Inleiding

Dit artikel onderzoekt de rechtsfilosofische fundamenten van de islamitische soennitische traditie (uṣūl al‑fiqh en de rol van falsafa) en vergelijkt deze met de Nederlandse rechtsfilosofie. De analyse richt zich op epistemologie, normativiteit, hermeneutiek en teleologie. De studie toont aan dat de soennitische rechtsfilosofie theonoom en Openbaring gecentreerd is, terwijl de Nederlandse rechtsfilosofie voornamelijk autonoom en mens-gecentreerd is. Toch vertonen beide tradities methodologische parallellen in rationaliteit, systematiek en interpretatieleer. (Al‑Juwaynī, 2020; Al‑Ghazālī, 2019; Grotius, 2017)

Rechtsfilosofie vormt het fundament waarop juridische systemen worden gebouwd. In de islamitische soennitische traditie is dit fundament diep verweven met openbaring en rationele methoden voor normafleiding. In Nederland is de rechtsfilosofie historisch gevormd door natuurrecht, rechtspositivisme en hermeneutische benaderingen. Deze studie vergelijkt beide tradities om hun onderliggende aannames en methodologische structuren te verduidelijken. (Scholten, 2015)

Islamitische soennitische rechtsfilosofie (falsafa en uṣūl al‑fiqh)

Bronnenhiërarchie

De soennitische rechtsfilosofie is gebaseerd op een strikt gelaagde structuur van normatieve bronnen: Qur’ān, Sunnah, ijmāʿ en qiyās. Deze hiërarchie weerspiegelt een epistemologie waarin openbaring de hoogste vorm van kennis is. (Al‑Juwaynī, 2020)

Epistemologie: naql en ʿaql

De traditie onderscheidt overgeleverde kennis (naql) en rationele kennis (ʿaql). Rede is toegestaan zolang zij niet in conflict komt met openbaring. (Al‑Ghazālī, 2019)

Methodologische rationaliteit

Hoewel falsafa als zelfstandige discipline soms kritisch werd benaderd, zijn filosofische instrumenten geïntegreerd in uṣūl al‑fiqh:

• logische structuren (syllogismen in qiyās)
• causale redenering (ʿilla)
• hermeneutiek (tafsīr‑principes)
• probabilistische kennisleer (onderscheid qaṭʿī vs. ẓannī)

Teleologie: maqāṣid al‑Sharīʿah

De wet dient vijf fundamentele belangen te beschermen: religie, leven, intellect, bezit en nageslacht. Deze teleologische structuur geeft de rechtsfilosofie een ethisch en normatief karakter. (Ibn Rushd, 2018)

Nederlandse rechtsfilosofie

Rechtspositivisme

Recht wordt gezien als een menselijk construct waarvan de geldigheid afhangt van formele totstandkoming, niet van morele inhoud. (Scholten, 2015)

Natuurrechtelijke traditie

Grotius introduceerde een rationeel natuurrecht dat onafhankelijk van religie kan bestaan. (Grotius, 2017)

Hermeneutische en kritische benaderingen

Moderne Nederlandse rechtsfilosofie benadrukt interpretatie, rechtsvinding en maatschappelijke context.

 Vergelijkende analyse

Normativiteit

De soennitische rechtsfilosofie is theonoom: normativiteit komt voort uit openbaring.
De Nederlandse rechtsfilosofie is autonoom: normativiteit komt voort uit menselijke wetgeving.

Epistemologie

Soennitische epistemologie kent een hiërarchie waarin openbaring boven rede staat. Nederlandse epistemologie is gebaseerd op rede, empirische kennis en maatschappelijke consensus.

Hermeneutiek

Beide tradities kennen gestructureerde interpretatiemethoden, maar de islamitische hermeneutiek is gebonden aan openbaringsbronnen, terwijl de Nederlandse rechter meer interpretatieve vrijheid heeft.

Teleologie

De maqāṣid-benadering biedt een expliciet ethisch kader. In Nederland varieert teleologie per stroming: natuurrecht kent morele doelen, positivisme niet.

Qur’ān en Sunnah als filosofische bronnen

De soennitische rechtsfilosofie (uṣūl al‑fiqh) ontleent haar normatieve en epistemologische fundamenten rechtstreeks aan de Qur’ān en de authentieke Sunnah. Deze bronnen fungeren niet slechts als juridische teksten, maar als filosofische ankerpunten die de structuur, methodologie en rationaliteit van de islamitische rechtswetenschap bepalen. De Qur’ān presenteert zichzelf als hudā (leiding), bayān (duidelijke uiteenzetting) en furqān (onderscheid tussen waarheid en dwaling), waarmee zij een Epistemische claim legt op ultieme normativiteit en waarheid. Klassieke exegeten zoals al‑Ṭabarī benadrukken dat de Qur’ān zowel duidelijke (muḥkam) als meerduidige (mutashābih) passages bevat, wat de basis vormt voor hermeneutische categorieën binnen uṣūl al‑fiqh (al‑Ṭabarī, 2001). Deze structuur legitimeert filosofische discussies over betekenis, interpretatie en de verhouding tussen tekst en context.

De Sunnah fungeert als een tweede filosofische bron doordat zij de Qur’ān concretiseert, nuanceert en operationaliseert. Authentieke ḥadīth‑collecties tonen dat de Profeet niet alleen juridische regels formuleerde, maar ook methodologische principes bevestigde, zoals het gebruik van analogische redenering (qiyās) en het verrichten van ijtihād wanneer expliciete openbaring ontbreekt. In Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī en Ṣaḥīḥ Muslim wordt bijvoorbeeld duidelijk dat de Profeet zijn metgezellen toestond om zelfstandig te redeneren binnen de grenzen van openbaring, wat de filosofische legitimiteit van rationele methoden binnen uṣūl al‑fiqh ondersteunt (al‑Bukhārī, 1997; Muslim, 2000). Bovendien benadrukken klassieke juristen zoals al‑Juwaynī en al‑Ghazālī dat de Sunnah niet slechts aanvullend is, maar een Epistemische autoriteit vormt die de rede richting geeft en begrenst.

Teleologisch gezien benadrukt de Qur’ān de bescherming van leven, intellect, bezit, nageslacht en religie — de vijf maqāṣid al‑Sharīʿah — wat door Ibn Kathīr en andere exegeten wordt gezien als een structurele doelgerichtheid van de wet (Ibn Kathīr, 1999). De Sunnah bevestigt dit door het principe lā ḍarar wa-lā ḍirār (“geen schade toebrengen en geen schade terugbrengen”), dat in de ḥadīth‑literatuur een fundamentele ethische en juridische norm vormt (Ibn Mājah, 2009). Deze combinatie van openbaring en profetische praktijk creëert een filosofisch systeem waarin normativiteit, rationaliteit en ethiek geïntegreerd zijn. De Qur’ān en Sunnah functioneren daarmee niet alleen als bronnen van regels, maar als filosofische architectuur die de gehele rechtswetenschap structureert en legitimeert.

Conclusie

Hoewel de islamitische soennitische rechtsfilosofie en de Nederlandse rechtsfilosofie verschillende Epistemische fundamenten hebben, delen zij een sterke nadruk op rationaliteit, systematiek en interpretatie. De eerste is geworteld in openbaring en teleologie, de tweede in menselijke autonomie en pluralistische rationaliteit. Deze vergelijking toont aan dat beide tradities, ondanks hun verschillen, robuuste filosofische systemen vormen die normativiteit en rechtvaardigheid op coherente wijze structureren.

Lees ook Middeleeuwse filosofen >>>>

Bronnen

• Al‑Bukhārī. (1997). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī . Dār Ṭawq al‑Najāh.
• Al‑Ghazālī. (2019). Al‑Mustaṣfā min ʿilm al‑uṣūl . Dar al‑Kutub al‑ʿIlmiyya.
• Al‑Juwaynī. (2020). Al‑Burhān fī uṣūl al‑fiqh (Herziene uitgave). Dar al‑Minhāj.
• Al‑Ṭabarī. (2001). Jāmiʿ al‑bayān ʿan taʾwīl āy al‑Qur’ān (Tafsīr al‑Ṭabarī). Dār al‑Kutub al‑ʿIlmiyya.
• Grotius, H. (2017). De iure belli ac pacis. Oxford University Press.
• Ibn Kathīr. (1999). Tafsīr al‑Qur’ān al‑ʿAẓīm . Dār Ṭayyibah.
• Ibn Mājah. (2009). Sunan Ibn Mājah . Dār al‑Risālah al‑ʿĀlamiyya.
• Ibn Rushd. (2018). Bidāyat al‑mujtahid wa nihāyat al‑muqtaṣid . Dar al‑Maʿrifa.
• Muslim. (2000). Ṣaḥīḥ Muslim . Dār Ihyāʾ al‑Turāth al‑ʿArabī.
• Scholten, P. (2015). Algemeen deel. Boom Juridisch.

Inleiding Djamia Suriname

In 2011 was Stichting Djamia Aleemiyya Fariediyya in Suriname nog een parel, met als kantooradres Dordtselaan 149-C in Rotterdam. Maar wat zien wij anno 2025? Het is verworden tot een bouwval.

Een korte terugblik

Datzelfde jaar mailde ik, na een grondige analyse van het onderwijs in het Caricom-gebied en de Surinaamse onderwijswetgeving, rechtstreeks de minister van Onderwijs met het verzoek om erkenning van de Djamia. Deze instelling zou niet alleen islamitisch onderwijs bieden, maar ook seculiere opleidingen verzorgen, om zo de Surinaamse en Caribische samenleving te versterken.

De minister reageerde enthousiast op mijn analyse en bezorgdheid, en bracht mij in contact met het Nationaal Orgaan voor Accreditatie i.o. (NOVA). De interim-manager mailde mij vervolgens de benodigde formulieren om een accreditatieaanvraag in te dienen.

Wat ging aan vooraf?

Dars-e-Nizami is een klassiek islamitisch curriculum dat zijn oorsprong vindt in het 18e-eeuwse India. Het werd ontwikkeld door Maulana Nizamuddin Sihalivi rond het jaar 1748 CE (1161 AH). Hij was verbonden aan de beroemde Firangi Mahal Ulama-groep, een centrum van islamitische geleerden in Lucknow, India.
Dit curriculum wordt voornamelijk gebruikt in India en Pakistan, en is ook dominant binnen Surinaamse moslimgemeenschappen die hun religieuze scholing daar baseren. Dit betekent echter niet dat islamitische curricula uit Arabische, Turkse of Afrikaanse landen geen opleiding tot Alim (schriftgeleerde) bieden. Die veronderstelling leeft bij veel Surinaamse ulema die onvoldoende vertrouwd zijn met de bredere onderwijswereld en internationale varianten van islamitisch hoger onderwijs.

Internationale verspreiding: Dars-e-Nizami wordt ook gebruikt in delen van Zuid-Afrika, het Caribisch gebied, het Verenigd Koninkrijk, Canada en de VS. Curriculumstructuur: Het omvat disciplines zoals fiqh, tafsīr, hadith, logica, retorica en Arabische grammatica. Vergelijking met andere tradities: Curricula uit Al-Azhar (Egypte), Zaytuna (Tunesië), en universiteiten in Turkije en West-Afrika leiden eveneens op tot Alīm, vaak met andere methodologische accenten en canonieke teksten.

In elke religieuze gemeenschap wordt kennis beschouwd als een zegen, een verantwoordelijkheid en een licht dat richting geeft. Wanneer islamitische geleerden (ʿulamāʾ) echter in arrogantie vervallen, kunnen zij het tegenovergestelde effect bewerkstelligen: verdeeldheid in plaats van leiding, en trots in plaats van nederigheid (al-Ghazālī, Iḥyāʾ ʿUloom al-Dīn, deel 1, p. 53).

Juridisch-theologische toelichting (soennitisch perspectief)

• In de soennitische traditie wordt kennis (ʿilm) beschouwd als een amana (vertrouwensplicht) die gepaard gaat met taqwā (godsvrucht) en tawāḍuʿ (nederigheid). De ʿulamāʾ worden in de Qurʾān aangeduid als degenen die werkelijk Allah vrezen (zie Q. 35:28).
• Imam al-Ghazālī (raḍiyAllāhu ʿanhu) waarschuwt in zijn Iḥyāʾ expliciet voor de gevaren van riyaʾ (schijnheiligheid) en kibr (arrogantie) onder geleerden, wat kan leiden tot fitnah (verdeeldheid) binnen de gemeenschap.
• De profetische overlevering (ḥadīth) benadrukt: “De meest gevreesde zaak voor mijn gemeenschap is de huichelachtige geleerde” (al-Khaṭīb al-Baghdādī, al-Jāmiʿ li-akhlāq al-rāwī, deel 1, p. 123).

De valkuil van hoogmoed onder geleerden

• Sommige geleerden gebruiken hun positie niet als brug naar dialoog, maar als wapen om andere denkers te kleineren.
• In plaats van intellectuele samenwerking ontstaan polemieken, waarin de waarheid soms ondergeschikt raakt aan het ego.
• De Profeet Muhammad ﷺ waarschuwde tegen hoogmoed: “Degene die zelfs maar een mosterdzaadje aan arrogantie in zijn hart heeft, zal het Paradijs niet betreden.” (Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, deel 1, p. 93).

Kenmerken van dit gedrag

• Minachting tegenover afwijkende interpretaties.
• Overmatige nadruk op eigen autoriteit.
• Publieke confrontaties met collega-geleerden in plaats van privéberaad.

Waarom nederigheid essentieel is

• Echte geleerden erkennen dat de islamitische traditierijk is aan verscheidenheid van meningen (ikhtilāf) en dat dit een genade is, geen zwakte.
• Kennis groeit in dialoog, niet in monoloog.
• Nederige geleerden luisteren eerst, voordat zij oordelen.

Denk aan grote geleerden zoals Imam al-Shāfiʿī (raḥimahAllāh), die zei: “Mijn mening is correct maar zou verkeerd kunnen zijn; die van de ander is verkeerd maar zou correct kunnen zijn.” (al-Nawawī, al-Majmūʿ, deel 1, p. 65). Dat is academische elegantie én geestelijke bescheidenheid.

