie op deze set, en noemen we deze de indiscrete of triviale topologie.

Over de kennis van het schepsel versus de Kennis van Allāh

Bij het bespreken van de kennis van het schepsel en het onderscheid met de Kennis van de Almachtige Allāh zegt Imām Ahmad Raza Khan (radi Allāhu ʿanhu): “De kennis van een schepsel zal altijd eindigen in actie, zelfs al omvat die kennis alles van de hemel tot de aarde, van de eerste tot de laatste dag, vermenigvuldigd met een miljoen. Want hemel en aarde vormen twee grenzen, en de eerste en laatste dag zijn twee beperkingen — alles daartussen is eindig.

De betekenis, maar niet de realiteit van het oneindige, kan worden verbonden aan de kennis van een schepsel, op voorwaarde dat deze niet wordt onderbroken in de toekomst. Maar het oneindige in actie is uitsluitend geschikt voor Allāh, omdat Zijn Kennis en Zijn eigenschappen vrij zijn van de noodzaak van oorsprong of geboorte.”

Imām Ahmad Raza Khan (radi Allāhu ʿanhu) stelt dat de kennis van een schepsel uiterlijk oneindig lijkt, maar in werkelijkheid eindig is. Hij plaatst deze kennis binnen het kader van eindige of telbaar oneindige verzamelingen.

In dat geval kunnen we stellen dat alle deelverzamelingen — en dus de verzameling van deze deelverzamelingen (T-subsets) — bestaan. Zodanig dat:

• ∅ ∈ T en X ∈ T
• De vereniging van elementen van een deelverzameling van T behoort tot T
• Het snijpunt van elementen van een eindige deelverzameling van T behoort tot T

Daarmee ontstaat een topologie op de set.

Over de verhouding tussen schepselijke kennis en goddelijke Kennis

Imām Ahmad Raza Khan (radi Allāhu ʿanhu) vervolgt: “Als de kennis van alle schepselen, van de eerste tot de laatste, zou worden verzameld, dan zou deze verzameling nog steeds geen verhouding hebben tot de Kennis van Allāh — zelfs niet als een druppel ten opzichte van een miljoen druppels in de oceanen. Want het deel van de druppel is eindig, en het eindige is altijd op een bepaalde manier gerelateerd aan ander eindig.

Als we achtereenvolgens druppels uit de oceaan verwijderen, zal er een dag komen waarop de oceaan uitgeput raakt — omdat zij eindig is. Maar als we uit het oneindige een willekeurig groot deel verwijderen, dan blijft het restant altijd oneindig. Het heeft nooit betrekking op het eindige.”

Hier verduidelijkt Imām Ahmad Raza Khan (radi Allāhu ʿanhu) dat de kennis van een schepsel nooit de Kennis van Allāh kan omvatten. Want de Kennis van Allāh is oneindig in actie, niet gestopt en niet eindig. Hij formuleert dit als de theologische vergelijking: oneindig − eindig + oneindig = oneindig

Hier ook de eindige verzameling of telbaar oneindig en dus volgens de definitie van de topologie:

TEX, OEx (set);

• De unie van de elementen van een dergelijke verzameling van TET;
• Het snijpunt van de elementen van een eindige verzameling van sub TET.

Dus is hier ook sprake van de topologie van de verzameling.

Dit vormt een voorbeeld van de indrukwekkende vaardigheid van Imām Ahmad Raza Khan (radi Allāhu ʿanhu) in de moderne wiskunde — met name in topologische theorieën — die hij op opmerkelijke wijze heeft toegepast binnen een religieuze discussie. Het is verbazingwekkend en bewonderenswaardig dat een Moulvi, primair bekend als religieus geleerde, zich tevens manifesteert als een deskundige op het gebied van wiskunde.

Referenties

Ahmad Raza Khan, Fauz-e-Mobeen Dar-Radd-e-Harkat-e-Zameen.[1] Idara soennitische Dunia; Bareilly.

Ahmad Raza Khan, Moin-e-Mobeen.[2]

James R. Munkers. Topological space, P-75.[3]

Muhammad Ahmad Masood,  Imam Ahmad Raza aur Nazarya Harkat-e-Zameen. Karachi, 1923.[4]

Bron: Dr. Maulana Abdul Naim Azizi

[1] In dit boek wil zeggen “een succes in geval van Weerlegging van de Revolving Earth” – Imam Ahmad Raza heeft kritisch gekeken naar de theorieën van de filosofen en de wetenschapper, zoals Newton, Galileo, Copernicus, Avicenna, Einstein enz. en in het licht van het Wetenschappelijk en wiskundige theorieën en principes, heeft hij bewezen de statische toestand van de aarde.

[2] In deze verhandeling Imam Ahmad Raza weerlegde de theorieën en de voorspelling van de Amerikaanse astronoom prof. Albert F. Porta 3 Muhammad Burhān-ul-Haque: Ikrām-i-Imam Ahmad Raza, Lahore, 1921, blz. 59 -.. 60. a) Maarif-e-Raza, Karachi, Vol Xl, 1991 AD, P-18 en religieus leiderschap en hervormingsgezinde Ulema in India (1840ad-l900ad), Amerika door Dr. Barbara D. Metcalf; (b) Sawt-ul-Sharq, Caïro, Egypte, februari 1970, P-15, 16.

[3] Engels vertaling van de passage (Urdu) van pagina 102 tot 107 – Het boek: -Ad-Daulat-ul-Makkiyya door Imam Ahmad Raza.

Engels vertaling van de passage (Urdu) van het boek “Ad-Daulat-ul-Makkiyya”, pagina 109 tot 194; door Imam Ahmad Raza.

Idem, P 195 tot P 19x.

[4] Een artikel opgenomen in Maarif-e-Raza, pagina 10 en 60, 1906

In de Heilige Qur’ān en Ahadīth zijn veel aanwijzingen gegeven voor het leiden van een goed islamitisch bestaan, maar ook over zaken als astrologie, wiskunde, rekenkunde en het Laatste Uur. Veel intellectuele moslims, zoals Ālāḥazrat, hebben op basis van spirituele kennis en ‘ilm‑e‑Ghayb kunnen vertellen wanneer ongeveer het Laatste Uur verwacht kan worden. Ook de wetenschappers die niet‑moslim zijn, houden zich voortdurend bezig met calculaties over de komst van het Laatste Uur.

Surah al‑Qiyāmah (hoofdstuk 75) gaat over de Dag des Oordeels. Daarin heeft Allāh Ta’ālā geopenbaard welke verschijnselen zich zullen voordoen, alvorens het Laatste Uur aanbreekt. Degenen die zich bezighouden met de intense kennis van de islam (Qur’ān‑ en ḥadīth wetenschappen) merken ook op dat deze verschijnselen al plaatsvinden.

Allāh Ta’ālā openbaart:

يَسْأَلُ أَيَّانَ يَوْمُ ٱلْقِيَامَةِ

“Hij vraagt: Wanneer is de Dag der Opstanding?” (Surah al‑Qiyāmah, 75:6)

Imām Ahmed Raza’s ’Ilm‑e‑Jafr

’Ilm‑e‑Jafr verwijst naar ‘de kennis en kunst van voorspelling’. Niet alle mensen zijn door Allāh Ta’ālā met deze gave gezegend. Het is speciaal voor de Awliyāʾ bestemd en Ālāḥazrat (raḍiyAllāhu ʿanhu) was hiermee gezegend. Op een dag vroeg iemand aan Ālāḥazrat over de verschijning van de Qiyāmah (Dag des Oordeels) en de komst van Imām Mahdi (raḍiyAllāhu ʿanhu) in de toekomst. Ālāḥazrat zei dat Allāh Ta’ālā het weet en dat Zijn Rasool ﷺ eveneens op de hoogte is van die gebeurtenis (dag). Nadat hij dat had gezegd, reciteerde hij vele verzen van de Heilige Qur’ān en Ahadīth van de Heilige Profeet ﷺ betrekking hebbende op dit onderwerp. Vervolgens zei Ālāḥazrat: “Door een bepaald soort kennis voel ik aan dat er wellicht in het jaar 1837 Hijri geen islamitische regering meer zal zijn en in 1900 Hijri zal Imām Mahdi (raḍiyAllāhu ʿanhu) verschijnen.” Vervolgens vroeg iemand aan Ālāḥazrat of hij deze kennis had verkregen via ’Ilm‑e‑Jafr. Hij antwoordde bevestigend en zei toen scherp: ‘Eet de mango’s op en tel niet de bomen.’

Theologisch toelichting Tangali op Imām Ahmed Raza’s ’Ilm‑e‑Jafr

1. Wat is ’Ilm‑e‑Jafr?

’Ilm‑e‑Jafr wordt traditioneel gezien als een esoterische wetenschap die zich bezighoudt met verborgen kennis, numerieke patronen, spirituele symboliek en toekomstindicaties. Binnen de islamitische geschiedenis wordt deze kennis niet beschouwd als gewone wiskunde of astrologie, maar als een door Allāh geïnspireerde gave die slechts aan bepaalde Awliyāʾ wordt geschonken. Het is dus geen algemene wetenschap, maar een karāmāt‑gebonden discipline.

2. Waarom Ālāḥazrat deze kennis bezat

Ālāḥazrat Imām Ahmed Raza Khan (raḍiyAllāhu ʿanhu) wordt door zijn volgelingen erkend als een van de grootste geleerden van zijn tijd, met een uitzonderlijke combinatie van:

• diepe fiqh‑kennis,
• spirituele zuiverheid,
• en een scherp intellect.

Binnen de traditie wordt aangenomen dat Allāh Ta’ālā sommige geleerden een vorm van wijdere intuïtieve kennis (wījdāniyyāt) schenkt. ’Ilm‑e‑Jafr valt binnen die categorie. Daarom wordt zijn uitspraak niet gezien als speculatie, maar als een spiritueel inzicht dat voortkomt uit zijn status als Walī.

3. De context van zijn voorspelling

Wanneer Ālāḥazrat spreekt over jaren als 1837 Hijri of 1900 Hijri, doet hij dat niet als een waarzegger, maar als iemand die:

• Qur’ān‑verzen,
• Ahadīth over de tekenen van Qiyāmah,
• en numerieke patronen uit Jafr
  combineert tot een spirituele duiding.

Hij benadrukt bovendien dat Allāh Ta’ālā de uiteindelijke kennis bezit, en dat de Profeet ﷺ eveneens op de hoogte is van de realiteit van het Laatste Uur — een uitspraak die past binnen de soennitische leer van ‘ilm‑e‑Ghayb bi‑idhniLlāh.

