حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا حَكَّامُ بْنُ سَلْمٍ الرَّازِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ عَبْدِ الأَعْلَى، يَذْكُرُ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏ “‏ اللَّحْدُ لَنَا وَالشَّقُّ لِغَيْرِنَا ‏”

“De Boodschapper van Allah (ﷺ) zei: ‘Het nichegraf [Lahd] is voor ons en het slootgraf [shaqq] is voor anderen. ” Ibn Majāh

In Qanoon-e-Shariat

“Er zijn twee soorten graven. De eerste heet ‘Lahd‘ en dit is een zijzakgraf tegenover Qiblah en het graf wordt gegraven met dit zak graf en de doden worden in het zak graf gelegd. De tweede is het standaard graf in doodskiststijl en het lichaam wordt in de grafvlakte neergelaten. De Lahd-stijl is Sunnat, maar als het niet mogelijk is, kan het geen kwaad om de kiststijl te gebruiken.” Aalamgiri, Bahār, Qāzi Khan, Johra etc.

Het deel van het graf waar het lichaam van de overledene het graf raakt, om een goede baksteen te laten bouwen, is Makrooh. Aalamgiri, Qāzi Khan

Uitleg

De shaqq betekent dat er in het midden van het graf een greppel wordt gegraven om te passen bij de grootte van de overledene, en dat de zijkanten zijn opgetrokken met stenen zodat deze niet zal instorten bij de overledene, en de overledene wordt erin aan zijn rechterkant geplaatst naar de Qiblah gericht, dan is deze geul bedekt met stenen of iets dergelijks en wordt het plafond een beetje verhoogd zodat het de overledene niet raakt, dan wordt de grond opgevuld. De lahd (nis) betekent dat er een plaats wordt gegraven aan de onderkant van het graf aan de kant die het dichtst bij de Qiblah ligt, waarin de overledene aan zijn rechterkant naar de Qiblah wordt geplaatst, waarna dit gat wordt gevuld met stenen achter de overledene, dan wordt het vuil opgevuld.

Zowel de lahd als de shaqq zijn toegestaan ​​volgens wetenschappelijke consensus, maar de lahd heeft de voorkeur, omdat dit is gedaan met het graf van de Profeet Mohammed ﷺ.

Imām Muslim vertelde dat Sa’d ibn Abi Waqās (radi Allāhu anhuma) zei, tijdens de ziekte waarvan hij stierf: Maak een lahd (nis) voor mij, en zet stenen over mij heen, zoals werd gedaan voor de Profeet Mohammed ﷺ.

Imām Al-Nawāwi (radi Allāhu anhu) zei in zijn al-Majmua’ (deel 2/blz. 252): “De geleerden zijn het er unaniem over eens dat begraven in de lahd en begraven in de shaqq beide toegestaan ​​zijn, maar als de grond stabiel is en de grond zal niet instorten, dan heeft de lahd de voorkeur, maar als het onstabiel is en zal instorten, dan heeft de shaqq de voorkeur.”

De dood moet komen en het is een feit dat het niet kan worden weerlegd. Het is Farz-e-Kifāyah om de overledene te begraven. De plaats waar een persoon wordt begraven wordt de “Qabar” (graf) genoemd en de plaats van begraven voor veel mensen wordt “Qabristān” (kerkhof) genoemd. Een kerkhof herinnert altijd aan de dood en aan de ontmoeting met de Schepper.

Na de dood moet iedereen dienovereenkomstig worden begraven. Dit is het laatste niveau op aarde en de eerste stap naar het Hiernamaals. Om het kerkhof te bezoeken is de Sunnah van Rasūlullāh ﷺ. Bij een bezoek aan het kerkhof moet men eerst salām doen en dan du’ā doen voor de overledene.

In deze tijd waarin wij leven is het voor vrouwen totaal verboden om de graven of Mazār te bezoeken. Ze mogen alleen de Rauza-e-Mubārak van Rasūlullāh ﷺ bezoeken, omdat het dicht bij wājib ligt en een middel tot grote zegen.

Het is ook noodzakelijk om het kerkhof te respecteren. Zitten, slapen of leunen tegen het graf is onethisch. Het is niet toegestaan dat men over graven springt. Je voeten (en lopen) op een graf plaatsen is totaal verkeerd. Het is ook verboden om salāh uit te voeren in de richting van een graf en om sajdah op een graf te maken is harām. Om sajdah voor een graf te doen is kufr (ongeloof).

Het aanraken van het graf van ouders en heiligen (en het kussen van hun handen) is echter toegestaan en een middel tot grote zegeningen. Dit is een daad van liefde en respect.

In het graf stellen Munkar en Nakir drie vragen aan de overledene. De eerste vraag gaat over Allāh Ta’ālā. De tweede betreft de Dīn (religie) en de derde betreft Rasūlullāh ﷺ. In het graf wordt de overledene gezegend met de ziyārah van Rasūlullāh ﷺ. Als de persoon vroom was geweest in zijn of haar leven, dan wordt het graf een tuin, maar zo niet, dan wordt het graf een vuur uit de hel. In het graf is er genade en kwelling.

Het plaatsen van de Shajrah en Ahad Nama, etc. in het graf is toegestaan. Ook bloemen of groene planten op een graf plaatsen is toegestaan, het is de Sunnah van Rasūlullāh ﷺ. Het is ook toegestaan om water op het graf te leggen. Deze handeling komt de overledene ten goede, omdat verse bloemen en planten de Tasbīh reciteren. Azān na de begrafenis aan de grafzijde geven is toegestaan en een middel tot grote zegeningen.

De aanbeveling om graven te bezoeken is algemeen en omvat vrouwen, net zoals het eerdere verbod hen zonder speciale vermelding omvatte.

Toen de Profeet Mohammed ﷺ een huilende vrouw op het kerkhof vond, joeg hij haar niet van het kerkhof, maar zei haar dat ze niet moest huilen. Anas ibn Mālik (radi Allāhu anhu) vertelde dat de Profeet Mohammed ﷺ eens langs een vrouw liep die naast een graf huilde en tegen haar zei: “Vrees Allāh en wees geduldig.” Sahīh Al-Bukhārī, Sahīh Muslim

Frequent bezoek aan graven door vrouwen is echter niet toegestaan.

Hassān ibn Thābit (radi Allāhu anhu) vertelde dat Allāh’s Boodschapper ﷺ vrouwen vervloekte die vaak graven bezoeken. Misschien is de reden voor het niet frequenteren van de graven de mogelijke negatieve resultaten van dergelijke bezoeken zoals de onnodige publieke blootstelling van vrouwen en verhoogde depressie die leidt tot gejammer en andere verboden uitingen van verdriet.