Juridisch-theologische toelichting (soennitisch kader)

• Hoogmoed (kibr) wordt in de Sharīʿah beschouwd als een ernstige innerlijke zonde die het hart verduistert en de toegang tot leiding belemmert. Het is niet slechts een ethisch probleem, maar een spirituele blokkade die de niyyah (intentie) corrumpeert.
• De ʿulamāʾ zijn volgens de Qurʾān de eersten die Allah werkelijk vrezen: “Slechts degenen onder Zijn dienaren die kennis bezitten, vrezen Allah.” (Q. 35:28).
• Imam al-Ghazālī waarschuwt in Iḥyāʾ ʿUloom al-Dīn tegen de “geleerde van het kwaad” (ʿālim al-sūʾ), die kennis gebruikt voor prestige in plaats van voor leiding (deel 1, p. 53).
• Ikhtilāf is in de soennitische traditie geen teken van zwakte, maar van rijkdom en genade.

Wat betekent “ʿAlīm”?

De betekenis van ʿAlīm hangt af van de context waarin het woord wordt gebruikt. In het Arabisch betekent ʿAlīm letterlijk “geleerde” of “iemand met kennis”. In de islamitische traditie verwijst het specifiek naar iemand met diepgaande kennis van de religie, met name van de Heilige Qurʾān, de aḥādīth, fiqh en andere islamitische wetenschappen. Zo’n persoon wordt beschouwd als een religieuze autoriteit. Wanneer de term als persoonsnaam wordt gebruikt (bijv. “Alīm” als voornaam), kan de betekenis cultureel of symbolisch zijn, afhankelijk van de achtergrond van de persoon.

Twee vormen van kennis

• Religieuze kennis (ʿilm al-Dīn): Een ʿAlīm is traditioneel iemand die zich heeft gespecialiseerd in de islamitische bronnen, zoals de Qurʾān, ḥadīth, uṣūl al-fiqh, en ʿaqīdah.
• Mensgerichte of psychologische kennis: Een psycholoog is iemand die zich verdiept in de menselijke geest, emoties en gedrag. Hoewel dit geen religieuze kennis is, draagt het bij aan het welzijn van de mens.

In bredere zin erkent de islamitische traditie dat alle kennis (ʿilm) die bijdraagt aan het welzijn, de rechtvaardigheid en het inzicht van de mens, een nobele bezigheid is. Imam al-Ghazālī maakt in Iḥyāʾ ʿUloom al-Dīn onderscheid tussen nuttige (nāfiʿ) en nutteloze kennis, waarbij ook wereldse kennis nuttig kan zijn als zij bijdraagt aan het dienen van Allah en de gemeenschap (deel 1, p. 24). Daarom zou men — in filosofische zin — kunnen stellen dat een psycholoog een ʿAlīm is op het terrein van de menselijke ziel (nafs) en psyche, mits deze kennis ethisch en doelgericht wordt ingezet.

Juridisch-theologische toelichting (soennitisch kader)

• De term ʿAlīm komt in de Qurʾān ook voor als een van de Namen van Allah: al-ʿAlīm (de Alwetende), wat duidt op absolute, volmaakte kennis. Bij mensen is ʿilm altijd relatief en gebonden aan context en intentie.
• In Ṣaḥīḥ al-Bukhārī wordt overgeleverd: “Wie een weg bewandelt om kennis te zoeken, Allah zal voor hem een weg naar het Paradijs vergemakkelijken.” (Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, deel 1, p. 35).
• De islamitische traditie maakt onderscheid tussen:
  • ʿIlm al-Sharʿī (openbaringskennis)
  • ʿIlm al-ʿAqlī (rationele of ervaringskennis)
• Beide worden gewaardeerd, mits ze bijdragen aan maṣlaḥah (het welzijn) en niet leiden tot arrogantie of misleiding.

Suggestie voor didactisch schema

Hadīth China en de waarde van wereldse kennis

Mijn murshid, Sheikh Shah Aḥmad Noorani Siddiqui Qādrī (ʿAlayhi al-Raḥmah), zei in moskee Taibah te Amsterdam: “Zoek kennis, zelfs al is het in China. Want het zoeken van kennis is een plicht voor elke moslim.” Hij legde deze ḥadīth uit als volgt: toen de Profeet ﷺ dit aan de Ṣaḥābah (raḍiyAllāhu ʿanhum) zei, was er op dat moment geen islam in China. Dit impliceert dat het vergaren van kennis over wereldse en moderne wetenschappen — zoals geneeskunde, psychologie, techniek — ook onder islamitische kennis valt, mits het bijdraagt aan welzijn en ethiek. Deze interpretatie sluit aan bij het principe van ʿilm nāfiʿ (nuttige kennis), zoals verankerd in de Sharīʿah en bevestigd door klassieke geleerden zoals al-Ghazālī en al-Nawawī.

Psychologie en spiritualiteit: een krachtige combinatie

Psychologie onderzoekt hoe we denken, voelen en handelen — van trauma’s tot dromen, van angsten tot zelfvertrouwen. Spiritualiteit richt zich op vragen als:

• Wat is mijn doel?
• Wat is het grotere geheel?
• Hoe verbind ik mij met iets groters dan mezelf?

Samenwerking tussen psychologie en spiritualiteit

• Zingeving verdiepen: Psychologische inzichten helpen innerlijke conflicten te begrijpen, spiritualiteit biedt richting.
• Heling bevorderen: Trauma’s raken zowel geest als ziel. Spirituele praktijken zoals meditatie, gebed en mindfulness versterken het helingsproces.
• Identiteit verrijken: Psychologie onderzoekt het ik, spiritualiteit het zelf — dat het ego overstijgt en zich verbindt met het transcendente.

Visueel-didactisch schema: samenwerking tussen psychologie en spiritualiteit

Een psycholoog die openstaat voor de spirituele dimensie van de mens, wordt een gids die niet alleen de geest, maar ook het hart begeleidt.

Juridisch-theologische toelichting (soennitisch kader)

• De ḥadīth “Zoek kennis, zelfs al is het in China” wordt overgeleverd door al-Baihāqi in Shuʿab al-Īmān (deel 2, p. 253). Hoewel de keten zwak is, wordt de betekenis ondersteund door andere authentieke overleveringen zoals: “Het zoeken van kennis is een verplichting voor elke moslim.” (Ibn Mājah, Sunan Ibn Mājah, deel 1, p. 81).
• Islamitische geleerden zoals al-Ghazālī en al-Rāzī benadrukken dat kennis die leidt tot maṣlaḥah (welzijn) en ʿadl (rechtvaardigheid) — ook buiten religieuze domeinen — als nobel wordt beschouwd.
• Psychologie kan bijdragen aan het begrijpen van de nafs (ziel), mits ethisch en in lijn met de Sharīʿah.

Hoe wordt iemand erkend als ʿAlīm?

Een persoon wordt traditioneel erkend als ʿAlīm (religieus geleerde) op basis van drie pijlers:

• Formele opleiding: Het afronden van een erkende opleiding aan een gerenommeerde instelling zoals al-Azhar (Egypte), Jamiatur Raza en Jamia Nooria Razvia (India), of Jamia al-Karawiyyīn (Marokko).
• Ijāzah of aanbeveling: Erkenning door andere geleerden via een ijāzah (traditionele leerautorisatie) of schriftelijke/talige aanbeveling.
• Dienstbaarheid aan de gemeenschap: Actieve betrokkenheid bij onderwijs, prediking, fatwa’s of spirituele begeleiding.

Erkenning van een ʿAlīm in Nederland zonder erkend diploma

Binnen de moslimgemeenschap

• Moskeeën en besturen beoordelen een ʿAlīm op basis van:
  • Zijn kennisniveau (bijv. beheersing van tafsīr, ḥadīth, fiqh)
  • Zijn gedrag en adāb
  • Zijn bijdrage aan de gemeenschap (lessen, begeleiding, fatwa’s)
• Ijāzah-systeem: In traditionele kringen wordt een ijāzah vaak hoger gewaardeerd dan een seculier diploma, omdat het directe leertransmissie van meester op leerling bevestigt.
• Vertrouwen en reputatie: De praktische autoriteit van een ʿAlīm hangt sterk af van zijn morele integriteit, spirituele diepgang en het vertrouwen van de gemeenschap.

Binnen de Nederlandse overheid

• Geen officiële status: Een diploma van een niet-geaccrediteerde instelling wordt niet erkend als hbo- of wo-niveau. Dit belemmert:
  • Toegang tot studiefinanciering
  • Formele functies als geestelijk verzorger in zorg, justitie of defensie
• Beperkte integratie: Pogingen tot erkende imamopleidingen (zoals via Inholland of VU) zijn vaak gestrand door wantrouwen tussen overheid en moslimgemeenschap.
• Geen beroepsbescherming: De titels Imām of ʿAlīm zijn in Nederland niet wettelijk beschermd. Iedereen mag zich zo noemen, wat leidt tot subjectieve erkenning.

Visueel-didactisch schema: Erkenning van een ʿAlīm in Nederland

Juridisch-theologische toelichting (soennitisch kader)

• De titel ʿAlīm is geen sacramentele status, maar een erkenning van kennis, overlevering en dienstbaarheid.
• Imam al-Shāṭibī stelt in al-Muwāfaqāt dat ware geleerden niet slechts kennis bezitten, maar deze ook toepassen in het belang van de Ummah (deel 4, p. 294).
• De ijāzah-traditie is gebaseerd op isnād (keten van overlevering), wat in de islamitische epistemologie een essentieel criterium is voor betrouwbaarheid.
• In afwezigheid van formele erkenning blijft ʿurf (geaccepteerde gewoonte binnen de gemeenschap) een geldig criterium voor autoriteit, mits niet strijdig met de Sharīʿah.

Wat telt écht bij de erkenning van een ʿAlīm?

Een ʿAlīm die zijn kennis toepast met wijsheid, empathie en dienstbaarheid aan de gemeenschap kan veel betekenen — ook zonder formele erkenning. Echter, voor functies zoals geestelijk verzorger in een ziekenhuis, gevangenis of onderwijsinstelling is een erkende opleiding vaak vereist.

Zijn alle ʿulamāʾ gelijkwaardig qua opleiding?

Niet helemaal. Hoewel elke ʿAlīm streeft naar kennis en spirituele verdieping, zijn ze niet gelijkwaardig als je puur kijkt naar hun opleiding. Er bestaan aanzienlijke verschillen in:

• Diepgang: Hoe intensief en systematisch is de studie geweest?
• Methode: Traditioneel (bijv. ḥalaqah) vs. academisch (bijv. scriptie, peer review).
• Erkenning: Is het diploma geaccrediteerd door instanties zoals EP-Nuffic of IDW?
• Specialisatie: Is men algemeen geschoold of gespecialiseerd als Muftī, Mufassir, Muḥaddith, of zelfs Mujtahid?

Een andere ʿAlīm publiekelijk uitdagen op basis van opleiding is kortzichtig en strijdig met de ethiek van adāb al-ʿilm.

Factoren die het opleidingsniveau van een ʿAlīm beïnvloeden

• Type instelling: Van prestigieuze madrassa ’s zoals al-Azhar tot lokale, niet-erkende instituten.
• Curriculum: Klassieke programma’s zoals Dars-e-Niẓāmī omvatten fiqh, ḥadīth, tafsīr, logica en Arabisch — maar de diepgang varieert.
• Specialisatie: Sommige ʿulamāʾ zijn breed geschoold, anderen diep gespecialiseerd.
• Erkenning in Nederland: Zonder accreditatie is er geen toegang tot studiefinanciering of formele functies in zorg en justitie.

Gelijkwaardig in spirituele zin?

Ja. In de islamitische traditie wordt elke oprechte zoektocht naar kennis gewaardeerd. Een ʿAlīm die zijn kennis leeft en deelt met nederigheid kan evenveel impact hebben als iemand met een prestigieus diploma. Maar voor maatschappelijke functies zoals interreligieuze dialoog, onderwijs of geestelijke verzorging speelt formele erkenning wél een rol.

Is een bezitter van een hbo-, master- of PhD-diploma in Islamic Studies ook een ʿAlīm?

In veel gevallen: ja. Zo iemand bezit vaak diepgaande academische kennis van islamitische geschiedenis, recht, theologie, filosofie en Arabisch. Als deze kennis gepaard gaat met ethiek, spirituele diepgang en dienstbaarheid, dan voldoet hij aan het profiel van een ʿAlīm — zij het via een academische route.

Visueel-didactisch schema: Erkenning van een ʿAlīm

Juridisch-theologische toelichting (soennitisch kader)

• Imam al-Shāṭibī stelt in al-Muwāfaqāt dat ware geleerden niet alleen kennis bezitten, maar deze ook toepassen in het belang van de Ummah (deel 4, p. 294).
• De ijāzah-traditie is gebaseerd op isnād (keten van overlevering), wat in de islamitische epistemologie essentieel is voor betrouwbaarheid.
• In afwezigheid van formele erkenning blijft ʿurf (geaccepteerde gewoonte binnen de gemeenschap) een geldig criterium voor autoriteit, mits niet strijdig met de Sharīʿah.

Niveaus van een ʿAlīm (islamitische geleerde)

Hoewel het begrip ʿAlīm geen strikt hiërarchisch systeem kent zoals academische graden, erkent de islamitische traditie impliciet verschillende niveaus van geleerdheid. Deze niveaus zijn gebaseerd op opleiding, specialisatie en bevoegdheid.

Let op: Niet elke ʿAlīm bereikt deze specialisaties. Sommigen blijven algemeen geschoold, anderen verdiepen zich in één specifiek vakgebied.

Is een moulvī ook een ʿAlīm?

Een moulvī (mawlawī) kan een ʿAlīm zijn, maar de termen zijn niet volledig synoniem.

Begripsduiding

• Moulvī is een eretitel die vooral in Zuid-Aziatische contexten (India, Pakistan, Bangladesh) wordt gebruikt voor religieuze leraren, imams of predikers.
• ʿAlīm is een Arabische term die verwijst naar iemand met diepgaande kennis van islamitische wetenschappen zoals fiqh, tafsīr, ḥadīth, ʿaqīdah, en Arabisch.

Een moulvī kan een ʿAlīm zijn, mits hij beschikt over erkende kennis en scholing. Maar niet elke moulvī voldoet automatisch aan de criteria van een ʿAlīm in klassieke zin.