4. De uitspraak “Eet de mango’s op en tel niet de bomen”

Deze zin is typisch voor Ālāḥazrat: scherp, wijs en pedagogisch. Het betekent:

• Focus op de essentie, niet op de details die je niet verder helpen.
• Neem de spirituele boodschap tot je, in plaats van te verdwalen in technische vragen over de methode.

Met andere woorden: De waarde ligt in de wijsheid, niet in het mechanisme waarmee die wijsheid tot stand komt.

5. Waarom deze passage belangrijk is

Deze tekst laat zien hoe Ālāḥazrat:

• traditionele islamitische kennis,
• spirituele inzichten,
• en numerieke patronen
  combineert tot een coherent wereldbeeld over de tekenen van Qiyāmah.

Het toont ook zijn didactische stijl: hij geeft kennis, maar begrenst tegelijkertijd de nieuwsgierigheid van de toehoorder zodat deze niet afdwaalt naar speculatie.

Calculatie met wiskundige methode

Allāh Ta’ālā openbaart

وَإِنَّهُ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَٱتَّبِعُونِ هَـٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيمٌ

“Maar dit is een teken van het Uur; twijfel er daarom niet aan, maar volgt Mij; dit is het Rechte Pad.” Surah al‑Zukhruf (de gouden juwelen), H43, vers 61 (Qur’ān, 43:61)

Dr. Rashād Khalīfa

Het einde der wereld is aangegeven in de Qur’ān en de geboortedag van Jezus (ʿalayhis salām) verschaft een van de beduidende signalen, dat de calculaties correct zijn. Wij leren, dat de wereld zal eindigen te bestaan in het jaar 2280 (19 × 120) na de geboortedag van Jezus (zie Surah Mohammed ﷺ, vers 18). Bijkomend, zowel het maanjaar (1710) als het zonnejaar (2280) zijn deelbaar door 570 (19 × 30), het aantal jaren vanaf de geboortedag van Jezus (ʿalayhis salām) tot de geboortedag van Profeet Mohammed ﷺ. Dus, de geboortedag van Jezus (ʿalayhis salām) is een meetpunt.

Allāh Ta’ālā openbaart ook

فَهَلْ يَنظُرُونَ إِلَّا ٱلسَّاعَةَ أَن تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً فَقَدْ جَآءَ أَشْرَاطُهَا فَأَنَّىٰ لَهُمْ إِذَا جَآءَتْهُمْ ذِكْرَاهُمْ

“Zij [de ongelovigen] wachten op niets dan het Uur dat onverwachts over hen kan komen; de tekenen ervan zijn reeds gekomen, maar hoe zal voor hen de herinnering zijn wanneer het [Uur] werkelijk tot hen komt?” Surah Mohammed, H47, vers 18 (Qur’ān, 47:18)

Hier volgt een theologische toelichting op jouw passage, geschreven in een academische, soennitisch‑theologische stijl, met aandacht voor exegetisch (tafsīr), eschatologie, en de verhouding tussen openbaring en numerieke interpretaties. Ik houd het helder, diepgaand en direct toepasbaar in jouw document.

Theologische toelichting Tangali

1. De plaats van eschatologische kennis in de islam

Binnen de islamitische theologie behoort de kennis van as‑Sāʿah (het Laatste Uur) exclusief toe aan Allāh Ta’ālā. Dit wordt expliciet bevestigd in meerdere Qur’ān‑verzen, waaronder Surah Luqmān 31:34 en Surah al‑A’rāf 7:187. De mens kan slechts kennisnemen van tekenen (ashrāṭ as‑sāʿah), niet van het exacte tijdstip. Wanneer de Qur’ān in 43:61 zegt dat een bepaald fenomeen “een teken van het Uur” is, wordt daarmee bedoeld dat Allāh Ta’ālā bepaalde gebeurtenissen of personen aanwijst als indicatoren, niet als tijdsaanduidingen.

2. De betekenis van Surah al‑Zukhruf 43:61

Het vers dat ik citeer, wordt door klassieke mufassirīn op twee manieren uitgelegd:

1. “Hij (ʿĪsā) is een teken van het Uur.” Dit is de meest gangbare soennitische interpretatie. De terugkeer van ʿĪsā (ʿalayhis salām) is een van de grote tekenen van Qiyāmah.
2. “Het (de Qur’ān) is een teken van het Uur.” Minder voorkomend, maar aanwezig in sommige tafāsīr.

In beide gevallen is de theologische boodschap: Het Uur komt onvermijdelijk, en de mens moet zich richten op gehoorzaamheid en het Rechte Pad. Het vers legitimeert tekenen, maar niet calculaties.

3. Surah Mohammed 47:18 en de status van tekenen

Het vers 47:18 benadrukt dat de tekenen van het Uur reeds zichtbaar zijn. Klassieke geleerden zoals Ibn Kathīr, al‑Qurṭubī en al‑Ṭabarī leggen uit dat dit verwijst naar:

• de komst van de Profeet ﷺ,
• morele en maatschappelijke veranderingen,
• en toekomstige grote tekenen.

Het vers zegt echter niet dat de tekenen gebruikt kunnen worden om een exacte datum te berekenen. Integendeel: het benadrukt dat het Uur plotseling komt.

4. Numerieke interpretaties en de islamitische traditie

De islamitische traditie kent verschillende benaderingen van numerieke patronen:

• Geaccepteerd: Numerieke harmonie als iʿjāz (miraculeuze structuur) van de Qur’ān, zonder theologische conclusies over tijdstippen.
• Niet geaccepteerd: Het vaststellen van exacte data voor Qiyāmah. Dit wordt door de meerderheid van de geleerden gezien als speculatie die buiten de grenzen van ʿaqīdah valt.

Dr. Rashād Khalīfa’s numerieke theorieën vallen in deze tweede categorie. Zijn conclusies worden door soennitische geleerden niet geaccepteerd, omdat:

1. hij een exacte datum voor het einde van de wereld berekent,
2. hij numerieke patronen boven expliciete teksten plaatst,
3. zijn methode geen basis heeft in Qur’ān, Sunnah of klassieke tafsīr.

5. Theologische kern: tekenen ≠ tijdsaanduidingen

De Qur’ān leert dat:

• tekenen dienen om waarschuwing en spirituele reflectie te stimuleren,
• maar niet om kalenderberekeningen te maken.

De Profeet Mohammed ﷺ zei dat het Uur komt “plotseling”, en dat zelfs de engelen het tijdstip niet kennen. Daarom is het theologisch onhoudbaar om een exacte datum (zoals 2280 n.Chr.) te verbinden aan Qur’ān‑verzen.

6. Spirituele boodschap

De theologische boodschap van de geciteerde verzen is:

• Het Uur is nabij in existentiële zin.
• De tekenen zijn zichtbaar voor wie spiritueel ontwaakt is.
• De mens moet zich richten op gehoorzaamheid, niet op speculatie.
• Numerieke patronen kunnen inspireren, maar niet normeren.

Enkele tekenen van de nabijheid van het Laatste Uur

Allāh Ta’ālā openbaart

إِذَا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا
وَأَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا
وَقَالَ الْإِنسَانُ مَا لَهَا
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا
بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحَى لَهَا

“Wanneer de aarde hevig zal worden geschud [aardbeving]. En zij haar binnenste naar buiten zal keren [vulkaan]. En de mens zal zeggen: wat is er met haar gebeurd? Op die Dag zal de aarde haar geschiedenis mededelen, omdat uw Heer het haar heeft geopenbaard.” Surah al‑Zalzalah (het geschuddene) H99, verzen 1‑5 (Qur’ān, 99:1‑5)

Toelichting Tangali op bovenstaande verzen

Vers 1: Op de Dag des Oordeels zal een oorverdovend geluid volgen op het geblaas op de trompet en een oneffen aardbeving zal de aarde raken. Massieve bergen, bomen, wolkenkrabbers en gebouwen zullen overal in de wereld tegelijk beginnen te schudden. Mensen zullen in paniek raken en gevangengenomen worden in de greep van angst. Het meest gevreesde inspiratieaspect is, dat niemand kan ontsnappen of een soort toevlucht zal vinden, want deze aardbeving is niet zoals wij die gewoonlijk kennen; eerder, deze aardbeving zal voortduren totdat de aarde geplet is. (Allāh weet beter)

Verzen 2‑5: Aardkorst begint op een diepte van 5.000 – 6.000 km vanaf de oppervlakte berekend en bevat een hogedruk magma die een geschatte temperatuur heeft van 5.000 graden Celsius. De lava stroomt door de vulkanische uitbarsting uit gebieden rondom de aardkern. Al eeuwenlang hebben vulkanische uitbarstingen aardbevingen veroorzaakt die vele doden met zich meebrachten. In sommige gevallen zijn zelfs hele steden en dorpen onder bedolven.

Lava komt tevoorschijn uit spleten in de aardkorst en hoe hoger de druk, hoe hoger het in de lucht spuit. De belangrijkste factor in dit proces is de aanwezigheid van verschillende gassen die afscheiden van de vloeibare substantie gedurende de stroming naar de aardkorst. Dus, gedurende de weg van de aardkern naar het aardoppervlak vormen zij een magma en wordt de druk toegenomen. Hoe hoger de proportie gassen, hoe groter de kracht van de uitbarsting. De kokende lava verandert het gebied waar de uitbarsting plaatsvindt in een zogenaamde Hel. Zulke gelokaliseerde uitbarstingen tasten alleen het gelimiteerde gebied aan. Onderzoekers kunnen anticiperen met zulke rampen en zeker stellen dat de noodzakelijke maatregelen getroffen worden.

In de Heilige Qur’ān staat “en zij haar binnenste naar buiten zal keren”, hetgeen indiceert dat in toevoeging de vele andere dingen onder de grond het magma zal verklappen. Op de Dag des Oordeels zullen verwoestende aardbevingen de aarde binnenste buiten keren en mensen zullen trachten aan het vallende puin te ontsnappen, maar gaan in de lava terechtkomen.