Hazrat Abu Huraira (radi Allāhu anhu) zei dat Allāh’s Boodschapper ﷺ vrouwen vervloekte die graven bezochten. Ahmad, Tirmidhī en Ibn Majāh brachten dit het over, terwijl Tirmidhī zei dat dit een hasan sahīh-traditie is. Hij voegde eraan toe dat sommige geleerde mannen van mening waren dat dit was voordat de Profeet Mohammed ﷺ toestemming gaf om graven te bezoeken, en toen hij het gaf, waren zowel mannen als vrouwen inbegrepen. Maar sommigen menen dat hij het afkeurde dat vrouwen graven bezochten vanwege de geringe mate van zelfbeheersing die ze bezitten en hun neiging om erg van streek te zijn. Het citaat van hem eindigt hier. Mishkāt al-Masāhib 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عُمَرَ بْنِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَعَنَ زَوَّارَاتِ الْقُبُورِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَحَسَّانَ بْنِ ثَابِتٍ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدْ رَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنَّ هَذَا كَانَ قَبْلَ أَنْ يُرَخِّصَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي زِيَارَةِ الْقُبُورِ فَلَمَّا رَخَّصَ دَخَلَ فِي رُخْصَتِهِ الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا كُرِهَ زِيَارَةُ الْقُبُورِ لِلنِّسَاءِ لِقِلَّةِ صَبْرِهِنَّ وَكَثْرَةِ جَزَعِهِنَّ ‏.‏

Hazrat Abu Huraira (radi Allāhu anhu) vertelde: “Inderdaad, de Boodschapper ﷺ van Allāh vervloekte de vrouwen die de graven bezoeken.” Jami’ at-Tirmidhī

حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ مَرْوَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ زُوَّارَاتِ الْقُبُورِ ‏.‏

Er werd overgeleverd dat Hazrat Ibn ‘Abbās (radi Allāhu anhu) zei: “De Boodschapper ﷺ van Allāh vervloekte vrouwen die graven bezoeken.” Sunan Ibn Majāh

Besluit

In het begin mochten de vrouwen (radi Allāhu anhunna) van de Sahāba-e-Kirām (radi Allāhu anhum) graven bezoeken, maar daar zij gingen huilen en jammeren werd het verboden., zo blijkt uit bovenstaande overleveringen.

De juiste mening is dat het voor vrouwen niet is toegestaan ​​om graven te bezoeken, vanwege de bovengenoemde ahadīth. Er is overgeleverd dat de Profeet Mohammed ﷺ vrouwen vervloekte die graven bezochten. Vrouwen moeten stoppen met het bezoeken van graven. De vrouw die uit onwetendheid (van deze uitspraak) een graf bezocht heeft geen schuld, maar ze zou het niet nog een keer moeten doen. Als ze dat doet, moet ze berouw hebben en vergiffenis zoeken, en bekering maakt alles teniet wat daarvoor was. Het bezoeken van graven is alleen voor mannen.

De Profeet Mohammed ﷺ zei: ‘Bezoek graven, want zij zullen je herinneren aan het Hiernamaals.’ Aan het begin van de islam was het bezoeken van graven niet toegestaan ​​voor zowel mannen als vrouwen, omdat de moslims nieuw waren in de islam en uit een achtergrond kwamen waar grafaanbidding en gehechtheid aan de doden wijdverbreid waren. Het was hen dus verboden om preventief graven te bezoeken, om het kwaad te vermijden en shirk te voorkomen. Maar toen de islam eenmaal goed ingeburgerd was en ze de islam begrepen, schreef Allāh Ta’ālā voor om de graven te bezoeken vanwege de lessen en herinneringen aan de dood en het Hiernamaals die daarbij betrokken waren, en zodat ze du’ā’ konden doen voor de overledene en om genade konden bidden voor Hen. Toen verbood Allāh Ta’ālā de vrouw om dat te doen [volgens de meest correcte van de twee geleerde meningen] omdat ze een verleiding kunnen vormen voor mannen en zelfs voor zichzelf, en omdat ze weinig geduld hebben en ze te overstuur raken. Dus, door Zijn genade en vriendelijkheid jegens hen, verbood Allāh Ta’ālā hen om graven te bezoeken. Dit is ook een vorm van vriendelijkheid jegens de mannen, want als ze zich allemaal bij het graf zouden verzamelen, zou dit fitnah kunnen veroorzaken.

Tegenwoordig zijn er moderne islam geleerden die de weg van de duivel volgen en vrouwen toestaan graven te bezoeken.

Welke soenniet vrouw wil de vloek van de Profeet Mohammed ﷺ op zich nemen?

Een geloofsgenoot stelde via WhatsApp een vraag of moslims mogen participeren in overlijdensrituelen van ongelovigen. Onderstaand geef ik (Tangali) antwoord op het vraagstuk. De islam is de enige godsdienst die door Allāh Ta’ālā wordt geaccepteerd.

Allāh Ta’ālā openbaart:

إِنَّ ٱلدِّينَ عِندَ ٱللَّهِ ٱلإِسْلاَمُ وَمَا ٱخْتَلَفَ ٱلَّذِينَ أُوتُواْ ٱلْكِتَابَ إِلاَّ مِن بَعْدِ مَا جَآءَهُمُ ٱلْعِلْمُ بَغْياً بَيْنَهُمْ وَمَن يَكْفُرْ بِآيَاتِ ٱللَّهِ فَإِنَّ ٱللَّهَ سَرِيعُ ٱلْحِسَابِ

“Gewis, de ware godsdienst voor Allāh is de islam. En degenen, aan wie het Boek was gegeven, verschilden eerst onderling uit afgunst, nadat kennis tot hen was gekomen. En wie de tekenen van Allāh verwerpt, [wete] dat Allāh vlug is in het verrekenen.” Surah al-Imrān (het huis van Profeet Imrān), H3, vers 19

Imām Jalāluddin Suyuti (radi-Allāhu ‘Anhu) schrijft over dit vers in zijn tafsir: “Voorzeker, de godsdienst bij Allāh is welgevallig [Hem], is onderwerping [aan de Ene Allāh], (al-islam), dat wil zeggen, de goddelijke wet waarmee de Boodschappers waren gezonden, gegrond op de bevestiging van Allāh’s Eenheid (een variant  lezing [voor inna, ‘voorzeker!’] heeft anna, ‘dat’, als een inclusieve vervanging van annahu aan het einde [van dat vers, shahida Llāhu … anna l-Dina ‘inda Ilāhi l-islam , ‘Allāh getuigt dat religie met Allāh is de islam]). Degenen die kregen de Schrift, de Joden en de christenen, verschilden, in de religie, wat bevestigt Allāh’s   Eenheid, anderen verwerpen het, pas na de kennis, van Eenheid, tot hen kwam door overtreding, van de ongelovigen, onderling. En wie niet gelooft in Allāh’s tekenen, Allāh is snel in het verrekenen, dat is, naar hem vergelden.”

Allāh Ta’ālā openbaart:

وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ ٱلإِسْلاَمِ دِيناً فَلَنْ يُقْبَلَ مِنْهُ وَهُوَ فِي ٱلآخِرَةِ مِنَ ٱلْخَاسِرِينَ

“En wie een andere godsdienst zoekt dan de islam, het zal van hem niet worden aanvaard en hij zal in het Hiernamaals onder de verliezers zijn.” Surah al-Imrān (het huis van Profeet Imrān), H3, vers 85

Imām Jalāluddin Suyuti (radi-Allāhu ‘Anhu) schrijft over dit vers in zijn tafsir: “Het volgende werd geopenbaard over   degenen die afvallig en ongelovigen werden: ‘Wie een andere religie wil dan de islam, het zal niet van hem aanvaard worden en in het Hiernamaals zal hij tot de verliezers behoren, want hij zal eindigen in het Vuur, voor eeuwig gemaakt voor hem’.”