Juridisch-theologische uitleg (soennitisch kader)

Kennis als amānah

In de islamitische traditie is kennis (ʿilm) een vertrouwensplicht (amānah). De titel ʿAlīm impliceert niet alleen kennis, maar ook ethiek, betrouwbaarheid en dienstbaarheid.

Imam al-Ghazālī stelt in Iḥyāʾ ʿUloom al-Dīn: “De geleerde van het kwaad is degene die kennis bezit maar deze niet toepast in dienst van Allāh.” (deel 1, p. 53)

Imam al-Shāṭibī benadrukt in al-Muwāfaqāt dat ware geleerden niet alleen kennis bezitten, maar deze ook toepassen ten dienste van de gemeenschap (deel 4, p. 294).

In de islamitische traditie is de titel ʿAlīm verbonden aan kennis, betrouwbaarheid en dienstbaarheid. Imam al-Dhahabī (ʿAlayhi al-Raḥmah) waarschuwde in Siyar Aʿlām al-Nubalāʾ tegen het toekennen van titels zonder inhoud: “Wie zich voordoet als geleerde zonder kennis, bedriegt zichzelf en zijn gemeenschap.” (deel 4, p. 112)

Visueel-didactisch schema: Moulvī vs. ʿAlīm

Conclusie: Een moulvī is een ʿAlīm als hij voldoet aan de Sharīʿah-criteria van kennis, betrouwbaarheid en scholing. Zo niet, dan blijft het een culturele of lokale eretitel zonder formele theologische status.

Wat zegt de Sharīʿah over arrogantie onder geleerden?

Qurʾān over arrogantie

• “En wandel niet hoogmoedig op aarde rond, want je kunt de aarde niet doen splijten, noch kun je de bergen in hoogte evenaren.” (Q. 17:37 – Surah al-Isrāʾ)
• “Allāh weet ongetwijfeld wat zij verbergen en wat zij openbaren. Hij heeft de hoogmoedige voorzeker niet lief.” (Q. 16:23 – Surah al-Naḥl)

Ḥazrat ʿĀishah Ṣiddīqah (raḍiyAllāhu ʿanhā) overleverde dat de Profeet ﷺ zei:

“إِنَّ أَبْغَضَ الرِّجَالِ إِلَى اللَّهِ الْأَلَدُّ الْخَصِمُ”

“De meest gehate persoon bij Allāh is degene die het meest twistziek is.” (Ṣaḥīḥ al-Bukhārī, deel 3, p. 157)

De Profeet ﷺ zei ook: “Arrogantie is het afwijzen van de waarheid en het neerkijken op mensen.” (Ṣaḥīḥ Muslim, deel 1, p. 93; Jāmiʿ al-Tirmidhī, deel 4, p. 367)

Een ʿAlīm die liegt en bedriegt: morele en spirituele crisis

In de islamitische traditie is het gedrag van een ʿAlīm — een religieus geleerde — onderworpen aan strenge ethische normen. Wanneer een persoon met deze titel liegt en bedriegt, ontstaat een ernstige contradictie tussen zijn rol als hoeder van kennis en zijn persoonlijke gedrag. Hieronder volgt een juridisch-theologische analyse van dit fenomeen, met nadruk op de gevolgen en de juiste houding volgens de Sharīʿah.

Contradictie tussen kennis en karakter

Een ʿAlīm die liegt of bedriegt, ondermijnt de kern van zijn functie. Kennis in de islam is geen louter intellectueel bezit, maar een vertrouwensplicht (amānah) die gepaard gaat met taqwā (godsvrucht), ṣidq (waarachtigheid) en akhlāq (ethiek). Liegen en bedrog zijn zonden die in directe strijd staan met deze waarden. “O jullie die geloven, vreest Allah en wees met de waarachtigen.” (Qurʾān 9:119)

Juridisch-theologische implicaties

• Liegen (kidhb) is volgens de Sharīʿah een grote zonde (kabīrah), vooral wanneer het leidt tot misleiding in religieuze zaken.
• Bedrog (ghishsh) is verboden in alle vormen. De Profeet ﷺ zei: “Wie ons bedriegt, behoort niet tot ons.” (Ṣaḥīḥ Muslim, deel 1, p. 99)
• Een ʿAlīm die liegt over zijn kennis, diploma’s, of religieuze oordelen pleegt een vorm van tazwīr (vervalsing), wat leidt tot fitnah en schade aan de gemeenschap.

Gevolgen van arrogantie onder ʿulamāʾ

• Overtreding van adāb al-ʿilm: Kennis is een amānah (vertrouwensplicht) van Allāh Ta’ālā; arrogantie schendt deze ethiek.
• Fitnah en verdeeldheid: Openlijke conflicten tussen geleerden zaaien verwarring onder de gemeenschap.
• Zelfvernedering: De uitdager kan zichzelf ondermijnen, omdat hij mogelijk kennis mist die de ander bezit.
• Verlies van vertrouwen: Gemeenschappen verliezen hun vertrouwen in religieuze autoriteit.
• Spirituele schade: De ʿAlīm riskeert dat zijn kennis hem niet baat, zoals in de ḥadīth: “De eerste mensen die in het Vuur geworpen worden zijn de geleerde die niet handelde naar zijn kennis.” (Musnad Aḥmad, deel 2, p. 159)
• Verwarring onder leken: Foutieve fatāwā of misleidende uitspraken kunnen leiden tot verkeerde praktijken en verdeeldheid.

De juiste houding van een ʿAlīm

• Bescheidenheid: Zelfs bij meer kennis dient men anderen met respect te behandelen.
• Zelfreflectie: Een ware ʿAlīm herkent dat arrogantie een teken is van innerlijke onbalans, niet van kracht.
• Dialoog boven polemiek: Kennis groeit in dialoog, niet in strijd.
• Waarschuwing zonder smaad: Gemeenschappen mogen waarschuwen voor misleiding, mits dit gebeurt met respect en zonder laster.
• Herstel en berouw: De ʿAlīm dient zijn fouten te erkennen, publiekelijk berouw te tonen en zijn gedrag te corrigeren.
• Herinnering aan de amānah: Kennis is een verantwoordelijkheid, geen middel tot prestige of manipulatie.

Bronnen

• Aḥmad ibn Ḥanbal. (n.d.). Musnad Aḥmad (deel 2, p. 159). Beiroet: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyya.
• Al-Baihāqi, A. (n.d.). Shuʿab al-Īmān (deel 2, p. 253). Beiroet: Dār al-Kutub al-ʿIlmiyya.
• Al-Bukhārī, M. I. (n.d.). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī (deel 1, p. 35). Beiroet: Dār Ibn Kathīr.
• Al-Bukhārī, M. I. (n.d.). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī (deel 3, p. 157). Beiroet: Dār Ibn Kathīr.
• Al-Ghazālī, A. H. M. (n.d.). Iḥyāʾ ʿUloom al-Dīn (deel 1, p. 24). Beiroet: Dār al-Maʿrifah.
• Al-Ghazālī, A. H. M. (n.d.). Iḥyāʾ ʿUloom al-Dīn (deel 1, p. 53). Beiroet: Dār al-Maʿrifah.
• Al-Nawawī, Y. (n.d.). Al-Majmūʿ Sharḥ al-Muhadhdhab (deel 1, p. 65). Beiroet: Dār al-Fikr.
• Al-Nawawī, Y. (n.d.). Al-Majmūʿ Sharḥ al-Muhadhdhab. Beiroet: Dār al-Fikr.
• Al-Shāṭibī, I. (n.d.). Al-Muwāfaqāt fī uṣūl al-Sharīʿah (deel 4, p. 294). Beiroet: Dār Ibn ʿAffān.
• Al-Tirmidhī, M. I. (n.d.). Jāmiʿ al-Tirmidhī (deel 4, p. 367). Beiroet: Dār al-Gharb al-Islāmī.
• Ibn Mājah, M. Y. (n.d.). Sunan Ibn Mājah (deel 1, p. 81). Beiroet: Dār al-Fikr.
• Muslim ibn al-Ḥajjāj. (n.d.). Ṣaḥīḥ Muslim (deel 1, p. 93). Beiroet: Dār al-Fikr.

Eer en Ethiek in de Islamitische Dialoog >>>

Allāh Ta’ālā openbaart over eerlijkheid en waarheid spreken

وَلاَ تَلْبِسُواْ ٱلْحَقَّ بِٱلْبَٰطِلِ وَتَكْتُمُواْ ٱلْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

“En verwart de waarheid niet met de onwaarheid, noch verbergt de waarheid tegen beter weten in.” Surah al-Baqarāh (de koe), H2, vers 42

Uitleg: Dit benadrukt het belang van eerlijkheid en het vermijden van misleiding.

وَلاَ تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ إِنَّ ٱلسَّمْعَ وَٱلْبَصَرَ وَٱلْفُؤَادَ كُلُّ أُولـٰئِكَ كَانَ عَنْهُ مَسْؤُولاً

“En volgt niet datgene waarvan je geen kennis bezit. Voorwaar, het oor, oog en het hart – al deze zullen worden ondervraagd.” Surah al-Isrā (de nachtelijke tocht), H17, vers 36

Uitleg:  Geen valse claims maken, dit kan worden geïnterpreteerd als een waarschuwing tegen het onterecht claimen van een titel of status zonder de juiste kwalificaties.

وَيْلٌ لِّلْمُطَفِّفِينَ

“Wee hen die anderen tekort doen.” Surah Al-Mutaffifīn (daden in fraude) H83, vers 1

Uitleg: Bedrog en misleiding vermijden, in dit vers wordt gesproken over mensen die anderen misleiden in handel en zaken, wat breder kan worden toegepast op het onrechtmatig dragen van een titel. Als iemand een titel draagt zonder de juiste kwalificaties, kan dat worden gezien als een vorm van misleiding, wat in strijd is met de islamitische principes van eerlijkheid en rechtvaardigheid.

In het Nederlandse strafrecht is het onrechtmatig dragen van titels of het zich voordoen als ambtsdrager strafbaar gesteld in artikel 196 van het Wetboek van Strafrecht. Dit artikel luidt in essentie dat iemand die opzettelijk onderscheidingstekens draagt of handelingen verricht die behoren tot een ambt dat hij of zij niet bekleedt, strafbaar is.

Denk bijvoorbeeld aan het dragen van een politie-uniform of een toga van een rechter, met de bedoeling anderen te laten geloven dat je daadwerkelijk dat ambt bekleedt. Ook het voeren van beschermde titels zoals “arts”, “advocaat” of “ingenieur” zonder de juiste kwalificaties kan onder deze bepaling vallen.

Belangrijk is dat er sprake moet zijn van opzet: het moet de bedoeling zijn om de indruk te wekken dat je gerechtigd bent tot die titel of functie.

Het woord “Muhaqqiq” heeft verschillende betekenissen, afhankelijk van de context waarin het wordt gebruikt. In het Urdu betekent het “onderzoekend” of “onderzoeker“, en wordt het vaak gebruikt om iemand aan te duiden die diepgaand onderzoek doet op wetenschappelijk niveau. In wetenschappelijk onderzoek wordt de term “Muhaqqīq” vaak gebruikt om een onderzoeker of controleren aan te duiden die zich richt op diepgaand onderzoek en analyse. Dit kan betrekking hebben op verschillende disciplines, zoals historisch onderzoek, filosofie, islamitische studies en juridische wetenschap. Een Muhaqqiq speelt een cruciale rol bij het verifiëren van bronnen, analyseren van gegevens en beoordelen van de authenticiteit van informatie.

In academische contexten kan een muhaqqīq

1. Teksten en manuscripten onderzoeken om hun betrouwbaarheid en oorsprong vast te stellen.
2. Historische en juridische documenten analyseren om correcte interpretaties te waarborgen.
3. Wetenschappelijke methoden toepassen om hypothesen te testen en conclusies te trekken.

Verschil tussen wetenschappelijk onderzoek en hbo-praktijkgericht onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek en Hbo praktijkgericht onderzoek verschillen in hun doel, methodologie en toepassing:

1. Wetenschappelijk onderzoek richt zich op het uitbreiden van kennis en theorieën. Het volgt strikte methodologische principes, zoals hypothesevorming, experimenten en peer review. Dit type onderzoek wordt vaak uitgevoerd door universiteiten en onderzoeksinstituten en heeft als doel algemene principes te ontdekken die overal toepasbaar zijn.
2. Praktijkgericht onderzoek daarentegen is meer gefocust op het vinden van oplossingen voor concrete problemen binnen een specifieke context. Dit type onderzoek wordt vaak uitgevoerd in samenwerking met bedrijven, zorginstellingen of andere organisaties. Het heeft een directe impact op de praktijk en is minder gericht op theorieontwikkeling.

Kortom, wetenschappelijk onderzoek vergroot onze fundamentele kennis, terwijl praktijkgericht onderzoek zich richt op directe toepassingen en verbeteringen.

Specifieke voorbeelden van elk type onderzoek geven

Wetenschappelijk onderzoek

1. Fysica: Het onderzoeken van de eigenschappen van donkere materie om het universum beter te begrijpen.
2. Geneeskunde: Een laboratoriumstudie naar de genetische factoren die bijdragen aan kankerontwikkeling.
3. Psychologie: Onderzoek naar hoe slaapgebrek cognitieve functies beïnvloedt, waarbij grootschalige experimenten en statistische analyses worden gebruikt.

Hbo-praktijkgericht onderzoek

1. Zorgsector: Een studie naar hoe een nieuwe verpleegkundige interventie de patiënttevredenheid in een ziekenhuis kan verbeteren.
2. Onderwijs: Onderzoek naar het effect van gamificatie op de motivatie van studenten binnen een specifieke school.
3. Technologie: Een bedrijf dat onderzoekt hoe AI klantenservicegesprekken efficiënter kan maken door spraakherkenning te optimaliseren.

Het belangrijkste verschil is dat wetenschappelijk onderzoek meer fundamenteel en theoretisch is, terwijl praktijkgericht onderzoek meteen toepasbaar is in een specifieke context.