Kortom, er is geen ontsnapping mogelijk aan de dood. Rampen zullen op elkaar volgen en de mensen zullen uit paniek en angst over elkaar lopen. Als die Dag aanbreekt, zullen geen moslims meer op aarde zijn. De verzen alle Heilige Qur’ān Boeken zullen teruggaan naar Allāh Ta’ālā; verder zullen de Ka’aba, Masjid‑e‑Nabawī en Masjid al‑Aqṣā naar de hemel rijzen en naar het Paradijs worden gestuurd. (Allāh weet beter)

Het Laatste Uur en het eeuwige leven dat daarna volgt, zijn de meest belangrijke waarheden die de mensen te wachten staan. Daarom is niets op aarde, niet uw carrière, huwelijk, bezit, enzovoorts, belangrijk genoeg om uw eeuwige leven in het Hiernamaals te verdoen. Het enige wat belangrijk is, is leven zoals Allāh Ta’ālā en Zijn Heilige Profeet Mohammed ﷺ hebben bevolen voor het behagen van Allāh. Allāh Ta’ālā zal het eeuwige leven op de Dag des Oordeels voor de gelovigen (soenniet moslims) die hun verplichtingen (namāz, saum, zakāt, hadj) onverkort zijn nagekomen op een spectaculaire wijze belonen met het Paradijs. En degenen die ongelovig zijn, maar ook moslims die zeggen ‘ik stel het uit (de verplichtingen)’ weten niet wat hen te wachten staat wanneer de dood intreedt en hoe hun toekomst eruitziet. Zij zullen ook op een spectaculaire wijze veroordeeld worden tot straf in het Vuur.

Het Laatste Uur is niet meer ver weg! Leef volgens de voorschriften van de islam en stoor u niet aan wat moderne geloofsgenoten, ongelovigen en atheïsten zeggen. Want degene die zich schaart achter een ander zal met hen opstaan. (Allāh weet beter). Stuur uw kinderen naar de moskee voor islamitisch onderricht, neem ze zelf ook mee en heb geen negatieve kritiek op moslim Schriftgeleerden (mufti, maulana en imams), want dat is ook een teken van de Dag des Oordeels. De Heilige Profeet Mohammed ﷺ zei dat de Dag des Oordeels niet zal komen zolang juhalā’ (meervoud van jāhil = ongeletterde vrouwen en mannen op het gebied van de islam) zich niet als muftī’s gaan voordoen (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Hadith nr. 80). Deze mensen, die negatieve kritiek hebben op de moslim Schriftgeleerden, weten niet dat zij zichzelf de straf van Allāh Ta’ālā opleggen. Deze juhalā’ hanteren de moderne wetenschap als norm om aan de islam invulling te geven. Pas op, ook voor de badd‑ʿAqīdah (mensen die zich niet tot de Ahle Sunnat rekenen en ook naar gedragen en dus ongelovigen zijn), want zij gaan u als ongeletterde op het gebied van islam allerlei pasklare onzin voorleggen en u zult onder invloed van de Satan met hen meegaan in de massa, waarbij u uw kinderen in de groei zult meesleuren. Moge Allāh Ta’ālā de soenniet beschermen. Āmīn.

Besluit

De tekenen die Allāh Ta’ālā in de Heilige Qur’ān heeft geopenbaard, maken duidelijk dat het Laatste Uur onafwendbaar is en dat de mens zich moet voorbereiden op de werkelijkheid van de Dag des Oordeels. De beschrijving van de kosmische aardbeving, het naar buiten keren van de aarde en het spreken van de aarde toont de absolute macht van Allāh Ta’ālā en de totale afhankelijkheid van de mens. Deze gebeurtenissen zijn niet slechts natuurkundige fenomenen, maar goddelijke tekenen die de mens aansporen tot reflectie, gehoorzaamheid en het hernieuwen van zijn geloof.

De Heilige Profeet Mohammed ﷺ heeft gewaarschuwd dat kennis zal verdwijnen, onwetendheid zal toenemen en dat juhalā’ zich als Schriftgeleerden zullen voordoen. Deze tekenen manifesteren zich reeds in onze tijd, waarin velen de islam benaderen vanuit moderne maatstaven in plaats van vanuit de zuivere leer van de Ahle Sunnat. Het is daarom noodzakelijk dat de gelovige zich niet laat misleiden door dwaling, kritiek op de Schriftgeleerden of afwijkende stromingen, maar vasthoudt aan de traditie die door de vrome voorgangers is overgeleverd.

Het Laatste Uur komt onverwachts, en niemand weet wanneer zijn eigen dood zal intreden. Daarom is het van het grootste belang dat de gelovige zijn verplichtingen niet uitstelt, maar leeft zoals Allāh Ta’ālā en Zijn Heilige Profeet Mohammed ﷺ hebben bevolen. Voor de oprechte gelovigen die hun verplichtingen nakomen, wacht een eeuwige beloning in het Paradijs. Voor degenen die nalatig zijn of zich laten meeslepen door ongeloof en misleiding, wacht een pijnlijke vergelding.

Moge Allāh Ta’ālā ons standvastig houden op het Rechte Pad, ons beschermen tegen dwaling en onze harten vullen met oprechte gehoorzaamheid. Moge Hij onze kinderen beschermen, onze ʿaqīdah zuiver houden en ons doen behoren tot degenen die op de Dag des Oordeels in veiligheid verkeren. Āmīn.

Bronnen

• Al‑Bukhārī, M. I. (z.j.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī. Hadith nr. 80.
• Qur’ān. (z.j.). Surah al‑Qiyāmah, 75:6.
• Qur’ān. (z.j.). Surah al‑Zukhruf, 43:61.
• Qur’ān. (z.j.). Surah Mohammed, 47:18.
• Qur’ān. (z.j.). Surah al‑Zalzalah, 99:1‑5.

De islamitische kalender is een zuivere maankalender die de schijngestalten van de maan zo nauwkeurig mogelijk volgt. Net als bij vele andere maankalenders, zoals deze in zwang waren bij de oude Babyloniërs en vele andere antieke culturen, werd het begin van de maand oorspronkelijk vastgesteld door ervaren waarnemers die zo nauwkeurig mogelijk de ‘geboorte’ van de nieuwe maan probeerden te bepalen. Dit is het moment dat de maan, nadat zij een of twee dagen eerder in conjunctie met de zon is geweest (men noemt dit de ‘astronomische nieuwe maan’), weer ver genoeg van de zon is verwijderd zodat zij vlak na zonsondergang met het ongewapende oog als een smalle maansikkel in het westen te zien is. Omdat het waarnemen van de jonge maansikkel alleen vlak na zonsondergang mogelijk is, begint de eerste dag van een islamitische maand dan ook altijd bij zonsondergang en beginnen alle hierop volgende dagen ook bij zonsondergang. Omdat de dagen in de westerse (Gregoriaanse) kalender om middernacht beginnen, begint een islamitische dag dus in de avond van de ene dag en eindigt deze bij zonsondergang van de daarop volgende dag.

De periode waarin de schijngestalten van de maan een volledige cyclus doorlopen wordt de synodische periode van de maan genoemd en duurt gemiddeld 29.530588861 dagen, ofwel 29 dagen 12 uur 44 minuten en 2.878 seconden. Daar een kalendermaand alleen maar een geheel aantal dagen kan bevatten, gebruikt men in de praktijk steeds afwisselend maanden van 29 dagen en van 30 dagen. Daar 12 van dergelijke maanmaanden maar 354 dagen tellen, komt een zuivere maankalender elk jaar dus ruim 11 dagen te kort om steeds met de wisseling van de seizoenen in de pas te blijven (hiervoor zijn namelijk iets minder dan 365¼ dagen nodig). De meest toegepaste methode om toch in de pas met de seizoenen te blijven lopen is door elke twee à drie jaar een schrikkelmaand in te voeren die meestal aan het einde van jaar kwam. Zo gebruikten de Babyloniërs al sinds de vijfde eeuw vóór Christus een 19-jarige cyclus waarin zeven maal een schrikkelmaand werd ingevoerd en deze cyclus wordt nog steeds in de huidige joodse kalender gebruikt. Ook in de Oud-Arabische kalender was het gebruikelijk om eens in de twee of drie jaar een schrikkelmaand (nasi) in te voegen.

De islamitische maanden

De herkomst en de betekenis van de namen van de maanden in de islamitische kalender zijn omstreden maar de onderstaande tabel geeft de mening weer van Abu al-Raihān Muhammad ibn Ahmad al-Beruni (973-1048), een beroemde Perzische geleerde die onder meer over astrologie, sterrenkunde, aardrijkskunde en tijdrekenkunde schreef.

De namen van de maanden herinneren nog aan de tijd vóór de profeet Mohammed toen de oorspronkelijke Arabische maankalender, die omstreeks de winterzonnewende (eind december) aanving, in de pas met de seizoenen werd gehouden door na elke twee of drie jaar een schrikkelmaand (nasi) in te voegen. Tijdens zijn ‘Laatste Bedevaart’ in maart 632 n. Chr. (Dhū’l-Hijja, 10 AH) ontving Mohammed een openbaring van Allah die zijn gelovigen voortaan verbood om schrikkelmaanden in te lassen (Heilige Qur’ān, Surah 9:36-37). Vanaf toen was de Arabische kalender niet meer met de seizoenen verbonden.

Ten gevolge hiervan verschuift het islamitisch jaar elk jaar ongeveer 11 dagen ten opzichte van de seizoenen en doorloopt een willekeurige maand in 32½ jaar tijd alle seizoenen. De islamitische kalender wordt daarom alleen voor religieuze doeleinden gebruikt en voor seizoensgebonden activiteiten (landbouw, veeteelt, handel, inning van belastingen, etc.) heeft men altijd de westerse kalender (of een lokale versie hiervan) gehanteerd.

De islamitische jaartelling

In de eerste jaren van de Islam werden jaren benoemd naar een belangrijke historische gebeurtenis uit het recente verleden en het aantal jaren dat sindsdien was verstreken (zo zou Mohammed zijn geboren in het ‘Jaar van de Olifant’, 570 of 571 n. Chr., toen de Abessinische heerser van Jemen met een leger en een strijdolifant de stad Mekka poogde in te innemen). In april 637 n. Chr. (Rabī‘ al-Awwal, 16 AH) voerde de kalief ’Umar ibn al-Khattāb de islamitische jaartelling in die zijn oorsprong had in het jaar waarin de Hijrah (de ‘emigratie’) plaatsvond, het cruciale moment in het leven van Mohammed toen hij en zijn volgelingen Mekka verlieten en zich in het nabij gelegen Yathrib (deze plaats is nu beter bekend als Medina) vestigden.