Hazrat Ibn Abbās (radi-Allāhu ‘Anhu), de eerste exegeet, schrijft over dit vers in zijn tafsir: “(En wie zoekt, zo anders (andere godsdienst) als de overgave (aan Allāh) zal het niet worden aanvaard van hem, en hij zal een verliezer in het Hiernamaals zijn in de religie) hij zal een van de gedupeerde zijn, want hij zal het Paradijs en alles wat daarin is missen en wonen in de Hel met al wat daarin is.”

Wie zijn moslims?

Iemand die de islam praktiseert, is een moslim. Voor de mens, die heer en meester is over eigen wil, betekent de islam praktiseren en uit vrije wil onderwerpen aan Allāh Ta’ālā. Een moslim is een volgeling van de Openbaring (Heilige Qur’ān) gezonden aan de Heilige Profeet Mohammed ﷺ en is dus een lid van de islamitische gemeenschap. De naam moslim staat in de Heilige Qur’ān geschreven, daarom worden de volgelingen van de Heilige Profeet Mohammed ﷺ moslim genoemd.

Allāh Ta’ālā openbaart:

وَجَاهِدُوا فِي ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ ٱجْتَبَاكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي ٱلدِّينِ مِنْ حَرَجٍ مِّلَّةَ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ هُوَ سَمَّاكُمُ ٱلْمُسْلِمِينَ مِن قَبْلُ وَفِي هَـٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيداً عَلَيْكُمْ وَتَكُونُواْ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ فَأَقِيمُواْ ٱلصَّلاَةَ وَآتُواْ ٱلزَّكَـاةَ وَٱعْتَصِمُواْ بِٱللَّهِ هُوَ مَوْلاَكُمْ فَنِعْمَ ٱلْمَوْلَىٰ وَنِعْمَ ٱلنَّصِيرُ

“En strijdt voor de zaak van Allāh zoals ervoor behoort te worden gestreden. Hij heeft u verkozen en heeft u in de godsdienst geen lasten opgelegd – dit is het geloof van uw vader Abraham. Hij heeft u moslims genoemd voorheen en in dit Boek, opdat Onze Boodschapper getuige over u zij, en dat je getuige moge zijn over de mensheid. Onderhoudt het gebed, betaalt de Zakāt en houdt u aan Allāh vast. Hij is uw Beschermer. Een uitmuntend Meester en een uitnemend Helper.” Surah al-Hadj (22) vers 78

De laatste tijd wordt ook het woord Mohammedaans gebruikt, dat een persoonlijke godsverering van Profeet Mohammed ﷺ impliceert. Dit is uiterst verboden in de islam!

De Ahle Sunnat wal Jamā’ah is de grootste groep moslims in de wereld, de enige groep die gelooft in en zich bekend maakt als de volgeling van de Heilige Profeet ﷺ, en voor 100% conform de Heilige Qur’ān en Sunnah (overleveringen en handelingen) van RasoolAllāh ﷺ leeft. Het geloof van deze Ahle Sunnat groep is hetzelfde als het geloof van de Sahāba en de Salf-e-Sālihīn (onze grote heilige voorgangers). De laatstgenoemde dient niet te worden verward met de Salafisme sekte van tegenwoordig, omdat de Salafisten geen respect hebben voor én als zodanig tonen aan de Heilige Profeet ﷺ. In veel ahadīth heeft de Heilige Profeet ﷺ zijn Ummah sterk geadviseerd (volgelingen) om de Sunnah te volgen en standvastig te blijven op het pad van zijn Sahāba en de Salf-e-Sālihīn.

Wie zijn badd-aqīda ’s?

De Heilige Profeet ﷺ zei, dat zijn Ummah gaat opsplitsen in 73 groepen, maar alleen de grootste groep (Ahle Sunnat) naar het Paradijs gaat. Abu Dawood (hoofdstuk Kitāb al-Sunnah) en ander hadīth boeken.

De badd-aqīda ‘s (betekent: andere geloofsovertuiging) worden ook wel Hel bewoners genoemd. Zij gaan rechtstreeks naar de Hel. Deze badd-aqīda ‘s zijn groepen van wie de stichters op basis van tafsir ra’y (eigen opinie) een ander interpretatie en uitleg geven aan de verzen uit de Heilige Qur’ān dan de Sahāba (metgezellen) van de Profeet ﷺ. De Sahāba die juist het dicht bij de Profeet staat weet het beter. Daarom heeft de eerste mufassir (exegeet) Hazrat Ibn Abbās, een oom van de Profeet ﷺ, een tafsir boek geschreven waarin de betekenis van de verzen zijn verwoord.

Als voorbeeld, de Nederlandse wetten hebben alleen een Memorie van Toelichting (MvT) om de wetsartikelen nader toe lichten. Het rechtspraak orgaan kan dan met de wet, de MvT en eventuele jurisprudentie tot een weloverwogen uitspraak komen. De juridische beslisser gaat niet alleen met het wetboek rechtspreken, dat zou de Staat der Nederlanden niet goedkeuren. Zo is het in de islam, je kunt niet alleen met de Heilige Qur’ān tot een besluit komen.

Enkele badd-aqīda ‘s die dus voor eigen gewin en wereldse belang eigen groepen hebben gevormd zijn van de stichters:

• Kāfir Mirza Ghulām Qadiyani (Qadiyani, Mirzai, Ahmadiya, Ghulamiya, Lahori), is later een kāfir geworden.
• Ibn Abdul Wahhāb (Wahhābi, Salafi’s, Tablighi Jamaat, Deobandi, Ahle Qur’ān, Ahle Hadith).
• Abdullah bin Saba’ al-Yahudi (Shia, Ismaïlia, Aleviet, Davat, Rafizi, Tāb’iri, enz.).

Wie zijn mushriks?

Degene die naast Allāh een ander aanbidt of gelijkwaardig aan Allāh stelt wordt een mushriks genoemd. Moesriek zijn hindoes (deze aanbidden beelden), christenen, joden, vuur­aan­bidders en zij die twee of meer goden aanbidden (polytheïsme).

Wie zijn munafiks?

Iemand die de Kalma wel opzegt en zich moslim noemt, maar in zijn hart dit niet meent wordt een munafiks genoemd. Iemand die de islamitische Kalma uitspreekt en toch geen afstand neemt van (of meedoet) aan ongelovig gepraat en praktijken wordt een murtad genoemd.

Overige ongelovigen

Andere groepen die niet geloven in de islam zijn christenen, Joden, Vrijmetselaars, Satanisme, Nostredamus Groep, Pinkerstergemeente, Jehova’s Getuige, Protestanten, Katholieken, enzovoorts.

Het leven

Het leven op aarde is een tijdelijkheid. Het doel van de mens op aarde is om de Schepper te aanbidden.