De belangrijkste methoden voor elk type onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek

Dit type onderzoek richt zich op theorieontwikkeling en algemene kennisverbreding. Veelgebruikte methoden zijn:

1. Experimenten: Strikt gecontroleerde tests in laboratoria om causale verbanden vast te stellen (bijvoorbeeld een studie naar de effecten van een nieuw medicijn).
2. Longitudinaal onderzoek: Het volgen van een groep mensen of verschijnselen over een langere periode om trends en ontwikkelingen te analyseren (zoals een onderzoek naar de invloed van voeding op gezondheid).
3. Systematische literatuurstudie: Het analyseren van bestaande wetenschappelijke publicaties om patronen en lacunes in kennis te ontdekken.
4. Statistische analyses: Grote datasets worden geanalyseerd om correlaties en significante verbanden te identificeren.

Hbo-praktijkgericht onderzoek

Dit type onderzoek richt zich op concrete toepassingen en praktische verbeteringen. De meest gebruikte methoden zijn:

1. Case studies: Gedetailleerde analyses van specifieke situaties of organisaties om praktische inzichten te verkrijgen (bijvoorbeeld het onderzoeken van een nieuwe lesmethode op een middelbare school).
2. Actieonderzoek: Onderzoekers werken samen met praktijkprofessionals om direct verbeteringen te implementeren en te evalueren (zoals een zorginstelling die een nieuwe werkwijze uitprobeert).
3. Enquêtes en interviews: Directe dataverzameling van betrokkenen om inzichten te verkrijgen over behoeften en ervaringen (bijvoorbeeld klanttevredenheidsonderzoek).
4. Observaties: Het bestuderen van gedrag en processen in een natuurlijke omgeving zonder tussenkomst (zoals het observeren van werkprocessen om efficiëntie te verbeteren).

Kortom, wetenschappelijk onderzoek zoekt naar universele kennis, terwijl praktijkgericht onderzoek zich richt op toepasbare verbeteringen in de echte wereld.

De voor- en nadelen van elk type onderzoek

Er zijn duidelijke voor- en nadelen aan zowel wetenschappelijk als praktijkgericht onderzoek.

Wetenschappelijk onderzoek voordelen

1. Diepgang en betrouwbaarheid: Dit type onderzoek volgt strikte methodologische regels, waardoor resultaten vaak robuust en herhaalbaar zijn.
2. Universele toepasbaarheid: De verkregen kennis kan breed worden gebruikt en is niet beperkt tot een specifieke situatie.
3. Theoretische vooruitgang: Het draagt bij aan de ontwikkeling van nieuwe concepten en technologieën die in de toekomst praktische toepassingen kunnen hebben.

Wetenschappelijk onderzoek nadelen

1. Traag proces: Het kan jaren duren voordat een wetenschappelijke ontdekking daadwerkelijk praktisch toepasbaar is.
2. Soms weinig directe relevantie: Niet alle theoretische ontdekkingen hebben onmiddellijk praktische waarde.
3. Hoge kosten: Geavanceerd onderzoek vereist vaak dure apparatuur en gespecialiseerde onderzoekers.

Hbo-praktijkgericht onderzoek voordelen

1. Direct toepasbaar: De resultaten zijn vaak direct bruikbaar voor een bedrijf, instelling of gemeenschap.
2. Flexibiliteit: Het onderzoek kan worden aangepast aan specifieke behoeften en omstandigheden.
3. Snelle impact: Omdat het gericht is op directe oplossingen, kunnen verbeteringen snel worden doorgevoerd.

Hbo-praktijkgericht onderzoek nadelen

1. Beperkte generaliseerbaarheid: De resultaten gelden meestal alleen voor specifieke situaties en kunnen niet altijd breder worden toegepast.
2. Minder theoretische diepgang: Dit onderzoek richt zich meer op praktische implementatie dan op fundamentele kennisontwikkeling.
3. Risico op bias: Omdat het vaak wordt uitgevoerd binnen een bepaalde organisatie, kunnen belangen de resultaten beïnvloeden.

Kortom, wetenschappelijk onderzoek bouwt kennis op voor de lange termijn, terwijl praktijkgericht onderzoek directe verbeteringen biedt. Beide zijn waardevol, afhankelijk van wat je zoekt.

JD is ontstaan in de Verenigde Staten in 1902 en is nu de meest behaalde graad in de rechten. In de Verenigde Staten en de Filippijnen is de JD de enige kwalificerende graad in de rechten. Andere landen, zoals Australië, Canada en Hong Kong, bieden zowel de JD als andere kwalificerende rechtenopleidingen aan, zoals de Bachelor of Laws (LLB).

Daarnaast is de Juris Doctor een relatief nieuwe juridische opleiding in Pakistan die zich richt op zowel traditionele als moderne juridische praktijken. Dit programma biedt een diepgaande studie van juridische principes en praktische vaardigheden, inclusief islamitisch recht, constitutioneel recht en internationaal recht. De International Islamic University Islamabad (IIUI) biedt bijvoorbeeld juridische opleidingen aan via de Faculteit Shariah & Law, waar studenten zich kunnen specialiseren in islamitisch recht en moderne juridische disciplines. Dit programma is bedoeld voor personen die als advocaat willen werken met expertise in zowel islamitische rechtsbeginselen als moderne rechtssystemen.

De Universiteit van Koeweit biedt bijvoorbeeld een Doctor of Sharia Law in Comparative Jurisprudence & Sources, gericht op transformatief onderzoek in het islamitisch recht en de wereldwijde impact ervan.

De JD vereist doorgaans drie jaar voltijdse studie en behandelt fundamentele juridische onderwerpen zoals Shari’ah, constitutioneel recht, burgerlijk procesrecht, strafrecht, contracten, eigendom en onrechtmatige daad.

Na het voltooien van een JD moeten afgestudeerden slagen voor een bar-examen om een vergunning te krijgen om als advocaat in de VS te werken. In de VS wordt de JD beschouwd als een professioneel doctoraat, terwijl het in Australië, Zuid-Korea en Hong Kong de academische status van een masterdiploma heeft.

Wat leer je op de JD Shari’ah & Law?

De vakken die worden aangeboden in een Juris Doctor (JD)-opleiding variëren per universiteit, maar omvatten meestal kerngebieden van het recht zoals:

• Constitutioneel recht: De basisprincipes van staatsrecht en grondrechten.
• Strafrecht: De regels en procedures rondom misdrijven en strafvervolging.
• Burgerlijk recht: Over contracten, aansprakelijkheid en eigendomsrecht.
• Bestuursrecht: De relatie tussen burgers en de overheid.
• Internationaal recht: De regels die gelden tussen landen en internationale organisaties.
• Ondernemingsrecht: Juridische aspecten van bedrijven en handel.
• Intellectueel eigendomsrecht: Bescherming van creaties zoals patenten en auteursrechten.
• Procesrecht: De regels en procedures voor rechtszaken.
• Fiqh (Islamitisch recht): De regels en principes van islamitische wetgeving.
• Usul al-Fiqh: De fundamenten en methodologie van islamitische jurisprudentie.
• Qur’an en Hadith-studies: Interpretatie en toepassing van islamitische teksten.
• Islamitische ethiek: De morele en juridische principes binnen de Shari’ah.
• Vergelijkend recht: De verschillen tussen islamitisch recht en andere rechtssystemen.
• Islamitisch financieel recht: Regels rondom islamitische bankieren en economie.

Rollen die een JD kan hebben.

De rollen van iemand met een JD kunnen variëren afhankelijk van het land en de juridische sector waarin ze actief zijn. Hier zijn enkele belangrijke rollen:

• Advocaat: De meest voorkomende rol voor JD-afgestudeerden is die van advocaat, waarbij ze cliënten vertegenwoordigen in juridische zaken en rechtszaken.
• Rechter: Sommige JD-houders worden rechters, waarbij ze juridische geschillen beslechten en beslissingen nemen op basis van de wet.
• Juridisch adviseur: JD-afgestudeerden kunnen werken als juridisch adviseurs voor bedrijven, overheden of non-profitorganisaties.
• Academicus: Sommigen kiezen ervoor om onderzoek te doen en les te geven aan universiteiten in juridische vakken.
• Overheidsfunctionaris: JD-houders kunnen werken in overheidsinstanties, zoals het ministerie van Justitie, en helpen bij het opstellen en handhaven van wetten.
• Compliance officer: In bedrijven zorgen JD-houders ervoor dat de organisatie voldoet aan wettelijke en regelgevende vereisten.

Wie kan een Alim-e-Din zijn?

Vraag aan Alahazrat: Een persoon bezit geen certificaat van een madrassa en heeft ook niet aan een erkend instituut gestudeerd, maar vertaalt desondanks de verzen van de Heilige Qur’ān en de Hadith. Tevens beweert hij dat hij een moulvi (ʿālim) is. Wat is het oordeel over een dergelijke persoon?

Antwoord van Alahazrat: Een certificaat op zich betekent niets. Er zijn talloze personen die een certificaat bezitten en toch onwetend zijn. Daarentegen zijn er velen zonder certificaat die over meer kennis en kwalificaties beschikken dan degenen die wel een certificaat hebben, en die zelfs in staat zijn hen onderwijs te geven. Het criterium voor deskundigheid is niet het bezit van een certificaat, maar het bezit van daadwerkelijke kennis.
De kunst en kunde van het uitvaardigen van een fatwa wordt niet bereikt door louter het bestuderen van boeken; men dient zich te bevinden in het gezelschap van een vooraanstaande, erudiete mufti. Er zijn geleerden die geen formeel onderwijs aan instituten hebben gevolgd, maar die zich langdurig in het gezelschap bevonden van volmaakte mufti’s die zich toelegden op diepgaand onderzoek van islamitische vraagstukken (masā’il). Zij zijn vaak intelligenter en beter geïnformeerd dan veel afgestudeerde ʿulamāʾ en zogenaamde mufti’s.
Indien de betreffende persoon daadwerkelijk in het gezelschap van vooraanstaande ʿulamāʾ heeft gezeten, van hen kennis heeft opgedaan, en correcte toespraken houdt zonder fouten, dan is daar in beginsel geen bezwaar tegen. Ontbreekt het hem echter aan beide vormen van scholing — zowel formeel onderwijs als praktische leerschool bij geleerden — en heeft hij slechts enkele Urdu- en Perzische boeken zelfstandig gelezen, terwijl hij toch toespraken houdt en verzen van de Heilige Qur’ān en aḥādīth vertaalt, dan is dat zonder twijfel een kwalijke zaak en een grote zonde (kabīrah).
Het is dan ook niet toegestaan om zijn uitspraken over islamitische kwesties zomaar te accepteren of ernaar te handelen. De ḥadīth verbiedt het bijwonen van bijeenkomsten van dergelijke personen. De Profeet ﷺ zei: “Degene die zich roekeloos waagt aan het uitvaardigen van een fatwa, waagt zich roekelozer aan het vuur van de hel.” Sunan al-Dārimī, deel 1, p. 132

Taajush Shari’ah over wie een Alim is

Wie kan een mufti kan zijn?

Antwoord: Een mufti moet een meester zijn in tafsīr, ḥadīth, uṣūl al-fiqh, en literatuurwetenschap, inclusief alle literaire kunsten (al-funūn al-adabiyyah), zoals poëzie, proza en drama. Deze kunstvormen draaien om creativiteit, expressie en het vermogen om emoties en ideeën via taal over te brengen. Daarnaast moet hij bekwaam zijn in adāb, kennis hebben van tijdzones, geometrie en astronomie, beschikken over een alerte en diepgravende intellectuele vermogens, en meesterschap en ervaring bezitten in fiqh. Hij dient vrij te zijn van dagelijkse materiële beslommeringen en zich volledig te concentreren op Allāh Taʿālā, met een zuivere intentie die uitsluitend op Allāh Taʿālā gericht is. Alleen onder deze voorwaarden kan hij zich begeven in de diepe oceaan van iftāʾ — het uitvaardigen van islamitische rechtsgeleerde oordelen. Fatāwā Razviyya, deel 16, p. 354

Andere vereisten om als een Alīm te fungeren

Om als ʿālim te functioneren, worden doorgaans enkele algemene vereisten gehanteerd:

1. Islamitische kennis en opleiding: Een diepgaande studie van islamitische wetenschappen — zoals fiqh (jurisprudentie), tafsīr (exegese van de Heilige Qur’ān), ḥadīth (profetische overleveringen) en ʿaqīdah (geloofsleer) — is essentieel. Deze kennis wordt doorgaans verworven via een madrassa of een islamitische universiteit.

• Certificering of erkenning*: Hoewel niet altijd verplicht, wordt een ʿĀlim-e-Dīn-certificaat vaak beschouwd als een bewijs van bekwaamheid. Sommige islamitische instituten en gemeenschappen stellen formele erkenning zelfs als vereiste.

• Praktische ervaring en begeleiding: Veel ʿulamāʾ (geleerden) doorlopen een periode van mentorschap onder ervaren geleerden om hun theoretische kennis in praktijk te brengen en hun oordeelsvermogen te verfijnen.

• Ethiek en karakter: Een ʿālim wordt geacht een hoog moreel en ethisch karakter te bezitten, met kernwaarden zoals integriteit, geduld en respect voor de gemeenschap.

• Communicatievaardigheden: Omdat een ʿālim vaak lesgeeft, preekt en advies verstrekt, zijn sterke spreekvaardigheid en interpersoonlijke competenties van essentieel belang.

*Erkende Jamia en Madrassa

Een erkende madrassa is een islamitische onderwijsinstelling die officieel geregistreerd is en voldoet aan vastgestelde onderwijsnormen. De criteria voor erkenning kunnen variëren afhankelijk van het land waarin de madrassa opereert.

Kenmerkende eigenschappen van erkende madrassa’s zijn onder andere:

1. Accreditatie: In sommige landen zijn er onderwijsraden of islamitische organisaties die verantwoordelijk zijn voor de accreditatie van madrassa’s en de goedkeuring van hun curricula.
2. Gestructureerd onderwijsprogramma: Een erkende madrassa biedt een curriculum aan dat islamitische wetenschappen omvat, zoals Qurʾān-studies, ḥadīth, fiqh (islamitische jurisprudentie), en in sommige gevallen ook seculiere vakken.
3. Gekwalificeerde docenten: Het onderwijs wordt verzorgd door geleerden of gekwalificeerde docenten met een gedegen islamitische opleiding.
4. Regelgeving en toezicht: In sommige landen vallen erkende madrassa’s onder toezicht van het ministerie van Onderwijs of van religieuze autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor regelgeving en kwaliteitsborging.
5. Diplomawaardering: De certificaten en diploma’s die door erkende madrassa’s worden uitgegeven, kunnen zowel nationaal als internationaal erkend zijn, afhankelijk van de accrediterende instantie en het onderwijssysteem van het betreffende land.