Volgens de berekeningen van de meeste islamitische sterrenkundigen en Schriftgeleerden viel de eerste dag van dat jaar (1 Muharram, 1 AH) op vrijdag 16 juli 622 n. Chr. (het feitelijke begin was natuurlijk op de avond ervoor, donderdag 15 juli). Het is gebruikelijk om islamitische jaren van westerse jaren te onderscheiden met de afkorting AH (‘Anno Hijrah’). Omdat het islamitisch jaar gemiddeld ongeveer 3% korter is dan ons jaar, haalt de islamitische jaartelling langzaam maar zeker de westerse jaartelling in. Indien beide kalenders in de toekomst niet verder aangepast worden zullen zij in het jaar 20873 hetzelfde jaartal voeren.

Volledigheidshalve dient nog vermeldt te worden dat men in de Noord Afrikaanse staat Libië een afwijkende islamitische jaartelling volgt die niet gerekend wordt vanaf de Hijrah maar vanaf het sterfjaar van Mohammed (632 n. Chr.). Ook volgt men in Libië een afwijkende zonnekalender die aanvankelijk vanaf het geboortejaar van Mohammed werd gerekend maar nu sinds enkele jaren vanaf zijn sterfjaar. Voor meer informatie hierover raadpleeg: The Islamic and Secular Calendars of the Great Socialist People’s Libyan Arab Jamahiriya.

De islamitische weekdagen

In tegenstelling tot de namen van onze weekdagen (die afgeleid zijn van de planeetgoden die naar de Hellenistische astrologische traditie over de weekdagen heersen), zijn de islamitische weekdagen (net zoals bij de joodse weekdagen) doorgaans vernoemd naar hun rangnummer in de week.

De laatste twee dagen van de week zijn genoemd naar de dag van het vrijdaggebed, de belangrijkste dag in de islamitische week, en de dag van de joodse sabbat. Naast de vrijdag geldt ook de maandag als een bijzondere dag in de islamitische week omdat volgens de overlevering Mohammed zowel op een maandag werd geboren en op een maandag stierf. Ook de eerste openbaring van de Heilige Qur’ān aan Mohammed, zijn nachtelijke reis naar de hemel, zijn vertrek uit Mekka en zijn aankomst in Medina zouden volgens diverse overleveringen op een maandag hebben plaatsgevonden.

De schematische of cyclische islamitische kalender

Naar mate de Islam zich gedurende de zevende en achtste eeuw van de christelijke jaartelling over het Nabije Oosten en Noord Afrika uitbreidde, ontstond geleidelijk de behoefte voor een kalender die vooruit berekend kon worden zodat de viering van de rituele feestdagen voor alle delen van de islamitische samenleving beter op elkaar afgestemd konden worden. Alhoewel een dergelijke kalender nooit officieel van hogerhand werd ingevoerd, vindt men zulke schematische of cyclische kalenders al vanaf de negende eeuw in islamitische sterrenkundige handboeken en zij werden ook door islamitische geschiedschrijvers benut. Deze zijn allen gebaseerd op een 30-jarige cyclus waarin elf jaren (meestal de 2^e, 5^e, 7^e, 10^e, 13^e, 16^e 18^e, 1^ste, 24^ste, 26^ste en 29^ste) als schrikkeljaren worden benoemd. In zo’n schrikkeljaar (Sana kabisa) krijgt de laatste maand een extra dag zodat deze 30 dagen telt en het jaar 355 dagen lang wordt. De inlassing van zo’n schrikkeldag is noodzakelijk om de kalender in de pas te laten lopen met de schijngestalten van de maan.

Elke 30-jarige cyclus telt dus 19 jaren van 354 dagen en 11 jaren van 355 dagen, dus te samen 19 × 354 + 11 × 355 = 10631 dagen die verdeeld worden over 30 × 12 = 360 kalendermaanden. Een (schematische) islamitische kalendermaand duurt dus gemiddeld 10631/360 = 29.53055555… dagen, ofwel 29 dagen 12 uur en 44 minuten (precies), en wijkt nog minder dan 3 seconden af van de gemiddelde duur van de synodische periode van de maan. Men kan berekenen dat pas na zo’n 2430 jaar de schematische islamitische kalender gemiddeld één dag voor gaat lopen op de ware loop van de maan.

De aanvang van deze schematische kalender viel op de avond van donderdag 15 juli 622 n. Chr. bij zonsondergang volgens de burgerlijke telling en op de avond van woensdag 14 juli 622 n. Chr. bij zonsondergang volgens de sterrenkundige telling. De burgerlijke telling wordt echter het meest gehanteerd en deze vormt dan ook de basis voor de moderne omrekentabellen (de meest bekende zijn die van Wüstenfeld-Mahler in de 3de editie van Mayr en Spuler) en diverse computerprogramma’s waarmee een willekeurige islamitische kalenderdatum naar een westerse kalenderdatum of omgekeerd kan worden omgezet.

De astronomische islamitische kalender

De hierboven beschreven schematische kalender werd tot niet zo lang geleden algemeen toegepast in de islamitische wereld, met uitzondering voor de maanden Muharram, Ramadan, Shawwāl en Dhū’l-Hijja, waarin belangrijke religieuze evenementen plaatsvinden. Het begin van deze maanden is vanaf het begin van de islamitische jaartelling altijd door middel van waarneming van de jonge maansikkel bepaald of uit berekening van het tijdstip waarop dit redelijkerwijs mogelijk zou moeten zijn. Voor meer bijzonderheden hoe dit gedaan wordt, zie De zichtbaarheid van de Ramadan maan. Een gevolg van deze praktijk is dat, afhankelijk van weersomstandigheden en de geografische ligging, dit niet overal ter wereld op dezelfde avond plaatsvindt.

In een aantal islamitische landen is het nu gebruikelijk om het begin alle maanden door middel van berekening te bepalen. Hierbij gaat men uit van sterrenkundige berekeningen die voorspellen op welke avond de jonge maansikkel redelijkerwijs met het ongewapende oog zichtbaar zal zijn. Een dergelijke kalender wordt sinds 1974 in Maleisië toegepast en sinds december 1997 ook in Indonesië. In veel andere islamitische landen overweegt men ook om een dergelijke ‘sterrenkundig berekende’ kalender in te voeren.

Ook Saoedi-Arabië en de aangrenzende staten op het Arabisch Schiereiland gebruiken een sterrenkundig berekende kalender die bekend staat als de Umm al-Qurra kalender. Omdat vele moslims geloven dat deze kalender gebaseerd is op de waarneming van de maansikkel leidt dit elk jaar rond de Ramadan tot veel verwarring wanneer men bemerkt dat de hierin aangegeven dagen vaak één of meerdere dagen afwijken van die in andere islamitische landen.

Tot voor kort begon elke maand in de Umm al-Qurra kalender op de avond waarop het tijdsinterval van zonsondergang in Saoedi-Arabië en de astronomische nieuwe maan minder dan 12 uur uit elkaar lagen. Omdat de maan zich dan te dicht bij de zon bevindt, was een waarneming van de maansikkel met het ongewapende oog aan het begin van de maand zelfs onder de meest gunstige omstandigheden uitgesloten: deze zou pas één of twee avonden later mogelijk zijn geworden. In ongeveer de helft van alle gevallen ging de maan op de eerste dag van de maand zelfs vóór de zon onder.

Sinds enkele jaren begint men de nieuwe maand in de Umm al-Qurra kalender echter op de avond (na de astronomische Nieuwe Maan) dat de maan vanuit Mekka berekend voor het eerst later ondergaat dan de zon. Alhoewel deze regel beter aan de astronomische voorwaarden voldoet dan de eerdere regel zal de maansikkel in de meeste gevallen toch pas op de tweede avond van de maand zichtbaar worden. Voor meer details over deze kalender raadpleeg: The Umm al-Qurra Calendar of Saudi Arabia.

De ‘heilige’ islamitische maanden

Volgens de Heilige Qur’ān (Surah 9:36) worden vier maanden in het jaar aangemerkt als haram (‘verboden’ of ‘heilig’) en dienen moslims zich gedurende deze maanden zo veel mogelijk van strijd en gevechtshandelingen te onthouden, een gebod die door Mohammed werd ingevoerd om de toen veel voorkomende onderlinge machtsstrijd tussen lokale Arabische stammen in te perken. Indien dit onvermijdelijk was dan diende dit te gebeuren tijdens de acht andere maanden in het jaar die als halal (letterlijk ‘niet verboden’) werden bestempeld.

Slechts één van deze heilige maanden (Dhū’l-Hijja) wordt min of meer expliciet genoemd in de Heilige Qur’ān (Surah’s 2:194, 2:216-218, 5:2 en 5:97), maar volgens de meeste islamitische Schriftgeleerden moeten de maanden Muharram, Rajab en Dhū’l-Qa’da tot de overige drie heilige maanden gerekend worden. Andere Schriftgeleerden menen echter dat hiermee de maanden Muharram, Safar en Rabī‘ al-Awwal bedoeld zijn.

De vastenmaand Ramadan wordt niet gerekend tot de ‘heilige’ maanden zoals die bedoeld zijn in de eerder genoemde vers uit de Heilige Qur’ān. Alhoewel het vanzelf spreekt dat strijd en oorlog tijdens de maand van vasten en bezinning niet aangemoedigd dienen te worden, geldt er geen islamitisch verbod hiertegen. Zo vond de slag bij Badr, waarbij Mohammed en zijn volgelingen (na een mislukte overval op een Mekkaanse caravan) een expeditie leger uit Mekka versloegen, plaats tijdens de Ramadan van 2 AH (voorjaar 624). Ook uit een meer recent verleden zijn soortgelijke voorbeelden te vinden: zo staat de aanval van Egypte en Syrië (later bijgestaan door Irak, Saoedi-Arabië en Jordanië) op Israël, die op 6 oktober 1973 begon tijdens de joodse Yom Kippur feest, in de islamitische wereld bekend als de “Ramadan-oorlog”.

Zonnekalenders in de islamitische wereld

Naast de islamitische maankalender, die voornamelijk voor religieuze doeleinden wordt gebruikt, hanteert men natuurlijk ook de westerse zonnekalender voor economische en seizoensgebonden activiteiten. In vele gevallen gebruikt men dan ook de westerse namen voor de maanden maar hierin zijn ook uitzonderingen. De onderstaande tabel laat zien hoe de namen van de westerse maanden in enkele islamitische landen heten.