Allāh Ta’ālā openbaart:

وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلإِنسَ إِلاَّ لِيَعْبُدُونِ

“En ik heb de djinn en de mensen slechts tot Mijn aanbidding geschapen.” Surah Az-Ziyarat (51) vers 56

Hazrat Ibn Abbās (radi-Allāhu ‘Anhu), de eerste exegeet, schrijft over dit vers in zijn tafsir: “(Ik heb de djinn en de mensheid alleen geschapen zodat ze Mij zouden aanbidden) om Mij te aanbidden, dit betreft alleen Zijn gehoorzame dienaren, en het wordt ook gezegd: had Allāh hen geschapen voor de eredienst, zij zouden niet hebben hem ongehoorzaam voor een knipperen van een oog. ‘Ali Ibn Abi Tālib zei: Ik heb ze niet gemaakt, behalve om ze te commanderen en belasten ze met juridische verantwoordelijkheid, en het is ook gezegd dat dit betekent: Ik heb de djinn en de mensheid alleen geschapen zodat ze zouden kunnen verklaren Mijn goddelijke Eenheid en Mij aanbidden.”

De dood

Ongetwijfeld zal alles wat door Allāh Ta’ālā is geschapen vergaan. Levende wezens krijgen vroeg of laat te maken met de dood.

Allāh Ta’ālā openbaart:

ٱلَّذِينَ إِذَآ أَصَابَتْهُم مُّصِيبَةٌ قَالُواْ إِنَّا للَّهِ وَإِنَّـآ إِلَيْهِ رَاجِعُونَ

“Zij die, wanneer een rampspoed hen achterhaalt, zeggen: “Voorzeker, wij zijn van Allāh en tot Hem zullen wij weerkeren.” Surah al-Baqarāh (de koe) H2, vers 156

Deelname aan de begrafenis van een ongelovige

Maslah: elk persoon die du’ā (smeekbede) doet voor een kāfir (ongelovige) na zijn dood, of verwijst naar een dode murtad (degene die de weg van de islam verandert) als ‘marhum’ of   ‘maghfur’ of een dode hindoe adresseert als een hemelse ziel, is een kāfir (geworden). Bahār-e-Shariat

Aqīda (geloofsovertuiging): Het noemen van een moslim als een moslim en een Kāfir als een Kāfir is van de regelgeving van de islam. Het twijfelen aan de kufr (ongeloof) van iemand die openlijk kufr doet maakt van de twijfelaar een kāfir. Door de wet van de Shari’ah (Qur’ān en Sunnah) is doorgegeven voor dat wat duidelijk is en niet voor wat niet bekend is. Bijvoorbeeld als een jood sterft, dan zullen wij hem als kāfir beschouwen en hem behandelen zoals hij moet worden behandeld na zijn dood (dus geen du’ā doen voor hem, etc.). Als een moslim sterft en hij niet openlijk de noodzakelijkheden van de islam verwierp, dan zullen wij hem behandelen als een moslim, zelfs na zijn dood. Bahār-e-Shariát

Wie een gebed (smeekbede of Janaza) voor vergeving voor een ongelovige dode doet of zegt dat een ongelovige vergeven is of een Jannati (Paradijsbewoner) is of als iemand een dode hindoe een ‘Bekanth Bāshi (Jannati) noemt is zelf een ongelovige geworden. Qanoon-e-Shariat

Allāh Ta’ālā openbaart:

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَٱلَّذِينَ آمَنُوۤاْ أَن يَسْتَغْفِرُواْ لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوۤاْ أُوْلِي قُرْبَىٰ مِن بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ ٱلْجَحِيمِ 

“Het is de Profeet en de gelovigen niet geoorloofd om vergiffenis te vragen voor de afgodendienaren, zelfs al waren dezen verwanten, nadat hun [de gelovigen] duidelijk is geworden, dat zij [afgodendienaren] het volk der Hel zullen zijn.” Surah Tawbah (berouw), H9, vers 113

Allāh Ta’ālā openbaart ook:

 لاَّ تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلآخِرِ يُوَآدُّونَ مَنْ حَآدَّ ٱللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَوْ كَانُوۤاْ آبَآءَهُمْ أَوْ أَبْنَآءَهُمْ أَوْ إِخْوَانَهُمْ أَوْ عَشِيرَتَهُمْ أُوْلَـٰئِكَ كَتَبَ فِي قُلُوبِهِمُ ٱلإِيمَانَ وَأَيَّدَهُمْ بِرُوحٍ مِّنْهُ وَيُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا ٱلأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا رَضِيَ ٱللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُواْ عَنْهُ أُوْلَـٰئِكَ حِزْبُ ٱللَّهِ أَلاَ إِنَّ حِزْبَ ٱللَّهِ هُمُ ٱلْمُفْلِحُونَ

“Gij zult geen mensen vinden die in Allāh en de Laatste Dag geloven, terwijl zij iemand liefhebben die Allāh en Zijn Boodschapper tegenwerkt, zelfs al waren dezen hun vader of hun kinderen, of hun broeders, of hun verwanten. Dezen zijn degenen, in wier hart Allāh geloof heeft ingegrift en die Hij gesterkt heeft met Zijn Geest. En Hij zal hen toelaten in tuinen waardoor rivieren stromen. Daarin zullen zij vertoeven. God heeft welbehagen in hen en zij hebben welbehagen in Hem. Zij behoren tot Allāh’s partij. Voorwaar, Allāh’s partij zal zegevieren.” Surah al-Mujādilah (de pleitende vrouwen), H58, vers 22

 وَلاَ تُصَلِّ عَلَىٰ أَحَدٍ مِّنْهُم مَّاتَ أَبَداً وَلاَ تَقُمْ عَلَىٰ قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُواْ بِٱللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُواْ وَهُمْ فَاسِقُونَ

“En bid voor geen enkele hunner die sterft, noch sta bij zijn graf, want zij verwierpen Allāh en Zijn Boodschapper en stierven, terwijl zij overtreders waren.” Surah Tawbah (berouw), H9, vers 84

Besluit

De conclusie die wij uit de aangehaalde Qur’ān verzen, ahadīth en Shari’ah uitleg trekken is, dat een moslim (soenniet) die meedoet aan een gebedspraktijk (du’ā, Janaza, of slechts aanwezig zijn bij de begrafenis) een kāfir (ongelovige) is geworden.

Allāh Ta’ālā heeft heel duidelijk geopenbaard dat degene die een andere godsdienst zoekt dan de islam behoort tot de verliezers op de Dag des Oordeels. Dus degene die participeren in een gebedsritueel van een overleden ongelovige van welke vorm dan ook is een kāfir geworden.

Zolang de ongelovige nog leeft, mag een moslim (soenniet) uitsluitend du’ā doen tot Allāh Ta’ālā dat Hij de ongelovige hidāyah (kans) geeft om te bekeren tot de islam.

Tot de ongelovigen behoren ook de badd-aqīda ‘s, omdat zij conform de hadīth van de Profeet ﷺ niet behoren tot de Ahle Sunnat wal Jamā’ah. 

Lees ook:

• Ālam-e-Barzakh: het domein tussen de dood en de wederopstanding >>>
• Janaza gebed en de handelingen >>>

Een lezing gehouden door Allama prof. dr. Muhammed Fazl-ur-Rahmān Ansāri (AlayhirRahma) op het all-India Philosophical Congress gehouden in Calcutta in december 1935.