AROQA

Prof. dr. maulana Mohamed Juzoef Tangali Qadri Razvi Noorani is een gecertificeerd kwaliteitsbeoordelaar en expert op het gebied van institutionele- en onderwijsontwikkeling …

… bij Al-Arab Organization for Quality Assurance in Education (AROQA) in Jordanië. Hij accrediteert jamia’s, madrassa’s, hogescholen, universiteiten, onderzoeksinstituten, Ulema en Mufti als professionals in opdracht van AROQA.

“Dr. Mohamed Juzoef Tangali is hoogleraar Business Management, Islamitische Studies en Hanafi Law. Hij is eveneens gecertificeerd kwaliteitsbeoordelaar en topdocent bij de Salta Group International in Nederland, hoogleraar aan de Pebble Hills University en California University FCE in de Verenigde Staten. Met meer dan 20 jaar ervaring is hij gespecialiseerd in institutionele kwaliteitsborging, strategisch management, corporate governance, auditing en onderwijsontwikkeling. Hij is officieel gecertificeerd door EP-Nuffic in Nederland voor het evalueren van internationale academische graden en kwalificaties. Dr. Tangali vervult ook prestigieuze adviesrollen, waaronder als ere-adviseur in de Global Advisory Board van de CIA-Global Commission en als genomineerd commissielid voor de Quality Assurance in Education Committee in India. Hij is de oprichter en voorzitter van de Noorani Islamic Research Institute Foundation in Nederland, en de oprichter en president van Mediena Business School en Raza Shari’ah & Sufi School. Hij heeft leiding gegeven aan tal van trainings- en adviesprogramma’s in Nederland en Suriname, waarbij hij onderwijsinstellingen, academische programma’s en ontwikkelingsprojecten voor overheids-, particuliere en non-profitorganisaties heeft geëvalueerd. Politiek gezien was Dr. Tangali gemeenteraadslid in Amsterdam als vertegenwoordiger van de Partij van de Arbeid en was hij voormalig DENK-kandidaat voor de Tweede Kamer. Ook werkte hij 15 jaar als programmamanager voor de Gemeente Amsterdam, waarbij hij zich richtte op beleidsontwikkeling en -evaluatie. Hij is internationaal geaccrediteerd door de International Accreditation Organization (IAO) als een uitzonderlijke professor die studenten inspireert en begeleidt in hun academische en professionele paden.” Bron: taq-eduqa

*In Nederland zijn jamia’s en madrassa’s privé-educatieve instellingen en worden niet officieel erkend door de overheid voor vervolgopleidingen (BA, MA, MSc, LLB, enzovoorts) in het regulier hoger onderwijs. 

In 2013, na een reeks studies van 25 jaar aaneengesloten jaren sloot Mohamed Juzoef Tangali Qādri Razvi Noorani zijn studieloopbaan af met veel diploma’s en certificaten, in totaal meer dan 140 vakdisciplines. In november 2016 tijdens de Urs-e-Alahazrat werd Tangali op de Dastaar-e-Bandi van Jamia Nooria Razvia bekroond met de Alim-e-Din tulband.

Tijdens zijn PhD Islamic Studies en JD Doctor of Jurisprudence deed hij vergelijkend onderzoek naar het islamitisch recht versus internationaal recht, doordenkend als een muffakir de curricula islamitische en moderne wetenschappen en een combinatie ervan voor Stichting Noorani Islamic Research Institute. Vervolgens stichtte hij de Mediena Business School (MBS) met toestemming van Qazi-ul-Quzzat Mufti Akhtar Raza Khan (radi Allāhu anhu). Deze school werd in een jalsa van Tangali in masjid Faried-ul-Islam geopend door Mufti-e-Azam Europe Hazrat Allāma Abdul Wajīd Qādri. Masjid Faried-ul-Islam stelde de zaal gratis beschikbaar tijdens de jalsa’s en opleidingen van de MBS. De eerste 33 studenten die van heinde en verre (Amsterdam, Zaanstad, Zwolle, Vlissingen, enzovoorts) wekelijks colleges volgenden hebben hun studie islam en moderne wetenschap op Hbo-niveau afgerond met een managementgame. Dit examen werd in vier groepen van 7-8 studenten uitgewerkt aan de hand van een casus van vier pagina’s. De tijd hiervoor was 1,5 uur en er mocht geen gebruik worden gemaakt van studiemateriaal en wetteksten. Alhamdulillāh, door tezamen te werken in groepen tussen de groepen af te stemmen hebben de studenten in de oprichting van een hotel zowel islamitisch- als Nederlands wet- en regelgeving goed toe kunnen passen.

Een Juris Doctor (JD) is een professionele graad in de rechtsgeleerdheid, voornamelijk in de Angelsaksische landen. In plaats daarvan kun je een Master in de Rechtsgeleerdheid behalen in Nederland, wat vergelijkbaar is met een JD en je kwalificeert om als jurist of advocaat te kunnen werken. Personen met een JD kunnen verschillende juridische rollen vervullen, waaronder:

1. Advocaat: Na het behalen van een JD en het slagen voor het bar-examen kunnen ze als advocaat werken en cliënten vertegenwoordigen in juridische zaken.
2. Rechter: Sommige JD-houders worden rechters, waarbij ze rechtszaken voorzitten en juridische beslissingen nemen.
3. Juridisch adviseur: Ze kunnen bedrijven of overheidsinstanties adviseren over juridische kwesties.
4. Academicus: Sommigen kiezen ervoor om les te geven aan universiteiten en onderzoek te doen binnen de rechtswetenschappen.
5. Overheidsfunctionaris: JD-houders kunnen werken in beleidsvorming, wetgeving of als openbare aanklagers.

Het diploma van de eerste 33 studenten in masjid Faried-ul-Islam Amsterdam werd uitgereikt door de voorzitter Allāma Abdurrashid Badullah van de Raad van Oelema Nederland, de Mufti-e-Azam Holland en Khatib van Jama Masjid Taibah Allāma Shafiq-ur-Rahman, Allāma Asrār-ul-Haqq van Ghausiya Razwiyah masjid Den Haag, Allāma Imrān Jilāni van Masjid Ghausiya Amsterdam en andere aanwezige Ulema. Deze hebben ook Tangali du’ā gegeven om niet te stoppen met het enige unieke opleidingscurriculum van Nederland. Hiermee hebben deze prominente Ulema MBS islamcurriculum (thans CPS1,2 en 3) ook erkent naast Taajush Shari’ah en Mufti Abdul Wajīd. Later heb ik de MBS gesplitst in MBS voor business en Raza Shari’ah & Sufi School van islam onderricht.

Wie is een muffakir?

Iemand met een PhD in Islamic Studies die zich bezighoudt met het ontwikkelen van een onderwijsprogramma voor islam in de moderne samenleving zou je zeker een Mufakkir kunnen noemen! 

Een Mufakkir is een denker die diep reflecteert over religie, filosofie en maatschappij. Als deze persoon zich inzet om islamitische principes en kennis op een relevante manier toe te passen in hedendaagse educatie, dan vervult hij of zij een intellectuele rol die past bij deze term.

Veel hedendaagse islamitische geleerden en academici werken aan vernieuwende benaderingen om islamitisch onderwijs te moderniseren, waarbij ze traditionele leerstellingen combineren met actuele sociale en wetenschappelijke inzichten. Dit soort werk vereist kritisch denken en diepe reflectie, wat precies is waar de term Mufakkir naar verwijst.

Wat zijn de kenmerken van een Mufakkir?

Een Mufakkir is een denker die zich bezighoudt met diepgaande reflectie over religie, filosofie en samenleving. Enkele kenmerken die vaak worden geassocieerd met een Mufakkir zijn:

• Diep nadenkend: Een Mufakkir analyseert complexe ideeën en zoekt naar diepere betekenissen.
• Kritisch denkvermogen: Hij stelt vragen en onderzoekt verschillende perspectieven.
• Filosofisch ingesteld: Reflecteert over de relatie tussen geloof, wetenschap en maatschappij.
• Innovatief: Zoekt naar nieuwe manieren om traditionele kennis toe te passen in de moderne wereld.
• Welsprekend: Kan ideeën helder en overtuigend verwoorden.
• Ruimdenkend: Staat open voor verschillende interpretaties en inzichten.
• Onderzoekend: Heeft een sterke drang om te leren en kennis te vergaren.

Historisch gezien waren figuren zoals Al-Farābi, Ibn Sina en Ibn Rushd bekende Mufakkirs die islamitische filosofie en wetenschap hebben beïnvloed. In de moderne tijd kunnen islamitische academici en intellectuelen die zich bezighouden met de toepassing van islam in de hedendaagse samenleving ook als Mufakkirs worden beschouwd.

Hoe beïnvloeden hedendaagse Mufakkirs onze samenleving?

Hedendaagse Mufakkirs – islamitische denkers en intellectuelen – zoals Allāma Shah Ahmad Noorani Siddiqui Qādri (radi Allāhu anhu) en Muffakir-e-Azam Engeland Allāma Qamaruzzaman Azmi (die Juzoef Tangali sinds 1974 kent) hebben een aanzienlijke invloed op de samenleving, vooral op gebieden zoals onderwijs, cultuur, politiek en sociale cohesie en de manieren waarop ze bijdragen:

• Onderwijs en kennisontwikkeling: Veel islamitische academici werken aan vernieuwde onderwijsprogramma’s die islamitische principes combineren met moderne wetenschappelijke inzichten.
• Culturele invloed: Islamitische denkers dragen bij aan de verrijking van kunst, literatuur en media. Bijvoorbeeld, populaire Turkse televisieseries reflecteren islamitische waarden en beïnvloeden maatschappelijke discussies.
• Sociale en politieke impact: Sommige Mufakkirs spelen een rol in het debat over integratie en multiculturalisme. Ze helpen bij het formuleren van beleid en strategieën om islamitische gemeenschappen beter te laten functioneren binnen een bredere samenleving.
• Islamisering en maatschappelijke verandering: De groeiende invloed van islamitische denkers en gemeenschappen leidt tot aanpassingen in sociale normen, zoals de acceptatie van islamitische gebruiken in openbare instellingen.

Hedendaagse Mufakkirs en islamitische denkers hebben verschillende vernieuwde onderwijsprogramma’s ontwikkeld om islamitische kennis en principes beter toe te passen in de moderne samenleving. Hier zijn enkele voorbeelden:

Welke vernieuwde onderwijsprogramma’s hebben ze ontwikkeld?

• Curriculum nu en Onderwijs 2032: In Nederland zijn er initiatieven geweest om het onderwijs te moderniseren en beter af te stemmen op de huidige tijd. Dit omvatte het ontwikkelen van nieuwe kerndoelen en examenprogramma’s.
• Vernieuwend onderwijs op schoolniveau: Sommige onderwijsinstellingen, zoals de Vrije Universiteit Amsterdam, bieden keuzevakken zoals *Vernieuwend Onderwijs*, waarin studenten leren over innovatieve onderwijsmethoden.
• Differentiatie en gepersonaliseerd leren: Er zijn programma’s ontwikkeld die beter inspelen op de capaciteiten en behoeften van leerlingen, zoals gepersonaliseerd leren en leergemeenschappen.

Islamitisch onderwijs speelt een fundamentele rol in de vorming van individuen en gemeenschappen wereldwijd. Het biedt niet alleen theologische kennis, maar ook ethische en intellectuele richtlijnen die essentieel zijn voor een evenwichtige samenleving. Door de eeuwen heen hebben verschillende onderwijsinstellingen en geleerden methoden ontwikkeld om islamitische kennis door te geven, wat heeft geleid tot diverse curricula, zoals Dars-e-Nizami, Alimiyyah-programma, Deobandi-curriculum en het Al-Azhar-curriculum.

Deze curricula richten zich niet alleen op Heilige Qur’ān studie, Hadith, Fiqh en Aqidah, maar integreren ook talen, logica, filosofie en wetenschappen om een holistisch begrip van de islam en de wereld te bevorderen. Moderne ontwikkelingen hebben daarnaast geleid tot een verrijking van het islamitisch onderwijs door de introductie van technologie, sociale wetenschappen en interculturele dialogen, waardoor studenten beter voorbereid zijn op de uitdagingen van de hedendaagse samenleving. Het doel van islamitisch onderwijs is niet alleen het overbrengen van kennis, maar ook het vormen van karakter, het cultiveren van kritisch denken en het versterken van spirituele groei. Dit document verkent de evolutie, kenmerken en impact van islamitische onderwijsprogramma’s en benadrukt hun rol in de ontwikkeling van geleerden, leiders en gemeenschappen.

Dars-e-Nizami

Dars-e-Nizami is een islamitisch onderwijscurriculum dat  in de 18e eeuw zijn oorsprong vindt op het Indiase subcontinent. Het is ontwikkeld door Nizamuddin Sihalivi en wordt veel gebruikt in madrassa’s en Darul Ulooms in verschillende landen, waaronder Zuid-Afrika, Canada, de Verenigde Staten, het Caribisch gebied en het VK.

Het curriculum beslaat doorgaans 6 tot 8 jaar en omvat een breed scala aan onderwerpen, waaronder:

1. Arabische grammatica (Nahw) – De basis voor het begrijpen van klassieke islamitische teksten.
2. Logica (Mantiq) – Essentieel voor kritisch denken en redeneren.
3. Filosofie (Falsafah) – Introduceert belangrijke filosofische concepten binnen de islamitische traditie.
4. Jurisprudentie (Fiqh) – Behandelt de principes van het islamitisch recht.
5. Theologie (Aqidah) – Onderzoekt islamitische overtuigingen en de aard van God.
6. Geschiedenis (Tarikh) – Geeft inzicht in islamitische historische ontwikkelingen.
7. Poëzie en literatuur (Adab) – Verbetert de taalkundige en literaire waardering.
8. Ethiek (Akhlaq) – Benadrukt morele en ethische leerstellingen.