Voor meer gegevens over de zonnekalender van Libië raadpleeg:  The Islamic and Secular Calendars of the Great Socialist People’s Libyan Arab Jamahiriya.

De huidige namen van de Turkmenistans zonnekalender werden in 2002 ingevoerd door Saparmurat Niyazov, de (voor het leven benoemde) president van deze Centraal-Aziatische staat.

Belangrijke islamitische feestdagen

In tegenstelling tot de westers-christelijke kalender, telt de islamitische kalender niet veel feestdagen. De twee meest belangrijkste perioden in het jaar zijn de vastenmaand Ramadan en de bedevaart maand Dhū’l-Hijja.

Tijdens de Ramadan dient iedere moslim zich te onthouden van drank, voedsel, seksuele omgang en andere menselijke geneugten vanaf het moment in de ochtendschemering dat een witte en een zwarte draad van elkaar onderscheiden kunnen worden tot het moment dat de zon weer ondergaat (Heilige Qur’ān, Surah 2:183-187). De vastenperiode is verplicht voor iedere moslim met uitzondering van jonge kinderen, zogende en zwangere vrouwen, zieke en oude mensen en personen die op een lange reis onderweg zijn.

• Het begin van de Ramadan wordt meestal afgekondigd zodra men het bericht heeft ontvangen dat de maansikkel is gezien en eindigt evenzo wanneer de maansikkel van de volgende maand Shawwāl gezien wordt. Is in een van beide gevallen de waarneming van de maan door bewolking of andere omstandigheden niet mogelijk dan hanteert men de regel dat een kalendermaand nooit langer dan 30 dagen mag zijn en begint of eindigt men op de avond na de 30ste dag.
• De avond van de 27ste dag van Ramadan staat bekend als de Laylat al-Qadr (de ‘avond van de maat’) en herdenkt de traditie dat de eerste verzen van de Heilige Qur’ān gedurende deze maand door de aartsengel Jibra’il ( Gabriël) aan Mohammed werden geopenbaard. De precieze dag van de eerste openbaring van de Heilige Qur’ān is eigenlijk niet bekend (volgens de overlevering was het een van de oneven dagen in de laatste tien dagen van de vastenmaand) maar traditioneel wordt zij op de 27ste avond gevierd. Volgens de Heilige Qur’ān (Surah 97) is deze avond meer waard dan duizend maanden en dalen de engelen en de andere hemelbewoners af naar de aarde zodat er vrede heerst tot het ochtendgloren.
• De eerste dag van Shawwāl staat bekend als al-‘Eid al-Fitr (het ‘feest van het verbreken van het vasten’) of al-‘Eid al-Saghir (de ‘kleine feestdag’) en is het begin van een periode van drie of vier dagen waarmee de afsluiting van de Ramadan wordt gevierd. Onder Turkse Nederlanders is deze periode ook bekend als het ‘Suikerfeest’ (Seker Bayrami) vanwege de zoete gerechten en etenswaren die dan veelal worden genuttigd.

Een van de vijf plichten voor iedere moslim man en vrouw is dat zij, indien gezondheid en financiële middelen dit toelaten, minstens één maal in hun leven een bedevaartstocht naar Mekka ondernemen tijdens de bedevaart maand Dhū’l-Hijja om deel te nemen aan de godsdienstige rituelen die met deze plaats en periode zijn verbonden (Heilige Qur’ān 2:196-200, 5:95-97 en 22:26-33). Moslims elders ter wereld vieren deze dagen in de moskee en in de huiselijke kring.

De tiende dag van de bedevaart maand Dhū’l-Hijja staat bekend als al-‘Eid al-Adha (het ‘offerfeest’), of al-‘Eid al-Kabir (de ‘grote feestdag’). Deze dag vormt het hoogtepunt van een reeks van dagen waarin bedevaartgangers de verschillende heilige plaatsen in en rond Mekka bezoeken die met de aartsvader Ibrahim (Abraham), zijn vrouw Hajar (Hagar), zijn zoon Isma‘il (Ismaël) en de profeet Mohammed zijn verbonden en wordt afgesloten met het ritueel slachten van offerdieren (een geit, schaap, rund of kameel) die daarna onder de aanwezigen worden verdeeld.

Veel bedevaartgangers maken in de dagen voor of na het offerfeest ook een reis naar de nabij gelegen stad Medina om de vele moskeeën waaronder die met het grafmonument van Mohammed (al Masjid al-Nabwi) te bezoeken.

Daarnaast zijn er nog enkele dagen in het jaar waarop belangrijke gebeurtenissen uit het leven van de profeet Mohammed en andere profeten worden herdacht. De belangrijkste hiervan zijn de volgende:

• De eerste dag van de maand Muharram markeert het begin van het nieuwe jaar maar heeft in de islamitische traditie geen speciale betekenis. Op de tiende dag van Muharram – die ook bekend staat als Ashura – herdenken vele moslims de dag waarop de aartsvader Nooh (Noah) na de Zondvloed de Ark verliet en de dag waarop Musa (Mozes) de Israëlieten uit de handen van de Farao redde. Sjiitische moslims herdenken gedurende de eerste tien dagen van Muharram de martelaarsdood van Hussain, de kleinzoon van Mohammed, op het slagveld van Karbala in het jaar 61 AH (10 oktober 680 n. Chr.). De hoogtepunt van deze herdenking valt op de tiende dag (Ashura).
• De 12de dag van de maand Rabī‘ al-Awwal wordt door veel moslims gevierd als de geboortedag (Mawlid al-Nabi) van Mohammed. Op deze dag wordt ook de aankomst van Mohammed in Medina na zijn emigratie uit Mekka herdacht. Ook de sterfdag van Mohammed wordt vaak op deze dag herdacht alhoewel anderen zijn sterfdag op de volgende dag (13 Rabī‘ al-Awwal) plaatsen. Sjiitische moslims vieren de geboortedag van Mohammed meestal op de 17de dag van deze maand.
• De avond van de 27ste dag van de maand Rajab staat bekend als Lailat al-Mirāj (de ‘avond van de hemelvaart’). Op deze avond wordt de nachtelijke hemelreis van Mohammed herdacht. Volgens de overlevering zou Mohammed door Burāq, een vrouwelijke wezen die half mens en half dier was, eerst naar Jeruzalem zijn gebracht en vandaar (waar nu de al-Aqsa moskee staat) naar de hemel. Op deze reis werd Mohammed begeleidt door de aartsengel Jibra’il (Gabriël) en ontving Mohammed tijdens zijn ontmoeting met Allah onder meer instructies over de gebedsrituelen.

Tabel voor de islamitische feestdagen

De onderstaande tabel geeft de westerse equivalenten van de belangrijkste dagen in het islamitische jaar gedurende de komende jaren volgens een aantal van de meest gangbare omrekeningsmethoden voor de islamitische kalender. Als eerste worden de dagen gegeven volgens de schematische (of cyclische) islamitische kalender naar de vroeger veel gebruikte omrekeningstabellen van Wüstenfeld-Mahler (Mayr & Spuler, 1961). Als tweede en derde volgens de dagen volgens de Umm al-Qurra kalender (zie de webpagina The Umm al-Qurra Calendar of Saudi Arabia voor meer details) en volgens de recente tabellen van Reingold & Dershowitz (2001, 2002). De laatstgenoemde tabellen zijn gebaseerd op de regels voor de zichtbaarheid van de maan opgesteld door de sterrenwacht van Cairo (Egypte) maar zijn berekend voor Los Angeles (V.S.) zodat zij meer relevant zijn voor moslims in Noord Amerika. De laatste kolom geeft de dagen berekend naar de zichtbaarheid van de nieuwe maan in Nederland.

Merk op dat de islamitische dag steeds in de vooravond van de genoemde westerse dag begint (d.w.z. bij zonsondergang op de vorige dag in de westerse kalender). Overeenkomende dagen volgens de verschillende berekeningen zijn aangegeven met dezelfde achtergrondkleur.

Literatuur

Inleiding

De islamitische kalender is een zuivere maankalender die de schijngestalten van de maan zo nauwkeurig mogelijk volgt. Net als bij vele andere maankalenders, zoals deze in zwang waren bij de oude Babyloniërs en vele andere antieke culturen, werd het begin van de maand oorspronkelijk vastgesteld door ervaren waarnemers die zo nauwkeurig mogelijk de ‘geboorte’ van de nieuwe maan probeerden te bepalen. Dit is het moment dat de maan, nadat zij een of twee dagen eerder in conjunctie met de zon is geweest (men noemt dit de ‘astronomische nieuwe maan’), weer ver genoeg van de zon is verwijderd zodat zij vlak na zonsondergang met het ongewapende oog als een smalle maansikkel in het westen te zien is. Omdat het waarnemen van de jonge maansikkel alleen vlak na zonsondergang mogelijk is, begint de eerste dag van een islamitische maand dan ook altijd bij zonsondergang en beginnen alle hierop volgende dagen ook bij zonsondergang. Omdat de dagen in de westerse (Gregoriaanse) kalender om middernacht beginnen, begint een islamitische dag dus in de avond van de ene dag en eindigt deze bij zonsondergang van de daarop volgende dag.

De periode waarin de schijngestalten van de maan een volledige cyclus doorlopen wordt de synodische periode van de maan genoemd en duurt gemiddeld 29.530588861 dagen, ofwel 29 dagen 12 uur 44 minuten en 2.878 seconden. Daar een kalendermaand alleen maar een geheel aantal dagen kan bevatten, gebruikt men in de praktijk steeds afwisselend maanden van 29 dagen en van 30 dagen. Daar 12 van dergelijke maanmaanden maar 354 dagen tellen, komt een zuivere maankalender elk jaar dus ruim 11 dagen te kort om steeds met de wisseling van de seizoenen in de pas te blijven (hiervoor zijn namelijk iets minder dan 365¼ dagen nodig). De meest toegepaste methode om toch in de pas met de seizoenen te blijven lopen is door elke twee à drie jaar een schrikkelmaand in te voeren die meestal aan het einde van jaar kwam. Zo gebruikten de Babyloniërs al sinds de vijfde eeuw vóór Christus een 19-jarige cyclus waarin zeven maal een schrikkelmaand werd ingevoerd en deze cyclus wordt nog steeds in de huidige joodse kalender gebruikt. Ook in de Oud-Arabische kalender was het gebruikelijk om eens in de twee of drie jaar een schrikkelmaand (nasi) in te voegen.