Allāh’s Naam zijt het begin, de Barmhartige, de Genadevolle. 

Wij danken en prijzen Hem en roepen de zegen van Allāh op Zijn boodschapper, onze meester Mohammed ﷺ, de laatste van alle profeten.

Om te beginnen lijkt het noodzakelijk enkele opmerkingen te maken over de functie van de filosofie voor dit probleem. Het probleem is van transcendentale aard en heeft direct betrekking op ons religieus bewustzijn. Dat de hemel echt is en bestaat, kan niet aan onze zintuigen worden geopenbaard, maar moet het om die reden door de filosofie worden ontkend? Nee, de filosofie moet haar gegevens ontleenden aan verschillende vormen van menselijk bewustzijn [van het wetenschappelijk bewustzijn, van het artistieke bewustzijn, van het morele bewustzijn], dus ook van het religieuze bewustzijn. Het is niet de functie van de filosofie om hun feiten in twijfel te trekken, omdat ze alleen de gegevens zijn. Zijn functie is eerder om hun elementen conceptueel te begrijpen en ze in een systeem te combineren.[1]

Leven na de dood en dus hemel en hel zijn gegevens die ons door het religieuze bewustzijn worden gegeven. De filosofie is om ze te begrijpen, om ze te evalueren. 

Mijn taak bij de huidige gelegenheid is om de Heilige Qur’ān conceptie van de hemel te presenteren, want het is deze conceptie, die mij het meest redelijk lijkt. Alvorens dit te doen lijkt het noodzakelijk om kort de opvattingen van de Heilige Qur’ān te geven over de verschillende stadia van het menselijk leven. De volgende verzen uit dat Boek zijn in dit verband zeer leerzaam.

Allāh Ta’ālā openbaart:

ٱلَّذِينَ يَرِثُونَ ٱلْفِرْدَوْسَ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

 وَلَقَدْ خَلَقْنَا ٱلإِنْسَانَ مِن سُلاَلَةٍ مِّن طِينٍ

ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِي قَرَارٍ مَّكِينٍ

ثُمَّ خَلَقْنَا ٱلنُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا ٱلْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا ٱلْمُضْغَةَ عِظَاماً فَكَسَوْنَا ٱلْعِظَامَ لَحْماً ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبَارَكَ ٱللَّهُ أَحْسَنُ ٱلْخَالِقِينَ

ثُمَّ إِنَّكُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ لَمَيِّتُونَ

ثُمَّ إِنَّكُمْ يَوْمَ ٱلْقِيَامَةِ تُبْعَثُونَ

 وَلَقَدْ خَلَقْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعَ طَرَآئِقَ وَمَا كُنَّا عَنِ ٱلْخَلْقِ غَافِلِينَ

 وَأَنزَلْنَا مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً بِقَدَرٍ فَأَسْكَنَّٰهُ فِي ٱلأَرْضِ وَإِنَّا عَلَىٰ ذَهَابٍ بِهِ لَقَٰدِرُونَ

 فَأَنشَأْنَا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِّن نَّخِيلٍ وَأَعْنَابٍ لَّكُمْ فِيهَا فَوَاكِهُ كَثِيرَةٌ وَمِنْهَا تَأْكُلُونَ

“Die het paradijs zullen erven. Zij zullen daarin vertoeven. Voorwaar, Wij scheppen de mens uit een uittreksel van klei; dan plaatsen Wij hem als een kleine levenskiem in een veilige plaats. Vervolgens vormen Wij de levenskiem tot een klonter bloed; daarna vormen Wij het geronnen bloed tot een [vormeloze] klomp; dan vormen Wij beenderen uit deze [vormeloze] klomp; daarna bekleden Wij deze beenderen met vlees; vervolgens ontwikkelen Wij het tot een nieuwe schepping. Gezegend zij Allāh, de Beste Schepper. Voorzeker daarna sterf je. En, op de Dag der Verrijzenis[2] zul je worden opgewekt. En boven u hebben Wij zeven wegen gemaakt, en nimmer veronachtzamen Wij de schepping. Wij zenden water uit de hemel neer in bepaalde hoeveelheid en Wij doen deze in de aarde blijven en voorzeker zijn Wij ook in staat die weer weg te nemen. En Wij brengen daarmede tuinen van dadelpalmen en wijnstokken voor u voort, waarvan je overvloedig fruit hebt; en je eet daarvan.” Surah al-Mu’minun (de gelovigen), H23, verzen 11-19

Bovenstaande verzen geven ons in het kort [inzicht in] het hele proces van menselijke evolutie, evenals de rol die religie in het menselijk leven speelt. De mens komt uit de aarde voort. De aardse materie doorloopt verschillende stadia van evolutie voordat ze zijn sublimatie in de menselijke vorm vindt. Het neemt de vorm aan van de levenskiem, die hoewel het microscopisch groot is, de opslagplaats is van de fysieke, intellectuele en morele kenmerken van de mens. De kiem groeit en wordt mens. Bij een volwassen man is het fysieke aspect, dat meestal en grondiger wordt gerealiseerd, maar het menselijk gestel is slechts een voertuig voor de ziel om zichzelf te ontwikkelen. De ziel moet zich ontwikkelen van de ruwe vorm van eenvoudig bewustzijn naar een bepaald stadium van spiritualiteit. Deze evolutie kan alleen worden uitgewerkt door de teelt van onze faculteiten. De Heilige Qur’ān gebruikt het woord falāh voor deze teelt. Falāh betekent letterlijk het uit de latente vermogens rukken. Zo wordt de boer die het land bewerkt en de ontelbare schatten van de aarde aan de oppervlakte brengt, in het Arabisch falāh genoemd. De mens zou zich op dezelfde manier moeten gedragen. Zijn ziel bezit oneindige mogelijkheden van vooruitgang. Hij moet het veld van de diepten van zijn ziel tot leven brengen en zijn latente vermogens naar buiten brengen. Net zoals de gewone boer regen nodig heeft voor zijn gewas, zo heeft ook de mens regen nodig. Die regen komt van Allāh Ta’ālā in de vorm van Openbaring en wordt aan de mensheid gegeven via het medium profeten. De mens moet een receptiën worden voor deze geestelijke regen als hij een goede oogst wil oogsten. Zonder dat zou het veld van de menselijke ziel steriel worden en onderhevig aan verval. Dit is verder aangegeven in de Heilige Qur’ān.

Allāh Ta’ālā openbaart:

وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا

فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا

 قَدْ أَفْلَحَ مَن زَكَّاهَا

 وَقَدْ خَابَ مَن دَسَّاهَا

“En bij de ziel en haar volmaaktheid; Hij openbaarde haar wat slecht en wat goed [voor haar] is; Voorwaar, geslaagd is hij die haar loutert, en voorzeker hij gaat te gronde die haar te gronde richt.” Surah as-Shams (de zon), H91, verzen 7-10

Zo beschouwt de Heilige Qur’ān de mens als een evolutionair wezen dat is geschapen uit de goede vezel en over de hoogste capaciteiten beschikt om geestelijke vooruitgang te boeken. In feite is het allereerste Attribuut van Allāh Ta’ālā dat in het openingsvers van de Heilige Qur’ān wordt genoemd Rabb, dat wil zeggen Hij die Zijn schepselen door de ene fase na de andere leidt totdat ze perfectie bereiken.