Het curriculum is gericht op het ontwikkelen van geleerden en gemeenschapsleiders door traditionele kennis te integreren met hedendaagse kwesties, zodat studenten de islamitische leer in moderne contexten kunnen toepassen.

Naast Dars-e-Nizami zijn er verschillende andere Islamitische onderwijsprogramma’s die worden gebruikt in madrassa’s en islamitische instituten wereldwijd. Hier zijn een paar bekende curricula:

Alimiyyah-programma: Een diepgaande studie van islamitische wetenschappen, waaronder Fiqh (jurisprudentie), Hadith (overleveringen), Tafsir (Heilige Qur’ānexegese) en Aqidah (theologie). Dit programma wordt vaak gevolgd door studenten die islamitische geleerden willen worden.

Razvia curriculum (Jamiatur Raza)

Looptijd 7 jaar. Het is onderverdeeld in drie subfasen, namelijk:

1. Molviyah: Duur 2 jaar (equivalent middelbare school)
2. Aalimah: Duur 2 jaar (equivalent inter mediate)
3. Fadeelah: Duur 3 jaar (equivalent afstuderen)

De bovengenoemde stadia hebben de vele onderwerpen, maar theologische vakken raken diep geworteld onder de studenten, en ze raken niet minder vertrouwd met de moderne takken van kennis om gelijke tred te houden met de tijd.

Tijdens de bovengenoemde fasen wordt speciale nadruk gelegd op het onderwijs van Tafsīr, Hadith, Fiqh (islamitische Jurisprudentie), Erfrecht, Islamitische ideologie, Arabische literatuur, Retorica, Logica en Filosofie, Islamitische Geschiedenis, Geografie, Wereldreligies, Economie, Politieke Wetenschappen, Engelse literatuur, Memoriseren en reciteren van de Heilige Qur’ān en Onderwijs.

Academisch:

1. We zijn bezig om ons aan te sluiten bij de Madarsa Board van U.P. Govt. (India)
2. Ons doel is om een Arabische universiteit te zijn. Met de ideale eigenschap.
3. Volgend jaar gaan we een aantal cursussen starten die speciaal zijn ontworpen voor de Indiase moslimgemeenschap die niet over de diepe islamitische kennis beschikt als moslims, zoals artsen, MCA en MBA enz.
4. We ontwerpen een programma voor de afdeling Jamia affiliatie die de aansluiting zal bieden bij andere kleine Madrasa’s en Jamia (die geen perfecte syllabus hebben) om de ene cursus voor alle Madrassa en Jamia aan te moedigen.

Razvia curriculum (Jamia Nooria Razvia)

Looptijd 7 jaar. Het is onderverdeeld in drie subfasen, namelijk:

1. Molviyah: Duur 2 jaar (equivalent middelbare school)
2. Aalimah: Duur 2 jaar (equivalent inter mediate)
3. Fadeelah: Duur 3 jaar (equivalent afstuderen)

De bovengenoemde stadia hebben de vele onderwerpen, maar theologische vakken raken diep geworteld onder de studenten, en ze raken niet minder vertrouwd met de moderne takken van kennis om gelijke tred te houden met de tijd.

Tijdens de bovengenoemde fasen wordt speciale nadruk gelegd op het onderwijs van Tafsīr, Hadith, Fiqh (islamitische Jurisprudentie), Erfrecht, Islamitische ideologie, Arabische literatuur, Retorica, Logica en Filosofie, Islamitische Geschiedenis, Geografie, Wereldreligies, Economie, Politieke Wetenschappen, Engelse literatuur, Memoriseren en reciteren van de Heilige Qur’ān en Onderwijs.

Ashrafia curriculum

Ashrafia Curriculum: Een variant van Dars-e-Nizami, ontwikkeld door Jamia Ashrafia Lahore, met een sterke nadruk op traditionele islamitische wetenschappen en spirituele ontwikkeling.

• Het Ashrafia Curriculum is een islamitisch onderwijsprogramma dat wordt aangeboden door Jamia Ashrafia Lahore, een gerenommeerde madrassa in Pakistan. Dit curriculum richt zich op traditionele islamitische wetenschappen, zoals Fiqh (jurisprudentie), Hadith (overleveringen), Tafsir (Heilige Qur’ānexegese) en Aqidah (theologie), maar omvat ook moderne vakken zoals sociale wetenschappen, wiskunde en Engels.
• Daarnaast biedt Jamia Ashrafia een driejarige Ulama-cursus voor afgestudeerden van reguliere universiteiten, zodat zij een diepgaande islamitische opleiding kunnen volgen. De instelling heeft een uitgebreide bibliotheek, een Darul Hadith en een IT-centrum, waarmee studenten toegang krijgen tot diverse leerbronnen.

Deobandi curriculum

Deobandi Curriculum: Gebaseerd op de leer van de Darul Uloom Deoband in India, met een focus op Hanafi Fiqh, Hadith, en Tasawwuf (Islamitische spiritualiteit).

Het Deobandi Curriculum is een islamitisch onderwijsprogramma dat voortkomt uit de Deobandi-beweging, die in de 19e eeuw werd opgericht in India. Dit curriculum wordt onderwezen in Darul Uloom Deoband, een van de meest invloedrijke islamitische instituten ter wereld.

Kenmerken van het Deobandi Curriculum:

• Dars-e-Nizami: Dit klassieke curriculum vormt de basis van de Deobandi-opleiding en omvat vakken zoals Fiqh (jurisprudentie), Hadith (overleveringen), Tafsir (Heilige Qur’ān exegese) en Aqidah (theologie).
• Hanafi Fiqh: Deobandi-scholen volgen strikt de Hanafi-school van islamitische jurisprudentie.
• Hadith-studies: Er wordt veel nadruk gelegd op de studie van authentieke Hadith-verzamelingen, zoals Sahih al-Bukhari en Sahih Muslim.
• Islamitische ethiek en spiritualiteit: Naast academische studies wordt Tasawwuf (Islamitische spiritualiteit) onderwezen om studenten een diepere spirituele verbinding met hun geloof te geven.
• Invloed en verspreiding: Het Deobandi Curriculum heeft zich verspreid naar Pakistan, Bangladesh, het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Afrika en de Verenigde Staten. De beweging heeft wereldwijd duizenden madrassa’s opgericht die dit curriculum volgen.

Deobandi curriculum

Deobandi Curriculum: Ontwikkeld door Darul Uloom Nadwatul Ulama in India, dit programma combineert traditionele islamitische wetenschappen met moderne disciplines, zoals geschiedenis en filosofie. Het Nadwatul Ulama Curriculum is ontwikkeld door Darul Uloom Nadwatul Ulama, een invloedrijk islamitisch instituut in Lucknow, India. Dit curriculum combineert traditionele islamitische wetenschappen met moderne disciplines, waardoor studenten een brede en evenwichtige opleiding krijgen.

Kenmerken van het Nadwatul Ulama Curriculum:

• Islamitische wetenschappen: Onderwijs in Fiqh (jurisprudentie), Hadith (overleveringen), Tafsir (Heilige Qur’ānexegese) en Aqidah (theologie).
• Moderne vakken: Inclusie van Engels, wiskunde, sociale wetenschappen en computertraining.
• Bibliotheek: Een uitgebreide collectie van meer dan 200.000 boeken, waaronder 5.000 handgeschreven manuscripten.
• Fatwa-training: Studenten kunnen een opleiding volgen om Mufti te worden en islamitische juridische adviezen te geven.
• Publicaties: Het instituut publiceert tijdschriften in verschillende talen, waaronder Arabisch, Urdu, Engels en Hindi.

Het curriculum is ontworpen om studenten niet alleen diepgaande islamitische kennis te bieden, maar hen ook voor te bereiden op hedendaagse uitdagingen.

Al-Azhar curriculum

Al-Azhar Curriculum: Gevolgd door studenten aan de Al-Azhar Universiteit in Egypte, met een breed scala aan islamitische en seculiere vakken, waaronder taalkunde, geneeskunde en islamitische wetenschappen. Het Al-Azhar Curriculum wordt aangeboden door Al-Azhar Universiteit, een van de oudste en meest prestigieuze islamitische onderwijsinstellingen ter wereld. Dit curriculum combineert traditionele islamitische wetenschappen met moderne academische disciplines, waardoor studenten een brede en diepgaande opleiding krijgen.

Kenmerken van het Al-Azhar Curriculum:

• Islamitische wetenschappen: Onderwijs in Fiqh (jurisprudentie), Hadith (overleveringen), Tafsir (Heilige Qur’ān exegese) en Aqidah (theologie).
• Moderne vakken: Inclusie van geneeskunde, techniek, sociale wetenschappen, taalkunde en natuurwetenschappen.
• Internationale studenten: Al-Azhar trekt studenten van over de hele wereld aan en biedt programma’s in meerdere talen.
• Fatwa-opleiding: Studenten kunnen een opleiding volgen om Mufti te worden en islamitische juridische adviezen te geven.
• Academische structuur: Het curriculum is verdeeld in verschillende faculteiten, waaronder Islamitische studies, Arabische taal, geneeskunde, techniek en economie.

Marokkaanse islamitische curriculum

Het Marokkaanse islamitische curriculum heeft zich ontwikkeld vanuit een combinatie van traditionele islamitische studies en moderne onderwijshervormingen. Historisch gezien was het onderwijs in Marokko sterk gebaseerd op Heilige Qur’ān scholen, waar studenten Arabisch leerden en de Heilige Qur’ān  uit het hoofd moesten leren.

Kenmerken van het Marokkaanse islamitische curriculum:

• Traditionele madrassa-opleiding: Gericht op Fiqh (jurisprudentie), Hadith (overleveringen), Tafsir (Heilige Qur’ān exegese) en Aqidah (theologie).
• Moderne hervormingen: Na de onafhankelijkheid van Marokko in 1956 werd het curriculum aangepast om Arabische en islamitische studies te integreren met moderne vakken.
• Culturele en geestelijke vorming: Sommige instellingen, zoals Instituut Ibn Batouta, combineren islamitisch onderwijs met Marokkaanse cultuur, geschiedenis en taalstudies.
• Internationale invloed: Marokko heeft een sterke academische connectie met Al-Azhar Universiteit in Egypte en andere islamitische instituten wereldwijd.

Turkse islamitische curriculum

Het Turkse islamitische curriculum combineert traditionele islamitische studies met moderne academische disciplines en wordt beïnvloed door zowel de Ottomaanse erfenis als de seculiere hervormingen van Mustafa Kemal Atatürk. Hier zijn enkele belangrijke kenmerken:

Kenmerken van het Turkse islamitische curriculum:

• Imam Hatip-scholen: Dit zijn middelbare scholen die islamitisch onderwijs combineren met reguliere vakken zoals wiskunde, natuurwetenschappen en sociale wetenschappen.
• Islamitische theologie (İlahiyat Fakülteleri): Universiteiten zoals Ibn Haldun University bieden islamitische studies aan, waarbij studenten zowel klassieke islamitische wetenschappen als moderne filosofie en sociale wetenschappen bestuderen.
• Heilige Qur’ān onderwijs: Er zijn speciale instituten voor Hafiz-training, waar studenten de Heilige Qur’ān uit het hoofd leren.
• Islam en wetenschap: Het curriculum benadrukt de compatibiliteit van islam en wetenschap en presenteert Turkse islamitische wetenschappers naast hun westerse tegenhangers.

Chinese islamitische curriculum

Het Chinese islamitische curriculum heeft zich door de eeuwen heen ontwikkeld en is beïnvloed door zowel traditionele islamitische studies als Chinese culturele en politieke veranderingen. Hier zijn enkele belangrijke aspecten:

Kenmerken van het Chinese islamitische curriculum:

• Jingtang Jiaoyu: Dit traditionele onderwijssysteem werd in de Ming- en Qing-dynastieën ontwikkeld en richt zich op klassieke islamitische teksten, vaak vertaald in het Chinees.
• Moderne hervormingen: In de 20e eeuw begonnen Chinese moslimgeleerden het curriculum te vernieuwen door moderne vakken toe te voegen, zoals wiskunde en sociale wetenschappen.
• Madrassa-netwerken: Er zijn verschillende islamitische scholen in China, vooral in Yunnan, die een curriculum aanbieden met Heilige Qur’ān studies, Hadith, Tafsir, Fiqh en Arabische grammatica.
• Internationale connecties: Veel Chinese moslimstudenten reizen naar het buitenland, zoals Egypte en Saudi-Arabië, om hun islamitische studies voort te zetten.

De term mufti betekent letterlijk “degene die fatwa’s geeft”. Zijn taak is het uitvaardigen van fatwa’s, oftewel het formuleren van religieuze adviezen die door de moslimgemeenschap moeten worden nageleefd. Minder dan duizend jaar geleden werden muftī’s benoemd door de khalīfa. Na het verdwijnen van het kalifaat werd deze benoeming overgenomen door de hoogste gezagsdrager, zoals een president van een islamitische staat.

Boeken over de principes van islamitische jurisprudentie beschrijven de voorwaarden waaraan een mufti moet voldoen. Een mufti is een islamitische jurist die bevoegd is om een niet-bindend advies (fatwa) uit te brengen over een kwestie van de Sharīʿah, en tevens een mujtahid—iemand die gekwalificeerd is om ijtihād toe te passen bij de interpretatie van islamitische wetgeving (Bahār-e-Sharīʿat, deel 2, p. 281 e.v.; Ashraf, z.j.).

In islamitische staten waren er historisch gezien ook Shaikh-ul-Islams, hoofden van religieuze zaken, naast islamitische muftī’s. Er waren periodes waarin ook staatsfunctionarissen de titel “mufti” droegen. Deze functionarissen mogen echter niet worden verward met islamitische muftī’s. Laatstgenoemden waren geleerden die de geboden en verboden van Allāh Ta’ālā onderwezen—de Sharīʿah—terwijl de staatsfunctionarissen vaak geen kennis hadden van deze religieuze wetgeving. Wanneer wetten iets voorschreven dat door Allāh Ta’ālā verboden was, verklaarden zij niet dat dit onwettig was. Evenmin verklaarden zij het noodzakelijke wanneer wetten iets verboden wat door Allāh Ta’ālā was bevolen. Zij zwegen of spraken het tegenovergestelde uit, en brachten zo religie en moslims in gevaar van zonde of ongeloof.