De islamitische maanden

De herkomst en de betekenis van de namen van de maanden in de islamitische kalender zijn omstreden maar de onderstaande tabel geeft de mening weer van Abu al-Raihān Muhammad ibn Ahmad al-Beruni (973-1048), een beroemde Perzische geleerde die onder meer over astrologie, sterrenkunde, aardrijkskunde en tijdrekenkunde schreef.

De namen van de maanden herinneren nog aan de tijd vóór de profeet Mohammed toen de oorspronkelijke Arabische maankalender, die omstreeks de winterzonnewende (eind december) aanving, in de pas met de seizoenen werd gehouden door na elke twee of drie jaar een schrikkelmaand (nasi) in te voegen. Tijdens zijn ‘Laatste Bedevaart’ in maart 632 n. Chr. (Dhū’l-Hijja, 10 AH) ontving Mohammed een openbaring van Allah die zijn gelovigen voortaan verbood om schrikkelmaanden in te lassen (Heilige Qur’ān, Surah 9:36-37). Vanaf toen was de Arabische kalender niet meer met de seizoenen verbonden.

Ten gevolge hiervan verschuift het islamitisch jaar elk jaar ongeveer 11 dagen ten opzichte van de seizoenen en doorloopt een willekeurige maand in 32½ jaar tijd alle seizoenen. De islamitische kalender wordt daarom alleen voor religieuze doeleinden gebruikt en voor seizoensgebonden activiteiten (landbouw, veeteelt, handel, inning van belastingen, etc.) heeft men altijd de westerse kalender (of een lokale versie hiervan) gehanteerd.

De islamitische jaartelling

In de eerste jaren van de Islam werden jaren benoemd naar een belangrijke historische gebeurtenis uit het recente verleden en het aantal jaren dat sindsdien was verstreken (zo zou Mohammed zijn geboren in het ‘Jaar van de Olifant’, 570 of 571 n. Chr., toen de Abessinische heerser van Jemen met een leger en een strijdolifant de stad Mekka poogde in te innemen). In april 637 n. Chr. (Rabī‘ al-Awwal, 16 AH) voerde de kalief ’Umar ibn al-Khattāb de islamitische jaartelling in die zijn oorsprong had in het jaar waarin de Hijrah (de ‘emigratie’) plaatsvond, het cruciale moment in het leven van Mohammed toen hij en zijn volgelingen Mekka verlieten en zich in het nabij gelegen Yathrib (deze plaats is nu beter bekend als Medina) vestigden.

Volgens de berekeningen van de meeste islamitische sterrenkundigen en Schriftgeleerden viel de eerste dag van dat jaar (1 Muharram, 1 AH) op vrijdag 16 juli 622 n. Chr. (het feitelijke begin was natuurlijk op de avond ervoor, donderdag 15 juli). Het is gebruikelijk om islamitische jaren van westerse jaren te onderscheiden met de afkorting AH (‘Anno Hijrah’). Omdat het islamitisch jaar gemiddeld ongeveer 3% korter is dan ons jaar, haalt de islamitische jaartelling langzaam maar zeker de westerse jaartelling in. Indien beide kalenders in de toekomst niet verder aangepast worden zullen zij in het jaar 20873 hetzelfde jaartal voeren.

Volledigheidshalve dient nog vermeldt te worden dat men in de Noord Afrikaanse staat Libië een afwijkende islamitische jaartelling volgt die niet gerekend wordt vanaf de Hijrah maar vanaf het sterfjaar van Mohammed (632 n. Chr.). Ook volgt men in Libië een afwijkende zonnekalender die aanvankelijk vanaf het geboortejaar van Mohammed werd gerekend maar nu sinds enkele jaren vanaf zijn sterfjaar. Voor meer informatie hierover raadpleeg: The Islamic and Secular Calendars of the Great Socialist People’s Libyan Arab Jamahiriya.

De islamitische weekdagen

In tegenstelling tot de namen van onze weekdagen (die afgeleid zijn van de planeetgoden die naar de Hellenistische astrologische traditie over de weekdagen heersen), zijn de islamitische weekdagen (net zoals bij de joodse weekdagen) doorgaans vernoemd naar hun rangnummer in de week.

De laatste twee dagen van de week zijn genoemd naar de dag van het vrijdaggebed, de belangrijkste dag in de islamitische week, en de dag van de joodse sabbat. Naast de vrijdag geldt ook de maandag als een bijzondere dag in de islamitische week omdat volgens de overlevering Mohammed zowel op een maandag werd geboren en op een maandag stierf. Ook de eerste openbaring van de Heilige Qur’ān aan Mohammed, zijn nachtelijke reis naar de hemel, zijn vertrek uit Mekka en zijn aankomst in Medina zouden volgens diverse overleveringen op een maandag hebben plaatsgevonden.

De schematische of cyclische islamitische kalender

Naar mate de Islam zich gedurende de zevende en achtste eeuw van de christelijke jaartelling over het Nabije Oosten en Noord Afrika uitbreidde, ontstond geleidelijk de behoefte voor een kalender die vooruit berekend kon worden zodat de viering van de rituele feestdagen voor alle delen van de islamitische samenleving beter op elkaar afgestemd konden worden. Alhoewel een dergelijke kalender nooit officieel van hogerhand werd ingevoerd, vindt men zulke schematische of cyclische kalenders al vanaf de negende eeuw in islamitische sterrenkundige handboeken en zij werden ook door islamitische geschiedschrijvers benut. Deze zijn allen gebaseerd op een 30-jarige cyclus waarin elf jaren (meestal de 2^e, 5^e, 7^e, 10^e, 13^e, 16^e 18^e, 1^ste, 24^ste, 26^ste en 29^ste) als schrikkeljaren worden benoemd. In zo’n schrikkeljaar (Sana kabisa) krijgt de laatste maand een extra dag zodat deze 30 dagen telt en het jaar 355 dagen lang wordt. De inlassing van zo’n schrikkeldag is noodzakelijk om de kalender in de pas te laten lopen met de schijngestalten van de maan.

Elke 30-jarige cyclus telt dus 19 jaren van 354 dagen en 11 jaren van 355 dagen, dus te samen 19 × 354 + 11 × 355 = 10631 dagen die verdeeld worden over 30 × 12 = 360 kalendermaanden. Een (schematische) islamitische kalendermaand duurt dus gemiddeld 10631/360 = 29.53055555… dagen, ofwel 29 dagen 12 uur en 44 minuten (precies), en wijkt nog minder dan 3 seconden af van de gemiddelde duur van de synodische periode van de maan. Men kan berekenen dat pas na zo’n 2430 jaar de schematische islamitische kalender gemiddeld één dag voor gaat lopen op de ware loop van de maan.

De aanvang van deze schematische kalender viel op de avond van donderdag 15 juli 622 n. Chr. bij zonsondergang volgens de burgerlijke telling en op de avond van woensdag 14 juli 622 n. Chr. bij zonsondergang volgens de sterrenkundige telling. De burgerlijke telling wordt echter het meest gehanteerd en deze vormt dan ook de basis voor de moderne omrekentabellen (de meest bekende zijn die van Wüstenfeld-Mahler in de 3de editie van Mayr en Spuler) en diverse computerprogramma’s waarmee een willekeurige islamitische kalenderdatum naar een westerse kalenderdatum of omgekeerd kan worden omgezet.

De astronomische islamitische kalender

De hierboven beschreven schematische kalender werd tot niet zo lang geleden algemeen toegepast in de islamitische wereld, met uitzondering voor de maanden Muharram, Ramadan, Shawwāl en Dhū’l-Hijja, waarin belangrijke religieuze evenementen plaatsvinden. Het begin van deze maanden is vanaf het begin van de islamitische jaartelling altijd door middel van waarneming van de jonge maansikkel bepaald of uit berekening van het tijdstip waarop dit redelijkerwijs mogelijk zou moeten zijn. Voor meer bijzonderheden hoe dit gedaan wordt, zie De zichtbaarheid van de Ramadan maan. Een gevolg van deze praktijk is dat, afhankelijk van weersomstandigheden en de geografische ligging, dit niet overal ter wereld op dezelfde avond plaatsvindt.

In een aantal islamitische landen is het nu gebruikelijk om het begin alle maanden door middel van berekening te bepalen. Hierbij gaat men uit van sterrenkundige berekeningen die voorspellen op welke avond de jonge maansikkel redelijkerwijs met het ongewapende oog zichtbaar zal zijn. Een dergelijke kalender wordt sinds 1974 in Maleisië toegepast en sinds december 1997 ook in Indonesië. In veel andere islamitische landen overweegt men ook om een dergelijke ‘sterrenkundig berekende’ kalender in te voeren.

Ook Saoedi-Arabië en de aangrenzende staten op het Arabisch Schiereiland gebruiken een sterrenkundig berekende kalender die bekend staat als de Umm al-Qurra kalender. Omdat vele moslims geloven dat deze kalender gebaseerd is op de waarneming van de maansikkel leidt dit elk jaar rond de Ramadan tot veel verwarring wanneer men bemerkt dat de hierin aangegeven dagen vaak één of meerdere dagen afwijken van die in andere islamitische landen.

Tot voor kort begon elke maand in de Umm al-Qurra kalender op de avond waarop het tijdsinterval van zonsondergang in Saoedi-Arabië en de astronomische nieuwe maan minder dan 12 uur uit elkaar lagen. Omdat de maan zich dan te dicht bij de zon bevindt, was een waarneming van de maansikkel met het ongewapende oog aan het begin van de maand zelfs onder de meest gunstige omstandigheden uitgesloten: deze zou pas één of twee avonden later mogelijk zijn geworden. In ongeveer de helft van alle gevallen ging de maan op de eerste dag van de maand zelfs vóór de zon onder.

Sinds enkele jaren begint men de nieuwe maand in de Umm al-Qurra kalender echter op de avond (na de astronomische Nieuwe Maan) dat de maan vanuit Mekka berekend voor het eerst later ondergaat dan de zon. Alhoewel deze regel beter aan de astronomische voorwaarden voldoet dan de eerdere regel zal de maansikkel in de meeste gevallen toch pas op de tweede avond van de maand zichtbaar worden. Voor meer details over deze kalender raadpleeg: The Umm al-Qurra Calendar of Saudi Arabia.