Ons huidige leven is een voorbereiding [op het leven na de dood]. Het is noodzakelijk om onze vermogens uit te werken en ze naar een bepaald stadium van evolutie in ons aardse verblijf te brengen [tussenstop of verblijf]. Dan alleen zullen we geschikt zijn voor vooruitgang in het leven na de dood.

Elke actie in dit leven heeft een hiernamaals. Het creëert een permanente indruk op de ziel. Wanneer de ziel uit het lichaam vertrekt, verlaat het dit lichaam voorgoed. Het neemt dan een ander soort lichaam aan. De grote moslimfilosoof en heilige, Shah Wali’ullah, noemt het Nusma.[3] Deze Nusma is misschien wat Sir Oliver Lodge als ectoplasma noemt. Hij zegt: “Exsudatieve (afscheiding) van een vreemd wit kortstondig [veranderend] deeg als substantie, dat door wetenschappelijke onderzoekers in verschillende stadia van evolutie is gefotografeerd, en die zich in delen of het geheel van het lichaam vormt, beginnend in een stopverfachtige vorm, en eindigend in een schijn [het aannemen van een vorm]. Dit is het geestelijke lichaam dat de Geest bevat en toch verschilt van het gewone lichaam.”[4]

De dood is dus geen vernietiging, maar een poort voor het aangaan van een nieuw leven, een leven van onbeperkte vooruitgang. Wij kunnen dat leven alleen betreden als we ons er geschikt voor hebben gemaakt. Dit kan worden geïllustreerd door een voorbeeld. Stel dat we twee zaden van een boom halen de ene rijp en de andere onvolwassen. We zaaien beide onder vergelijkbare omstandigheden, maar we krijgen geen plant van de onrijpe hoewel het zijn leven begon met dezelfde mogelijkheden als de rijpe. Evenzo als we geen bepaald stadium van geestelijke ontwikkeling in ons aardse leven hebben bereikt, kunnen we het hemelse leven niet betreden. 

Nu, na het verlaten van het fysieke lichaam, komt de ziel niet in één keer in haar leven van hemel of hel. Het blijft hangen in de etherische (voorbij de aardse) wereld genaamd Barzakh in de islam. Hier blijven haar vermogens in ambiance, hoewel intact, en deze staat zal doorgaan tot het uur van Opstanding wanneer zij naar de hemel of de hel zal worden gezonden, maar de indrukken die zij door haar daden op aarde heeft opgedaan komen aan de oppervlakte.

Karakter is de kristallisatie van iemands gedachten: “De gedachten die hij of zij in deze wereld dacht, nemen hun vorm aan, deugdzame gedachten nemen gelukkige vormen aan en slechte gedachten nemen vormen van rampen aan volgens wat hij in deze wereld geloofde.”[5]

De Heilige Qur’ān verklaart dat er een dag zal komen dat het zonnestelsel vernietigd zal worden, wat zal resulteren in het volledig beëindigen van de huidige levensomstandigheden. Allāh Ta’ālā zal dan nieuwe hemelen en een nieuwe aarde tot stand brengen.

Allāh Ta’ālā openbaart:

 يَوْمَ تُبَدَّلُ ٱلأَرْضُ غَيْرَ ٱلأَرْضِ وَٱلسَّمَٰوَٰتُ وَبَرَزُواْ لِلَّهِ ٱلْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

“De dag [zal komen] waarop de aarde en de hemel door een andere aarde en hemel zullen worden vervangen; en zij (de mensen zullen) allen voor Allāh, de Ene, de Opperste verschijnen.” Surah Ibrahim, H14, vers 48

Deze nieuwe wereld zal een affiniteit hebben met het lichaam van de ziel, dat anders zal zijn dan het lichaam dat het op aarde had. Dit nieuwe lichaam is in de Heilige Qur’ān beschreven als “nieuwe schepping”.

Allāh Ta’ālā openbaart:

يَوْمَ تَبْيَضُّ وُجُوهٌ وَتَسْوَدُّ وُجُوهٌ فَأَمَّا ٱلَّذِينَ ٱسْوَدَّتْ وُجُوهُهُمْ أَكْفَرْتُمْ بَعْدَ إِيمَانِكُمْ فَذُوقُواْ ٱلْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُونَ 

وَأَمَّا ٱلَّذِينَ ٱبْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ ٱللَّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

“Op den dag, waarop sommige gezichten verlicht en andere gezichten verduisterd zullen zijn. Wat hen betreft, wier gezicht verduisterd zal zijn: “Heb je verworpen, nadat je had geloofd? Ondergaat dan de straf, omdat je placht te verwerpen”. Maar degenen wier gezicht verlicht zal zijn, dezen zullen Allāh’s barmhartigheid smaken; daarin zullen zij verblijven.” Surah Ale Imrān (het Huis van Profeet Imrān), H3, verzen 106-107

وَقَالَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواْ هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلَىٰ رَجُلٍ يُنَبِّئُكُمْ إِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍ إِنَّكُمْ لَفِي خَلْقٍ جَدِيدٍ

“En de ongelovigen zeggen: zullen wij u een man aanwijzen die u meedeelt dat wanneer gij door bederf uiteen valt, gij dan opnieuw zult worden geschapen?” Surah Saba, H34, vers 7

Nu, de zielen, die lijden aan geestelijke ziekten en niet tot een bepaalde norm komen, zullen naar een geestelijk ziekenhuis worden gestuurd dat de hel wordt genoemd. De Heilige Qur’ān moet veel over dit onderwerp zeggen, maar om in details te treden zou het een lange degressiviteit zijn. Het volstaat hier om te zeggen dat de hel één van de stadia in het evolutieproces zal zijn voor de ziel die de mogelijkheden die haar in het aardse verblijf worden geboden niet heeft benut en haar vermogens heeft belemmerd en ziek en beschadigd is geworden. Na genezing zal het uit die staat komen en beginnen aan zijn evolutionaire reis. Imām Bukhārī (radi Allāhu anhu) belegt een traditie van de Heilige Profeet Mohammed ﷺ in die zin: “Wanneer de zondaars tahzib en tanqiyah hebben bereikt, zullen zij de hemel binnen mogen gaan.”[6]       

De woorden tahzib en tanqiyah zijn zeer betekenisvol gesproken. Tahzib betekent het afsnijden van de takken van een boom, zodat de boom kan genieten van een meer weelderige groei; en tanqiyah betekent het scheiden van de corrupte en de corrupte delen van een ding om het volledig te zuiveren.