Tijdens de invasies van de legers van Dzjengis Khan, en in de tijd van de Fātimiden, Rasuliden en zelfs de Abbāssiden, verklaarden dergelijke regeringsfunctionarissen—muftī’s in naam—dat het verboden (ḥarām) toegestaan was. Sommigen beweerden zelfs dat de Heilige Qurʾān een geschapen wezen was. Terwijl deze functionarissen de religie ondermijnden met verzonnen fatwa’s, bleven degenen die trouw waren aan de klassieke fiqh-literatuur en de authentieke religieuze leer op het rechte pad. Zo konden zij hun geloof behouden.

Tegenwoordig volstaat het dat een mufti één van de vier soennitische scholen van islamitische jurisprudentie beheerst, en de uitspraken en hun bewijzen kent uit de primaire teksten van de Sharīʿah. De belangrijkste regulator van de fatwa is het bewustzijn van Allāh Ta’ālā en het kennen van het bewijs. Voor nieuwe kwesties zijn islamitische fiqh-academies opgericht, die via gezamenlijke inspanning van gerenommeerde geleerden uitspraken formuleren. En Allāh Ta’ālā weet het beste.

Een fatwa is een religieus oordeel dat communiceert of een handeling al dan niet in overeenstemming is met de Sharīʿah. Het is onvoldoende om slechts te zeggen: “Het is toegestaan” of “Het is verboden.” Het is noodzakelijk om te vermelden uit welk fiqh-boek en welke bron het oordeel is afgeleid. Fatwa’s die niet in overeenstemming zijn met de fiqh-literatuur zijn onjuist en mogen niet worden gevolgd. Degenen die āyāt en ḥadīth lezen zonder islamitische kennis te hebben opgedaan, en daar eigen interpretaties aan geven, worden niet als islamitische geleerden beschouwd. Zij kunnen vertalers zijn met kennis van het Arabisch, zoals sommige priesters in Beiroet. Hoe sierlijk en helder hun geschriften ook zijn, zij hebben geen waarde. Allāh Ta’ālā houdt niet van geschriften en uitspraken die niet stroken met het begrip van de Ahle Sunnat-geleerden en de fiqh-boeken die zij hebben geschreven.

Wie kan geen mufti worden?

Ibn ʿĀbidīn (raḥimahumallāh) stelt in zijn beschrijving van qāḍī’s (rechters) op pagina 301 van deel IV van Radd al-Muḥtār dat het niet gepast is voor een zondaar om als mufti te fungeren. Het uitvaardigen van een fatwa is immers een religieuze aangelegenheid, en de woorden van een zondaar zijn in dergelijke zaken niet aanvaardbaar. Deze regel geldt volgens hem ook binnen de andere madhāhib. Het is dan ook niet toegestaan om zulke muftī’s om religieus advies te vragen. Volgens de consensus (ijmāʿ) van geleerden is het bovendien een essentiële voorwaarde dat een mufti moslim en geestelijk gezond is. De fatwa van een rechtvaardige en vrome vrouw, of van een persoon die niet kan spreken (aṣamm), is echter wel acceptabel (Ibn ʿĀbidīn, z.j.).

Een mufti of rechter dient een fatwa uit te spreken op basis van de uitspraken van Imām al-Aʿẓam Abū Ḥanīfah (raḍiyAllāhu ʿanhu). Indien hij geen duidelijke uitspraak van hem vindt, moet hij terugvallen op de woorden van Imām al-Shaybānī, vervolgens op die van Imām Zufar, en daarna op die van Ḥasan ibn Zayyād (raḥimahumAllāh).

Muftī’s die behoren tot de Aṣḥāb al-Tarjīḥ—mujtahidīn binnen een madhhab—selecteren uitspraken op basis van degelijke ijtihād-documentatie. Degenen die geen mujtahid zijn, volgen de uitspraken die zij als het meest gezaghebbend beschouwen. De uitspraken van muftī’s en rechters die deze methodologie niet volgen, zijn onaanvaardbaar. In kwesties waarover geen uitspraak is geselecteerd door de Aṣḥāb al-Tarjīḥ, dient men de voorkeur te geven aan de uitspraak van Imām Abū Ḥanīfah.

Zoals blijkt uit de woorden van Ibn ʿĀbidīn, moet een mufti een mujtahid binnen een madhhab zijn. Wie dat niet is, wordt niet als mufti beschouwd, maar als nāqil—een overbrenger van fatwa’s. Dit standpunt wordt ook bevestigd in Fatāwā Europe van Faqīh al-Islām ʿAllāmah ʿAbdul Wajīd Qādrī (raḥimahumallāh).

Fatwa-transporteurs ontlenen hun uitspraken aan gezaghebbende fiqh-bronnen. Deze bronnen worden beschouwd als mutawātir—wijdverspreide en betrouwbare overleveringen.

Tijdens mijn (Tangali) studie Doctor of Islamic and Secular Jurisprudence benadrukte mijn supervisor, Mufti ʿAbdul Wajīd Qādrī (raḥimahumallāh), dat een juridische beslissing altijd moet worden gebaseerd op een hiërarchische raadpleging van bronnen: eerst de Heilige Qurʾān, vervolgens de Ṣaḥīḥ Sittah, daarna de Ḥanafī-fatwaboeken. Indien daarin geen antwoord wordt gevonden, dient men verder te zoeken in de fatwaboeken van de Mālikī-, Shāfiʿī- en Ḥanbali-madhāhib.

Benoeming van een mufti in Maleisië

In Maleisië worden muftī’s benoemd door de Maleisische heersers, die verantwoordelijk zijn voor het beheer van islamitische aangelegenheden binnen hun respectieve deelstaten. De benoeming geschiedt op basis van vastgestelde criteria, teneinde te waarborgen dat de kandidaat in staat is de hem toevertrouwde taken effectief uit te voeren. Het gezag van een mufti berust primair op kennis, niet op de persoon of instantie die hem heeft benoemd, noch op de macht die daarmee gepaard gaat. Niet iedere gezagsdrager kan tot mufti worden benoemd, en niet iedere mufti is per definitie een gezaghebbend persoon.

Door de eeuwen heen is de islamitische gemeenschap herhaaldelijk gewaarschuwd voor onwetende muftī’s. De Profeet ﷺ heeft in een ḥadīth gewezen op het gevaar van dergelijke personen, die anderen misleiden door het uitvaardigen van fatwa’s die niet op kennis zijn gebaseerd. Deze situatie ontstaat wanneer de gemeenschap als geheel gehuld is in onwetendheid en verwarring, waardoor zij niet langer in staat is om echte geleerden te herkennen. Dit leidt tot het ontstaan van valse leiders: onwetende en ongekwalificeerde individuen.

Een mufti is in wezen een leider. Wanneer men spreekt over de mufti als leider, kan de discussie niet beperkt blijven tot zijn competentie in islamitische wetgeving. Leiderschap is een zware verantwoordelijkheid en mag niet worden toevertrouwd aan iemand die onwetend en onrechtvaardig is. In de Heilige Qurʾān worden onwetendheid en onrechtvaardigheid samen genoemd.

Onrechtvaardigheid is een toestand die voortkomt uit duisternis—de afwezigheid van licht, oftewel kennis. Wie geen kennis bezit, kan geen rechtvaardigheid betrachten, en is niet in staat om zaken, inclusief zichzelf, op hun juiste plaats te zetten. Het natuurlijke gevolg van onwetendheid is onrechtvaardigheid, hetgeen leidt tot verwarring, crisis, chaos en wanorde, omdat degene die het vertrouwen draagt, geen inzicht heeft in de juiste ordening der dingen.

Kennis is daarom essentieel, omdat zij de voorwaarde vormt voor rechtvaardigheid en moed. Een mufti moet als leider handelen met rechtvaardigheid en moed. Zonder moed kan hij de waarheid niet verdedigen, en zonder waarheid wordt gerechtigheid ontkend. Een mufti moet niet alleen goed geïnformeerd zijn, maar ook actief bijdragen aan en de cultuur van kennis bevorderen. Alles wat hij uitspreekt—fatwa of anderszins—moet gebaseerd zijn op solide kennisfundamenten. Een uitspraak is waar, niet omdat zij afkomstig is van een mufti, maar omdat zij berust op een valide en overtuigend argument dat niet eenvoudig kan worden weerlegd.

Een mufti mag niet bang, snel geërgerd, gefrustreerd of boos zijn wanneer zijn mening niet wordt geaccepteerd of wordt weerlegd. Integendeel, hij moet zijn bekwaamheid, wijsheid en moed tonen door zijn standpunt te verdedigen volgens de regels van kennis, met vertrouwen en vastberadenheid (Bahār-e-Sharīʿat, deel 2, p. 281 e.v.). Tegelijkertijd moet hij in staat zijn om duidelijk aan te tonen wat er schort aan de visie van zijn tegenstander. Indien blijkt dat zijn eigen mening onjuist is, moet hij de moed en oprechtheid bezitten om zijn fout toe te geven en de juistheid van het andere standpunt te erkennen, ongeacht de herkomst ervan. Dit is wat men verstaat onder een cultuur van kennis.

Kennis impliceert niet dat iemand onfeilbaar is. Dit betekent echter niet dat elke fout acceptabel is. Een mufti die niet in staat is om tegenstrijdigheden in argumentatie te herkennen, te begrijpen en toe te geven, mag niet worden getolereerd. Zijn vermogen om correcte en logische conclusies te trekken uit de beschikbare bronnen wordt dan twijfelachtig. Het is absurd voor een mufti om mensen te herinneren aan zijn gezag wanneer zijn mening wordt betwist, weerlegd of wanneer hem een alternatieve suggestie wordt gedaan.

De islam is een religie van kennis en rede. De Profeet ﷺ zei: “Er is geen religie voor degene die geen rede bezit.” Daarom is het zoeken naar kennis de eerste en belangrijkste verplichting voor iedere moslim, man en vrouw, zolang men leeft. Gegeven deze verplichting, is het ondenkbaar dat de gemeenschap leiderschap zou aanvaarden van iemand wiens begrip van rede en kennis twijfelachtig is.

Het is onverantwoord en onwaardig voor een mufti om anderen te beschuldigen van het gebrek aan respect voor het ambt van mufti. Respect moet worden verdiend. De waardering voor het ambt hangt af van de geloofwaardigheid van de persoon die het bekleedt. Een mufti wordt niet deskundig en wijs door anderen als onwetend te bestempelen (Bahār-e-Sharīʿat).

Integendeel, muftī’s moeten hun ware waarde bewijzen door de samenleving te leiden uit verergerende intellectuele en morele crises. De gemeenschap verlangt muftī’s die het verschil kennen tussen autoriteit en populariteit.

De rol en selectie van de mufti in Egypte

De positie van grootmufti wordt beschouwd als bijzonder invloedrijk in Egypte en in de bredere Arabische en islamitische wereld. Zijn ambt is gevestigd in Dār al-Iftāʾ, een Egyptisch islamitisch advies-, gerechtelijk en overheidsorgaan dat moslims religieuze begeleiding biedt door middel van het uitvaardigen van fatwa’s over dagelijkse en hedendaagse kwesties. Aangezien de grootmufti religieuze edicten uitvaardigt over uiteenlopende onderwerpen, geldt hij als de primaire bron van religieus gezag binnen de Egyptische overheid.

De kandidaat voor het ambt van grootmufti dient jonger te zijn dan zestig jaar op het moment van voordracht.

Selectieprocedure: De selectie van een nieuwe mufti verloopt via een vastgelegde procedure onder toezicht van de Raad van Senior Geleerden:

• Oproep tot beraad: De imam van al-Azhar roept de raad bijeen één maand vóór het verstrijken van het huidige mandaat om te beraadslagen over de benoeming van een nieuwe mufti.
• Nominatie: De raad nomineert drie van zijn leden—geleerden die voldoen aan de gestelde criteria voor het ambt.
• Stemming: De voordracht vindt plaats via een geheime stemming in een zitting die wordt bijgewoond door ten minste twee derde van de raadsleden. De kandidaat die de meeste stemmen behaalt en de absolute meerderheid onder de aanwezige leden verkrijgt, wordt beschouwd als de officiële kandidaat van de raad voor het ambt van mufti.
• Benoemingsbesluit: De groot-sjeik van al-Azhar dient de voordracht in bij de president van de republiek, die bevoegd is om het benoemingsbesluit officieel uit te vaardigen. Hiermee wordt de nieuwe mufti formeel aangesteld als religieus leider en juridisch adviseur van de staat.

Benoeming van een mufti in Turkije

In Turkije wordt de benoeming van een mufti geregeld door Diyanet, het Turkse Presidium voor Godsdienstzaken. Deze overheidsinstantie is verantwoordelijk voor religieuze aangelegenheden en het beheer van de islamitische geestelijkheid binnen het land. Muftī’s worden door Diyanet benoemd en functioneren als religieuze leiders en juridisch-religieuze adviseurs binnen hun respectieve regio’s.

In 2017 diende Turkije een wetsvoorstel in dat muftī’s toestaat om burgerlijke huwelijken te sluiten—een bevoegdheid die voorheen uitsluitend was voorbehouden aan ambtenaren van de burgerlijke stand. Deze wetswijziging leidde tot maatschappelijke en politieke discussie over de rol van religie in de Turkse samenleving en de potentiële invloed van islamitische wetgeving op seculiere structuren.

Benoeming van een mufti in India

In India wordt de benoeming van een mufti niet centraal geregeld, maar vindt plaats via verschillende islamitische instellingen en organisaties. Enkele belangrijke aspecten zijn:

• Jamiat Ulema-e-Hind: Een prominente islamitische organisatie die muftī’s benoemt en religieuze adviezen verstrekt binnen de context van de Ḥanafī-school.
• Staatsmufti’s: In bepaalde deelstaten, zoals Jammu en Kasjmir, worden muftī’s benoemd door lokale overheden of islamitische raden die verantwoordelijk zijn voor religieuze aangelegenheden.
• Grootmufti van India: Hoewel India geen officieel erkende grootmufti kent, fungeren sommige religieuze leiders als hoogste autoriteit binnen specifieke islamitische gemeenschappen, met aanzienlijke invloed op religieuze besluitvorming.