De ‘heilige’ islamitische maanden

Volgens de Heilige Qur’ān (Surah 9:36) worden vier maanden in het jaar aangemerkt als haram (‘verboden’ of ‘heilig’) en dienen moslims zich gedurende deze maanden zo veel mogelijk van strijd en gevechtshandelingen te onthouden, een gebod die door Mohammed werd ingevoerd om de toen veel voorkomende onderlinge machtsstrijd tussen lokale Arabische stammen in te perken. Indien dit onvermijdelijk was dan diende dit te gebeuren tijdens de acht andere maanden in het jaar die als halal (letterlijk ‘niet verboden’) werden bestempeld.

Slechts één van deze heilige maanden (Dhū’l-Hijja) wordt min of meer expliciet genoemd in de Heilige Qur’ān (Surah’s 2:194, 2:216-218, 5:2 en 5:97), maar volgens de meeste islamitische Schriftgeleerden moeten de maanden Muharram, Rajab en Dhū’l-Qa’da tot de overige drie heilige maanden gerekend worden. Andere Schriftgeleerden menen echter dat hiermee de maanden Muharram, Safar en Rabī‘ al-Awwal bedoeld zijn.

De vastenmaand Ramadan wordt niet gerekend tot de ‘heilige’ maanden zoals die bedoeld zijn in de eerder genoemde vers uit de Heilige Qur’ān. Alhoewel het vanzelf spreekt dat strijd en oorlog tijdens de maand van vasten en bezinning niet aangemoedigd dienen te worden, geldt er geen islamitisch verbod hiertegen. Zo vond de slag bij Badr, waarbij Mohammed en zijn volgelingen (na een mislukte overval op een Mekkaanse caravan) een expeditie leger uit Mekka versloegen, plaats tijdens de Ramadan van 2 AH (voorjaar 624). Ook uit een meer recent verleden zijn soortgelijke voorbeelden te vinden: zo staat de aanval van Egypte en Syrië (later bijgestaan door Irak, Saoedi-Arabië en Jordanië) op Israël, die op 6 oktober 1973 begon tijdens de joodse Yom Kippur feest, in de islamitische wereld bekend als de “Ramadan-oorlog”.

Zonnekalenders in de islamitische wereld

Naast de islamitische maankalender, die voornamelijk voor religieuze doeleinden wordt gebruikt, hanteert men natuurlijk ook de westerse zonnekalender voor economische en seizoensgebonden activiteiten. In vele gevallen gebruikt men dan ook de westerse namen voor de maanden maar hierin zijn ook uitzonderingen. De onderstaande tabel laat zien hoe de namen van de westerse maanden in enkele islamitische landen heten.

Voor meer gegevens over de zonnekalender van Libië raadpleeg:  The Islamic and Secular Calendars of the Great Socialist People’s Libyan Arab Jamahiriya.

De huidige namen van de Turkmenistans zonnekalender werden in 2002 ingevoerd door Saparmurat Niyazov, de (voor het leven benoemde) president van deze Centraal-Aziatische staat.

Belangrijke islamitische feestdagen

In tegenstelling tot de westers-christelijke kalender, telt de islamitische kalender niet veel feestdagen. De twee meest belangrijkste perioden in het jaar zijn de vastenmaand Ramadan en de bedevaart maand Dhū’l-Hijja.

Tijdens de Ramadan dient iedere moslim zich te onthouden van drank, voedsel, seksuele omgang en andere menselijke geneugten vanaf het moment in de ochtendschemering dat een witte en een zwarte draad van elkaar onderscheiden kunnen worden tot het moment dat de zon weer ondergaat (Heilige Qur’ān, Surah 2:183-187). De vastenperiode is verplicht voor iedere moslim met uitzondering van jonge kinderen, zogende en zwangere vrouwen, zieke en oude mensen en personen die op een lange reis onderweg zijn.

• Het begin van de Ramadan wordt meestal afgekondigd zodra men het bericht heeft ontvangen dat de maansikkel is gezien en eindigt evenzo wanneer de maansikkel van de volgende maand Shawwāl gezien wordt. Is in een van beide gevallen de waarneming van de maan door bewolking of andere omstandigheden niet mogelijk dan hanteert men de regel dat een kalendermaand nooit langer dan 30 dagen mag zijn en begint of eindigt men op de avond na de 30ste dag.
• De avond van de 27ste dag van Ramadan staat bekend als de Laylat al-Qadr (de ‘avond van de maat’) en herdenkt de traditie dat de eerste verzen van de Heilige Qur’ān gedurende deze maand door de aartsengel Jibra’il ( Gabriël) aan Mohammed werden geopenbaard. De precieze dag van de eerste openbaring van de Heilige Qur’ān is eigenlijk niet bekend (volgens de overlevering was het een van de oneven dagen in de laatste tien dagen van de vastenmaand) maar traditioneel wordt zij op de 27ste avond gevierd. Volgens de Heilige Qur’ān (Surah 97) is deze avond meer waard dan duizend maanden en dalen de engelen en de andere hemelbewoners af naar de aarde zodat er vrede heerst tot het ochtendgloren.
• De eerste dag van Shawwāl staat bekend als al-‘Eid al-Fitr (het ‘feest van het verbreken van het vasten’) of al-‘Eid al-Saghir (de ‘kleine feestdag’) en is het begin van een periode van drie of vier dagen waarmee de afsluiting van de Ramadan wordt gevierd. Onder Turkse Nederlanders is deze periode ook bekend als het ‘Suikerfeest’ (Seker Bayrami) vanwege de zoete gerechten en etenswaren die dan veelal worden genuttigd.

Een van de vijf plichten voor iedere moslim man en vrouw is dat zij, indien gezondheid en financiële middelen dit toelaten, minstens één maal in hun leven een bedevaartstocht naar Mekka ondernemen tijdens de bedevaart maand Dhū’l-Hijja om deel te nemen aan de godsdienstige rituelen die met deze plaats en periode zijn verbonden (Heilige Qur’ān, Surah’s 2:196-200, 5:95-97 & 22:26-33). Moslims elders ter wereld vieren deze dagen in de moskee en in de huiselijke kring.

De tiende dag van de bedevaart maand Dhū’l-Hijja staat bekend als al-‘Eid al-Adha (het ‘offerfeest’), of al-‘Eid al-Kabir (de ‘grote feestdag’). Deze dag vormt het hoogtepunt van een reeks van dagen waarin bedevaartgangers de verschillende heilige plaatsen in en rond Mekka bezoeken die met de aartsvader Ibrahim (Abraham), zijn vrouw Hajar (Hagar), zijn zoon Isma‘il (Ismaël) en de profeet Mohammed zijn verbonden en wordt afgesloten met het ritueel slachten van offerdieren (een geit, schaap, rund of kameel) die daarna onder de aanwezigen worden verdeeld.

Veel bedevaartgangers maken in de dagen voor of na het offerfeest ook een reis naar de nabij gelegen stad Medina om de vele moskeeën waaronder die met het grafmonument van Mohammed (al Masjid al-Nabwi) te bezoeken.

Daarnaast zijn er nog enkele dagen in het jaar waarop belangrijke gebeurtenissen uit het leven van de profeet Mohammed en andere profeten worden herdacht. De belangrijkste hiervan zijn de volgende:

• De eerste dag van de maand Muharram markeert het begin van het nieuwe jaar maar heeft in de islamitische traditie geen speciale betekenis. Op de tiende dag van Muharram – die ook bekend staat als Ashura – herdenken vele moslims de dag waarop de aartsvader Nooh (Noah) na de Zondvloed de Ark verliet en de dag waarop Musa (Mozes) de Israëlieten uit de handen van de Farao redde. Sjiitische moslims herdenken gedurende de eerste tien dagen van Muharram de martelaarsdood van Hussain, de kleinzoon van Mohammed, op het slagveld van Karbala in het jaar 61 AH (10 oktober 680 n. Chr.). De hoogtepunt van deze herdenking valt op de tiende dag (Ashura).
• De 12de dag van de maand Rabī‘ al-Awwal wordt door veel moslims gevierd als de geboortedag (Mawlid al-Nabi) van Mohammed. Op deze dag wordt ook de aankomst van Mohammed in Medina na zijn emigratie uit Mekka herdacht. Ook de sterfdag van Mohammed wordt vaak op deze dag herdacht alhoewel anderen zijn sterfdag op de volgende dag (13 Rabī‘ al-Awwal) plaatsen. Sjiitische moslims vieren de geboortedag van Mohammed meestal op de 17de dag van deze maand.
• De avond van de 27ste dag van de maand Rajab staat bekend als Lailat al-Mirāj (de ‘avond van de hemelvaart’). Op deze avond wordt de nachtelijke hemelreis van Mohammed herdacht. Volgens de overlevering zou Mohammed door Burāq, een vrouwelijke wezen die half mens en half dier was, eerst naar Jeruzalem zijn gebracht en vandaar (waar nu de al-Aqsa moskee staat) naar de hemel. Op deze reis werd Mohammed begeleidt door de aartsengel Jibra’il (Gabriël) en ontving Mohammed tijdens zijn ontmoeting met Allah onder meer instructies over de gebedsrituelen.

Tabel voor de islamitische feestdagen

De onderstaande tabel geeft de westerse equivalenten van de belangrijkste dagen in het islamitische jaar gedurende de komende jaren volgens een aantal van de meest gangbare omrekeningsmethoden voor de islamitische kalender. Als eerste worden de dagen gegeven volgens de schematische (of cyclische) islamitische kalender naar de vroeger veel gebruikte omrekeningstabellen van Wüstenfeld-Mahler (Mayr & Spuler, 1961). Als tweede en derde volgens de dagen volgens de Umm al-Qurra kalender (zie de webpagina The Umm al-Qurra Calendar of Saudi Arabia voor meer details) en volgens de recente tabellen van Reingold & Dershowitz (2001, 2002). De laatstgenoemde tabellen zijn gebaseerd op de regels voor de zichtbaarheid van de maan opgesteld door de sterrenwacht van Cairo (Egypte) maar zijn berekend voor Los Angeles (V.S.) zodat zij meer relevant zijn voor moslims in Noord Amerika. De laatste kolom geeft de dagen berekend naar de zichtbaarheid van de nieuwe maan in Nederland.

Merk op dat de islamitische dag steeds in de vooravond van de genoemde westerse dag begint (d.w.z. bij zonsondergang op de vorige dag in de westerse kalender). Overeenkomende dagen volgens de verschillende berekeningen zijn aangegeven met dezelfde achtergrondkleur.

Literatuur

Voor meer achtergrond en technische gegevens (chronologisch geordend)

• al-Beruni, Abu al-Raihān Muhammad ibn Ahmad, Al-Athar al-Baqiyah ‘an al-Qurun al-Khaliyah (ca. 1000) – Engelse vertaling: C. Edward Sachau, The Chronology of Ancient Nations: An English Version of the Arabic Text of the Athâr-ul-Bâkiya of Albîrûnî, or “Vestiges of the Past,” Collected and Reduced to Writing by the Author in AH 390-1, AD 1000 (William H. Allen and Co., Londen, 1879) – herdrukt door Minerva Verlag GMBH, Frankfurt am Main, 1984].
• Marsden, William, “On the Era of the Mahometans, called the Hejerà”, Philosophical Transactions of the Royal Society of London, 78 (1788), 414-432 JSTOR link.
• de Sacy, Sylvestre, “Mémoire sur divers événemens de l’histoire des Arabes avant Mahomet”, Mémoires de littérature, tirés des registres de l’Académie royale des inscriptions et belles-lettres, 48 (1808), 484-762.
• Ideler, Christian Ludwig, “Über die Vergleichung der muhammedanischen und christlichen Zeitrechnung”, Fundgruben des Orients, 4 (1814), 299-308.
• Ideler, Christian Ludwig, “Ueber die Zeitrechnung der Araber”, Abhandlungen der Königlichen Akademie der Wissenschaften in Berlin 1812/13, Historisch-philologische Klasse (1816), 97-120.
• Ideler, Christian Ludwig, “Ueber die Zeitrechnung der Perser”, Abhandlungen der Königlichen Akademie der Wissenschaften in Berlin 1814/15, Historisch-philologische Klasse (1818), 259-289.
• Ideler, Christian Ludwig, “Ueber die bei den morgenländischen Völkern gebräuchlichen Formen des julianischen Jahrs”, Abhandlungen der Königlichen Akademie der Wissenschaften in Berlin 1816/17, Historisch-philologische Klasse (1819), 215-262.
• Ciccolini, Lodovico, “Calendrier des turcs”, Correspondance astronomique, géographique, hydrographique et statistique, 11 (1824), 552-567.
• Ciccolini, Lodovico, “Sur la conversion de l’ère de l’hégire”, Correspondance astronomique, géographique, hydrographique et statistique, 12 (1825), 348-362.
• Zach, Franz Xaver Freiherr von, “Calendrier des turcs”, Correspondance astronomique, géographique, hydrographique et statistique, 12 (1825), 3-53.
• Zach, Franz Xaver Freiherr von, “Über den Kalender der Türken”, Zeitschrift für Erd, Völker- und Staatenkunde, 2 (1825), 64-69.
• Caussin de Perceval, A.P., “Mémoire sur le calendrier arabe avant l’islamisme”, Journal asiatique, ou recueil de mémoires, d’extraits et de notices relatifs à l’histoire, à la philosophie, aux langues et à la littérature des peuples orientaux, sér. 4, 1 (1843), 342-379.
• Francoeur, Louis-Benjamin, “Sur le calendrier des mahométans”, Connaissance des Temps pour l’an 1844 (Parijs), pp. 111-122.
• Soliman-el-Haraīri & Cotelle, Henri, “Concordance entre le calendrier musulman et le calendrier chrétien”, Journal asiatique, ou recueil de mémoires, d’extraits et de notices relatifs à l’histoire, à la philosophie, aux langues et à la littérature des peuples orientaux, sér. 4, 10 (1847), 249-258.
• Mahmoud Effendi, “Mémoire sur le calendrier arabe avant l’islamisme, et sur la naissance et l’âge du prophète Mohammad”, Journal asiatique, ou recueil de mémoires, d’extraits et de notices relatifs à l’histoire, à la philosophie, aux langues et à la littérature des peuples orientaux, sér. 5, 11 (1858), 109-192 – herdrukt in Mémoires couronnés et mémoires des savants étrangers, publiées par l’académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique, 30 (1861), Classe des lettres, 1-45.
• Sprenger, Aloys, “Ueber den Kalender der Araber vor Mohammad”, Zeitschrift der Deutsche Morgenländischen Gesellschaft, 13 (1859), 134-175.
• Lane, Edward William, An Account of the Manners and Customs of the Modern Egyptians, written in Egypt during the Years 1833, -34 and -35, partly from Notes made during a Former Visit to that Country in the Years 1825, -26, -27 and -28, 5de druk (John Murray, Londen, 1860 [in 2003 herdrukt door The American University in Cairo Press, Cairo/New York]), met name hoofdstukken IX & XXIV-XXVI.
• Mukhtar Pasha, Ghazi Ahmed, Islah at-taqwim (Caïro, 1890) [Tekst in het Turks met een Arabische vertaling door Sefiq Bay Mansur Yegen] – verscheen ook in een Franse vertaling door O.N.E. als La réforme du calendrier (E.J. Brill, Leiden, 1893).
• Ginzel, Friedrich Karl, Handbuch der mathematischen und technischen Chronologie (J.C. Hinrichs’sche Buchhandlung, Leipzig, 1906), deel 1, pp. 238-274.
• Juynboll, Theodoor Willem, Handleiding tot de kennis van de Mohammedaansche wet, volgens de leer der Sjâfi‘itische school, 4de druk (E.J. Brill, Leiden, 1930).
• Hartner, Willy, “Zaman”, in: Enzyklopädie des Islam (E.J. Brill, Leiden, 1934), deel 4, pp. 1307-1310 [herdrukt in: Oriens-Occidens: Ausgewählte Schriften zur Wissenschafts- und Kulturgeschichte: Festschrift zum 60. Geburtstag (Georg Olms Verlagsbuchhandlung, Hildesheim, 1968), pp. 260-263].
• Taqizadeh, Sayyid Hasan, “Various Eras and Calendars used in the Countries of Islam”, Bulletin of the School of Oriental Studies, 9 (1937/39), 903-922 JSTOR link & 10 (1940/42), 107-132 JSTOR link.
• Sauer, M., “Mohammedanische Zeitrechnung, Festtage und Gebetszeiten”, Die Sterne, 34 (1958), 194-196.
• Mayr, Joachim, “Das türkische Finanzjahr”, Der Islam, 36 (1961), 264-268.
• Mayr, Joachim & Spuler, Bertold, Wüstenfeld-Mahler’sche Vergleichungs-Tabellen zur muslimischen und iranischen Zeitrechnung mit Tafeln zur Umrechnung orient-christlicher Ären, 3de druk (Deutsche Morgenländische Gesellschaft, Wiesbaden, 1961).
• Grohmann, Adolph, Mayr, Joachim & Till, Walter Curt, Arabische Chronologie (E.J. Brill, Leiden/Keulen, 1966 [= Handbuch der Orientalistik, Abteilung I, Ergänzungsband II, Halbband I).
• Mittwoch, Eugen, “‘Id/‘Id al-Adha/‘Id al-Fitr”, in: The Encyclopaedia of Islam, 2de druk (E.J. Brill, Leiden, 1969), deel 3, pp. 1007-1008.
• Grunebaum, Gustave E. von, Muhammadan Festivals, 2de druk (Curzon Press/Rowman & Littlefield, Londen/Totowa, 1976).
• Séguy, Marie-Rose (ed.), The Miraculous Journey of Mohammet: Mirâj Nâmeh (George Braziller, New York, 1977).
• Tsybulsky, Vladimir Vasiljewich, Calendars of Middle East Countries: Conversion Tables and Explanatory Notes (Institute of Oriental Studies, USSR Academy of Sciences, Moscow, 1979) – de oorspronkelijke Russische editie verscheen in 1976.
• Ocaña Jiménez, Manuel, Nuevas tablas de conversión de datas islámicas y cristianas y viceversa: Estructuradas para concodar, dia por dia, años completos (Instituto Hispano-árabe de Cultura, Madrid, 1981).
• Ilyas, Mohammad, A Modern Guide to Astronomical Calculations of Islamic Calendar, Times & Qibla (Berita Publishing, Kuala Lumpur, 1984).
• Shamsi, F.A., “The Date of Hijrah”, Islamic Studies, 23 (1984), 189-224 & 289-323.
• Birashk, A., A Comparative Calendar of the Iranian, Muslim Lunar, and Christian Eras for Three Thousand Years (Mazda Publishers, Costa Mesa, 1993).
• Plessner, Martin M., “Ramadan”, in: The Encyclopaedia of Islam, 2de druk (E.J. Brill, Leiden, 1994), deel 8, pp. 417-418.
• Berg, C.C., “Sawm”, in: The Encyclopaedia of Islam, 2de druk (E.J. Brill, Leiden, 1995), deel 9, pp. 94-95.
• Freeman-Grenville, Greville Stewart Parker, The Islamic and Christian Calendars A.D. 622-2222 (A.H. 1-1650): A Complete Guide for Converting Christian and Islamic Dates and Dates of Festivals, 3de druk (Garnet Publications, Reading, 1995).
• Ilyas, Mohammad, “Calendars in Islam”, in: H. Selin (ed.), Encyclopaedia of the History of Science, Technology, and Medicine in Non-Western Cultures (Kluwer Academic Publishers, Dordrecht/Boston/Londen, 1997), pp. 171-173.
• Blois, François C. de, “Ta’rikh: I.1”, in: The Encyclopaedia of Islam, 2de druk (E.J. Brill, Leiden, 1998), deel 10, pp. 257-264.
• Dalen, Benno van, “Ta’rikh: I.2”, in: The Encyclopaedia of Islam, 2de druk (E.J. Brill, Leiden, 1998), deel 10, pp. 264-271.
• Dallal, Ahmad, “Calendar”, in: J.D. McAuliffe (ed.), Encyclopaedia of the Qur’an (Brill, Leiden/Boston/Köln, 2001), deel 1, pp. 272-273.
• Reingold, Edward M. & Dershowitz, Nachum, Calendrical Calculations: The Millennium Edition (Cambridge University Press, Cambridge [etc.], 2001), hoofdstuk 6.
• Reingold, Edward M. & Dershowitz, Nachum, Calendrical Tabulations 1900-2200 (Cambridge University Press, Cambridge [etc.], 2002).
• Schimmel, Annemarie Brigitte, Das islamische Jahr: Zeiten und Feste (C.H. Beck, München, 2001 [= Beck’sche Reihe, nr. 1441]) – Nederlandse vertaling door Carolijn Visschers, Het islamitische jaar: Kalender en feesten (Ten Have, Baarn, 2003).