Rol van muftī’s in India

Muftī’s vervullen in India een veelzijdige rol binnen de islamitische gemeenschap:

• Fatwa’s en religieuze adviezen: Zij geven juridische adviezen over islamitische wetgeving (Sharīʿah) en maatschappelijke vraagstukken, vaak op verzoek van individuen of instellingen.
• Onderwijs en rechtspraak: Muftī’s zijn actief in islamitische onderwijsinstellingen zoals madrassa’s, waar zij lesgeven in fiqh, tafsīr en ḥadīth, en soms ook optreden als interne rechters binnen de gemeenschap.
• Politieke en sociale invloed: Sommige muftī’s nemen deel aan maatschappelijke en politieke debatten, waarbij zij religieuze standpunten formuleren over actuele kwesties die de moslimgemeenschap aangaan.

Benoeming van een mufti in Pakistan

In Pakistan vindt de benoeming van muftī’s plaats via diverse islamitische instellingen en organisaties, zowel op nationaal als regionaal niveau. Enkele belangrijke aspecten zijn:

• Islamitische wetgevende raden: Muftī’s worden vaak benoemd door erkende islamitische geleerden en instellingen, zoals Dār al-ʿUlūm Karachi en Jāmiʿa Binoria, die een centrale rol spelen in de Ḥanafī-jurisprudentie en religieuze opleiding.
• Staatsmufti’s: De Pakistaanse overheid kent een officiële Mufti-e-Aʿẓam, die verantwoordelijk is voor het geven van religieuze adviezen en het toezicht op islamitische rechtspraak binnen het staatsapparaat.
• Regionale muftī’s: In verschillende provincies en steden worden muftī’s benoemd door lokale islamitische gemeenschappen, vaak via madrassa’s of regionale raden van geleerden.

Rol van muftī’s in Pakistan

Muftī’s vervullen een veelzijdige rol binnen de Pakistaanse samenleving:

• Fatwa’s en religieuze adviezen: Zij geven juridische adviezen over islamitische wetgeving (Sharīʿah) en maatschappelijke vraagstukken, zowel op individueel als institutioneel niveau.
• Onderwijs en rechtspraak: Muftī’s zijn actief in islamitische onderwijsinstellingen en madrassa’s, waar zij lesgeven in fiqh, tafsīr en ḥadīth, en soms optreden als interne rechters binnen de gemeenschap.
• Politieke en sociale invloed: Sommige muftī’s hebben invloed op maatschappelijke en politieke debatten, waarbij zij religieuze standpunten formuleren over actuele kwesties die de moslimgemeenschap aangaan.

Benoeming van een mufti in China

In China is de benoeming van muftī’s minder formeel geregeld dan in veel andere islamitische landen. De islamitische gemeenschap—met name de Hui-moslims en de Oeigoeren—kent religieuze leiders die doorgaans worden erkend door lokale islamitische organisaties en gemeenschappen.

Benoemingsstructuur

• Islamitische verenigingen: Muftī’s worden vaak benoemd door islamitische organisaties zoals de Chinese Islamic Association, die toezicht houdt op religieuze aangelegenheden en de coördinatie van islamitisch onderwijs en praktijk.
• Regionale benoemingen: In regio’s zoals Xinjiang, waar veel Oeigoerse moslims wonen, spelen islamitische geleerden een centrale rol in het religieuze leven van de gemeenschap.
• Staatscontrole: De Chinese overheid houdt streng toezicht op religieuze leiders en hun activiteiten. Hierdoor valt de benoeming van muftī’s vaak onder directe of indirecte staatsregulering, wat de autonomie van islamitische instellingen beperkt.

Rol van muftī’s in China

Muftī’s vervullen een aantal kernfuncties binnen de islamitische gemeenschap in China:

• Religieuze adviezen: Zij geven fatwa’s en bieden begeleiding aan moslims in religieuze en maatschappelijke kwesties.
• Onderwijs en rechtspraak: Muftī’s zijn actief in islamitische scholen en madrassa’s, waar zij lesgeven in fiqh, tafsīr en ḥadīth.
• Beperkte autonomie: Door de intensieve staatscontrole beschikken muftī’s over minder vrijheid dan hun tegenhangers in andere islamitische landen. Hun religieuze autoriteit is vaak ondergeschikt aan politieke en administratieve kaders.

Benoeming van een mufti in Europa

In Europa worden muftī’s benoemd door uiteenlopende islamitische gemeenschappen en organisaties. De structuur en legitimiteit van deze benoemingen variëren per land en context.

Benoemingsstructuur

• Islamitische verenigingen: In landen zoals Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk worden muftī’s vaak benoemd door islamitische organisaties, moskeekoepels en lokale gemeenschappen. Deze benoemingen zijn doorgaans informeel en gebaseerd op religieuze reputatie en scholing.
• Regionale muftī’s: In sommige landen, zoals Bosnië en Herzegovina, Polen en Roemenië, bestaan officiële mufti-ambten die onder toezicht staan van erkende islamitische instellingen. Deze muftī’s vervullen een semi-overheidsfunctie en zijn verantwoordelijk voor religieuze coördinatie en advies.
• Historische benoemingen: Tijdens het Ottomaanse Rijk waren muftī’s actief in alle provincies, waaronder Jeruzalem. Zij werden benoemd door de centrale religieuze autoriteit en fungeerden als juridische en religieuze leiders binnen hun regio.

Rol van muftī’s in Europa

Muftī’s vervullen diverse functies binnen de Europese islamitische context:

• Religieuze adviezen: Zij geven fatwa’s en bieden begeleiding aan moslims over religieuze en maatschappelijke kwesties, vaak in relatie tot Europese wetgeving en context.
• Onderwijs en rechtspraak: Muftī’s zijn actief in islamitische scholen, madrassa’s en opleidingsinstituten, waar zij lesgeven in fiqh, tafsīr en ḥadīth.
• Culturele en sociale invloed: Zij spelen een rol in het integreren van islamitische tradities binnen Europese samenlevingen, en dragen bij aan interreligieuze dialoog, maatschappelijke cohesie en identiteitsvorming.

Academisch en niet-academisch gevormde mufti

Het onderscheid tussen een academisch gevormde mufti en een niet-academisch gevormde mufti ligt voornamelijk in hun opleiding, methodologie en reikwijdte van invloed binnen de islamitische gemeenschap.

Academisch gevormde mufti

• Heeft een universitaire opleiding gevolgd, vaak in fiqh (islamitische rechtspraak), ʿaqīdah (theologie) of islamitische studies, zoals een PhD in Islamic Studies of een Juris Doctor (JD) in Islamic Jurisprudence.
• Werkt doorgaans binnen academische instellingen, zoals universiteiten of islamitische onderzoekscentra.
• Benadert islamitische wetgeving met een wetenschappelijke en analytische methode, waarbij klassieke en moderne interpretaties worden vergeleken.
• Publiceert regelmatig onderzoek en boeken over islamitische rechtspraak en actuele maatschappelijke vraagstukken.
• Heeft vaak invloed op internationale islamitische conferenties, wetenschappelijke debatten en beleidsvorming.

Een JD is een professionele graad in de rechten en opent de deur naar diverse juridische functies, waaronder:

• Advocaat in Angelsaksische landen: Een JD is vaak vereist om als advocaat te worden toegelaten. Na het behalen van de graad en het slagen voor het bar exam, kan men cliënten vertegenwoordigen in juridische procedures.
• Rechter: In veel gevallen beginnen rechters hun loopbaan als advocaat voordat zij worden benoemd of verkozen tot rechter.
• Juridisch adviseur: Bedrijven en instellingen doen vaak een beroep op JD-afgestudeerden voor advies over wet- en regelgeving.
• Overheidsfunctionaris: Een JD kan leiden tot functies in de publieke sector, zoals bij het Openbaar Ministerie of als juridisch beleidsadviseur.
• Academicus: Lesgeven in de rechtsgeleerdheid of juridisch onderzoek verrichten aan universiteiten.

Niet-academisch gevormde mufti

• Heeft een traditionele islamitische opleiding gevolgd, meestal binnen een madrassa of religieuze instelling. Voor het uitoefenen van het ambt is een sanad (bevoegdheidsdocument) vereist.
• Baseert zijn kennis primair op klassieke islamitische teksten en de interpretaties van vroegere Schriftgeleerden.
• Richt zich vooral op praktische en gemeenschapsgerichte religieuze adviezen.
• Heeft vaak aanzienlijke invloed binnen lokale islamitische gemeenschappen, zonder betrokkenheid bij academische publicaties of wetenschappelijke debatten.
• Zijn fatwa’s en adviezen zijn doorgaans gebaseerd op traditionele methodologieën en minder op moderne academische benaderingen.

Invloed van academisch gevormde muftī’s op de Europese rechtspraak

Academisch gevormde muftī’s kunnen invloed uitoefenen op zowel de internationale als de Europese rechtspraak, met name op terreinen zoals religieuze vrijheid, islamitische jurisprudentie en de integratie van islamitische normen binnen seculiere rechtsstelsels. Deze invloed manifesteert zich op verschillende manieren:

Advies en juridische interpretatie: Academisch gevormde muftī’s publiceren regelmatig wetenschappelijke artikelen en juridische analyses die bijdragen aan het debat over de toepassing van islamitisch recht binnen Europese contexten. Hun werk wordt soms aangehaald in juridische procedures of beleidsdocumenten, met name wanneer het gaat om de interpretatie van religieuze normen in relatie tot mensenrechten en nationale wetgeving (Hallaq, 2009; Bleich, 2011).

Invloed op wetgeving en beleid: Sommige academisch gevormde muftī’s werken samen met juridische instituten, overheidsinstanties en beleidsmakers bij het ontwikkelen van richtlijnen voor de omgang met islamitische rechtspraak. Dit betreft onder meer kwesties als huwelijksrecht, halal-certificering, religieuze kleding en de vrijheid van godsdienst binnen het kader van Europese wetgeving (Cesari, 2004; Nielsen, 2012).

Prejudiciële vragen en rechtspraak: In bepaalde gevallen behandelt het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) juridische geschillen waarin islamitische normen een rol spelen. In dergelijke contexten kunnen academisch gevormde muftī’s optreden als deskundigen, of worden hun publicaties aangehaald in juridische argumentatie. Hun academische legitimiteit en methodologische onderbouwing maken hen tot gezaghebbende stemmen in deze debatten.

Academisch versus madrassa-geschoolde muftī’s in internationale rechtspraak

Een academisch gevormde mufti beschikt doorgaans over een formele universitaire opleiding in islamitisch recht en/of vergelijkende rechtswetenschap. Hierdoor geniet hij bredere erkenning binnen internationale juridische en academische kringen. Zijn interpretaties sluiten vaak beter aan bij internationale normen en mensenrechtenkaders, wat zijn invloed op beleidsvorming en rechtspraak vergroot.

Een madrassa-geschoolde mufti daarentegen heeft zijn opleiding voornamelijk genoten binnen traditionele islamitische instellingen. Hoewel hij diepgaande kennis kan hebben van klassieke fiqh, is zijn invloed op internationale rechtspraak doorgaans beperkter, vooral wanneer hij geen formele accreditatie of institutionele erkenning bezit binnen academische of juridische netwerken.

Accreditatie van islamitisch rechtsgeleerden

De Arab Organization for Quality Assurance in Education (AROQA) biedt institutionele, programmatische en professionele accreditatie. Dit betekent dat zij niet alleen islamitische onderwijsinstellingen accrediteert, maar ook bijdraagt aan de professionele ontwikkeling van academisch en administratief personeel. Voor academisch gevormde muftī’s kan AROQA-accreditatie bijdragen aan hun legitimiteit binnen internationale contexten.

Bronnen

• Al-Azhar. (n.d.). Governance and religious leadership protocols. Al-Azhar Press.
• AROQA. (n.d.). Arab Organization for Quality Assurance in Education. https://www.aroqa.org
• Ashraf, E. (z.j.). The philosophy of Ibn Rushd. Patba University.
• Bahār-e-Sharīʿat. (n.d.). Deel 2, pp. 281 e.v.
• Bleich, E. (2011). The freedom to be racist? How the United States and Europe struggle to preserve freedom and combat racism. Oxford University Press.
• Cesari, J. (2004). When Islam and democracy meet: Muslims in Europe and in the United States. Palgrave Macmillan.
• Chinese Islamic Association. (n.d.). Organizational structure and religious affairs. http://www.chinaislam.net.cn
• Darul Uloom Karachi. (n.d.). About us. https://www.darululoomkarachi.edu.pk
• Dār al-Iftāʾ. (n.d.). Institutional structure and fatwa issuance procedures. Dār al-Iftāʾ Publications.
• Diyanet İşleri Başkanlığı. (n.d.). Görev ve yetkiler. https://www.diyanet.gov.tr
• Gladney, D. C. (1996). Muslim Chinese: Ethnic nationalism in the People’s Republic. Harvard University Press.
• Hallaq, W. B. (2009). An introduction to Islamic law. Cambridge University Press.
• Hurriyet Daily News. (2017, July 26). Turkish muftis to be allowed to conduct civil marriages. https://www.hurriyetdailynews.com
• Ibn ʿĀbidīn. (z.j.). Radd al-Muḥtār ʿalā al-Durr al-Mukhtār (Deel IV, p. 301). Zonder uitgever.
• Islamic Cultural Centre of London. (n.d.). About us. https://www.iccuk.org
• Jamia Binoria. (n.d.). Institutional overview. https://www.binoria.edu.pk
• Jamiat Ulema-e-Hind. (n.d.). About us. https://www.jamiatulama.in
• Khan, R. (2018). Islamic jurisprudence and religious authority in Pakistan. Oxford University Press.
• Klausen, J. (2005). The Islamic challenge: Politics and religion in Western Europe. Oxford University Press.
• Makdisi, G. (1981). The rise of colleges: Institutions of learning in Islam and the West. Edinburgh University Press.
• Nielsen, J. (2012). Muslim political participation in Europe. Edinburgh University Press.
• Qādrī, ʿA. W. (z.j.). Fatāwā Europe. Stichting al-Qur’ān.
• Sikand, Y. (2005). Bastions of the believers: Madrasas and Islamic education in India. Penguin Books.
• Weiss, B. G. (1998). The spirit of Islamic law. University of Georgia Press.

Lees verder onrechtmatig dragen van titels >>>>>