Laten we, na kort de aard van de hel te hebben bekeken, tot het hemelse leven komen. De zielen, die de vereiste standaard van volmaaktheid bereiken, zullen opnieuw beginnen aan hun evolutionaire reis in de volgende wereld. Ze zullen indrukken van hun daden op aarde dragen. Deze indrukken zullen, vanwege de juistheid van de acties, de ziel omsluiten in een gewaad van ondefinieerbaar geluk; ondefinieerbaar omdat het van een heel ander karakter zal zijn dan aards geluk. In onze huidige staat van eindig en geketend bestaan kunnen we de realiteit ervan niet realiseren. Onze woorden zijn uitgevonden om dingen uit te drukken die voornamelijk van de fysieke natuur. Ze kunnen geen ideeën van transcendentale waarheden overbrengen. Deze kunnen alleen allegorisch worden omschreven zoals de Heilige Qur’ān dat doet. Ibn Jarir (radi Allāhu anhu) zegt: “Wat in de hemel is, lijkt op niets van deze wereld, behalve in naam.”

Allāh Ta’ālā openbaart:

فَلاَ تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ أُخْفِيَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْيُنٍ جَزَآءً بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ

“Maar niemand weet welke verkwikking der ogen voor hen verborgen is gehouden als beloning voor wat zij hebben gedaan.” Surah as-Sajdah (prosternatie), H32, vers 17

Volgens een Hadith: “Allāh heeft voor de rechtschapen gezorgd wat geen oog heeft gezien, geen oor heeft gehoord, noch heeft het ooit in de geest van de mens opgekomen.”[7]

Zo zijn de uitdrukkingen beschrijvend van de hemel die in de Heilige Qur’ān voorkomen allegorisch (symbolisch), bijvoorbeeld tuinen, beekjes, dure kledingstukken, heerlijke vruchten, enz. Om dit punt verder te illustreren, kan ik een incident[8] uit het leven van de Profeet Mohammed ﷺ noemen: een vrome dame zag een rivier in een droom en ze kwam op de een of andere manier te denken dat het betrekking had op een van de overleden Usman bin Maz’un, een Sahābi van de Profeet Mohammed ﷺ. Ze vertelde haar droom aan de Heilige Profeet Mohammed ﷺ om uitleg te krijgen. Hij ﷺ zei: “Het is zijn (edele) daden die voor hem (of ten behoeve van hem) stromen.”

Ik zal nu bepaalde verzen van de Heilige Qur’ān opgeven, die het hemelse leven uitbeelden, maar ze voor de duidelijkheid onder negen verschillende rubrieken plaatsen.

Allāh Ta’ālā openbaart:

رَّسُولاً يَتْلُواْ عَلَيْكُمْ آيَاتِ ٱللَّهِ مُبَيِّنَاتٍ لِّيُخْرِجَ ٱلَّذِينَ آمَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّالِحَاتِ مِنَ ٱلظُّلُمَاتِ إِلَى ٱلنُّورِ وَمَن يُؤْمِن بِٱللَّهِ وَيَعْمَلْ صَالِحاً يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا ٱلأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَآ أَبَداً قَدْ أَحْسَنَ ٱللَّهُ لَهُ رِزْقاً

“Een boodschapper, die aan u de duidelijke woorden van Allāh voordraagt, opdat hij degenen die geloven en goede daden verrichten uit de duisternis in het licht moge brengen; en wie in Allāh gelooft en goed doet, hem zal Hij in tuinen toelaten waar doorheen rivieren stromen om daarin voor eeuwig te vertoeven. Allāh heeft hem inderdaad een voortreffelijk onderhoud geschonken.” Surah at-Talāq (de scheiding), H65, vers 11

لاَ يَمَسُّهُمْ فِيهَا نَصَبٌ وَمَا هُمْ مِّنْهَا بِمُخْرَجِينَ

“Vermoeidheid zal hen daar niet raken noch zullen zij er van worden verdreven.” Surah al-Hijr (de rotsachtige pad), H15, vers 48

خَالِدِينَ فِيهَا لاَ يَبْغُونَ عَنْهَا حِوَلاً

“Daarin zullen zij vertoeven en zij zullen niet wensen daaruit weg te gaan.” Surah al-Kahf (de spelonk), H18, vers 108

 إِنَّ لَكَ أَلاَّ تَجُوعَ فِيهَا وَلاَ تَعْرَىٰ 

 وَأَنَّكَ لاَ تَظْمَأُ فِيهَا وَلاَ تَضْحَىٰ

“(Daarin is voorraad voor u) opdat je er niet zult hongeren noch naakt zult zijn. En dat je er geen dorst zult lijden noch zult blootgesteld zijn aan de hitte van de zon.”
 Surah Tā Hā, H20, verzen 118-119

جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِن تَحْتِهَا ٱلأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَآؤونَ كَذَلِكَ يَجْزِي ٱللَّهُ ٱلْمُتَّقِينَ

“Tuinen der eeuwigheid zullen zij binnengaan, waardoor rivieren vloeien. Zij zullen er in ontvangen wat zij wensen. Zo beloont Allāh de rechtvaardigen [die waken tegen het kwaad].” Surah an-Nahl (de bij), H16, vers 31

لاَّ يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْواً إِلاَّ سَلاَماً وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيهَا بُكْرَةً وَعَشِيّاً

“Zij zullen daarin geen ijdel gesprek [vrij zijn van kwade gedachten en neigingen] horen: slechts “vrede”, en ’s morgens en ’s avonds zullen zij hun levensonderhoud ontvangen.” Surah Maryam, H19, vers 62

وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ ٱلأَنْهَٰرُ وَقَالُواْ ٱلْحَمْدُ للَّهِ ٱلَّذِي هَدَانَا لِهَـٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلاۤ أَنْ هَدَانَا ٱللَّهُ لَقَدْ جَآءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلْحَقِّ وَنُودُوۤاْ أَن تِلْكُمُ ٱلْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ

“Welke wrok er ook in hun hart moge zijn, wij zullen deze van hen verwijderen. Er zullen rivieren voor hen vloeien. En zij zullen zeggen: alle lof komt Allāh toe, Die ons hiertoe heeft geleid. En als Allāh ons niet had terechtgewezen, hadden wij geen leiding kunnen vinden. De Boodschappers van onze Heer brachten inderdaad de waarheid. En er zal hen worden toegeroepen: dit is het paradijs, dat u als erfdeel is gegeven, voor hetgeen gij deed.” Surah al-A’rāf (de verheven plaatsen), H7, vers 43

 لَهُمْ دَارُ ٱلسَّلَٰمِ عِندَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ

“Voor hen is het Huis van Vrede (het Paradijs) bij hun Heer en Hij is hun Vriend, wegens hetgeen zij doen.” Surah an-An’ām (het vee), H6, vers 127

لاَ يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْواً وَلاَ تَأْثِيماً

إِلاَّ قِيلاً سَلاَماً سَلاَماً

“Zij zullen daar geen ijdele gesprekken of zondige taal horen; doch het woord vrede, vrede.” Surah al Wāqi’ah (de onoverkomelijke gebeurtenis), H56, verzen 25-26

إِنَّ ٱلْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ

“Voorwaar, de rechtvaardigen zullen in een woning vrede en veiligheid zijn.” Surah ad-Dukhān (de rook), H44, vers 51

 وَأَمَّا ٱلَّذِينَ ٱبْيَضَّتْ وُجُوهُهُمْ فَفِي رَحْمَةِ ٱللَّهِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ

“Maar degenen wier gezicht verlicht zal zijn, dezen zullen Allāh’s barmhartigheid smaken; daarin zullen zij verblijven. Surah Ale Imrān (het Huis van Profeet Imrān), H3, vers 107

 يَوْمَ تَرَى ٱلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَاتِ يَسْعَىٰ نُورُهُم بَيْنَ أَيْدِيهِمْ وَبِأَيْمَانِهِم بُشْرَاكُمُ ٱلْيَوْمَ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا ٱلأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ

“En de Dag waarop gij de gelovige mannen en vrouwen zult zien, hun licht vóór hen en aan hun rechter handen uitstralende; verblijdend nieuws is er voor u op deze Dag! Tuinen waar doorheen rivieren stromen, waarin gij zult vertoeven. Dat is de opperste zegepraal.” Surah al-Hadīd (het ijzer), H57, vers 12

مَنْ عَمِلَ صَالِحاً مِّن ذَكَرٍ أَوْ أُنْثَىٰ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَيَاةً طَيِّبَةً وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُم بِأَحْسَنِ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ

“Die juist handelt, hetzij man of vrouw en een gelovige is, hun zullen Wij voorzeker een goed leven schenken; en gewis zullen Wij hen belonen naar hun beste werken.” Surah an-Nahl (de bij), H16, vers 97

وَهُدُوۤاْ إِلَى ٱلطَّيِّبِ مِنَ ٱلْقَوْلِ وَهُدُوۤاْ إِلَىٰ صِرَاطِ ٱلْحَمِيدِ

“En zij zullen naar het reine woord en het pad van de Geprezene worden geleid.” Surah al-Hadj (de pelgrimstocht), H22, vers 24

قُلْ أَؤُنَبِّئُكُمْ بِخَيْرٍ مِّن ذٰلِكُمْ لِلَّذِينَ ٱتَّقَوْا عِندَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا ٱلأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَأَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَرِضْوَانٌ مِّنَ ٱللَّهِ وَٱللَّهُ بَصِيرٌ بِٱلْعِبَادِ

“Zeg: zal ik u over iets beters inlichten dan over dit alles? Voor degenen, die Allāh vrezen, zijn er tuinen bij hun Heer, waar doorheen rivieren stromen; daar zullen zij vertoeven en voor hen zijn reine metgezellen, alsmede Allāh’s welbehagen. En Allāh ziet Zijn dienaren.” Surah Ale Imrān (het Huis van Profeet Imrān), H3, vers 15

عَالِيَهُمْ ثِيَابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَإِسْتَبْرَقٌ وَحُلُّوۤاْ أَسَاوِرَ مِن فِضَّةٍ وَسَقَاهُمْ رَبُّهُمْ شَرَاباً طَهُوراً

“Zij zullen klederen van fijne groene zijde en zwaar brokaat dragen en zilveren armbanden. En hun Heer zal hun een zuivere drank geven.” Surah al-Insān (de tijd, de mens), H76, vers 21

Uitleg: en hun Heer zal hen een zuiver drankje laten drinken. In de glorieuze staat van omsingeld te worden door Licht, Vrede, Barmhartigheid en Heiligheid van Allāh Ta’ālā, zullen de zielen lofzangen zingen ter ere van hun Heer.

دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ ٱللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلاَمٌ وَآخِرُ دَعْوَاهُمْ أَنِ ٱلْحَمْدُ للَّهِ رَبِّ ٱلْعَالَمِينَ

“Hun aanroep daarin zal zijn: Heilig zijt Gij, O Allāh! en hun groet “Vrede”. En het einde van hun aanroep zal zijn: Alle lof komt Allāh toe, de Heer der Werelden.” Surah Yunus, H10, vers 10

يٰأَيَّتُهَا ٱلنَّفْسُ ٱلْمُطْمَئِنَّةُ

ٱرْجِعِي إِلَىٰ رَبِّكِ رَاضِيَةً مَّرْضِيَّةً

“Maar gij, o ziel in vrede! Keer tot uw Heer terug, verblijd in Allāh’s welbehagen.” Surah al-Fajr (de dageraad), H89, verzen 27-28

Uitleg: in de hemelse staat zullen de zielen gezegend worden met het welbehagen van Allāh.

 وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلْمُؤْمِنِينَ وَٱلْمُؤْمِنَاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِن تَحْتِهَا ٱلأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِّنَ ٱللَّهِ أَكْبَرُ ذٰلِكَ هُوَ ٱلْفَوْزُ ٱلْعَظِيمُ

“Allāh heeft de gelovigen, mannen en vrouwen tuinen beloofd waar doorheen rivieren stromen, heerlijke woonplaatsen in tuinen der eeuwigheid. En het behagen van Allāh is het grootste. Dit is de grootste zegepraal.” Surah at-Tawbah (berouw), H9, vers 72

 فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِندَ مَلِيكٍ مُّقْتَدِرٍ

“Op de juiste plaats in de tegenwoordigheid van de Almachtige Koning.” Surah al-Qamar (de maan), H54, vers 55

Uitleg: de climax van de zegeningen van de hemel zal worden bereikt in het visioen van Allāh en in het leven in Zijn Heilige Tegenwoordigheid.

 وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَّاضِرَةٌ 

 إِلَىٰ رَبِّهَا نَاظِرَةٌ

“Op die Dag zullen sommige gezichten verlicht zijn, Opziende naar hun Heer;” Surah al-Qiyāmah (de wederopstanding), H75, verzen 22-23

Uitleg: in de zetel van de Waarheid, voor (of met) de Machtigste Heer; op die dag zullen de gezichten helder zijn, kijkend naar hun Heer.

 تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهُ سَلاَمٌ وَأَعَدَّ لَهُمْ أَجْراً كَرِيماً

“De Dag waarop zij Hem zullen ontmoeten zal hun groet “Vrede” zijn. En Hij heeft hun een eervolle beloning bereid.” Surah al-Ahzāb (de confrères), H33, vers 44

سَلاَمٌ قَوْلاً مِّن رَّبٍّ رَّحِيمٍ 

“Het woord van de Genadevolle Heer zal [klinken] Vrede.” Surah Yasin, H36, vers 58

Maar wanneer de beschrijving van het hemelse leven is gegeven, wil ik nogmaals een punt benadrukken. Deze beschrijving is alleen bedoeld om ons een idee te geven en niet om de echt echte hemel weer te geven. De Profeet Mohammed ﷺ zegt: “Laat dat wat u ervan weet [dus, die vorm die u in uw Geest hebt].”

Over de werkelijke aard van de hemel zou ik uiteindelijk willen verwijzen naar de betekenis van het woord “Jannat” dat in de Heilige Qur’ān over het algemeen is gebruikt om de hemel aan te duiden. In de eerste plaats betekent Jannat iets dat voor het blote oog verborgen is; in de tweede plaats betekent het rang en weelderige groei. Het hemelse leven is dus, volgens de Heilige Qur’ān, een leven verborgen voor de ogen dat bestaat uit het ontvouwen van de latente vermogens van de ziel en haar volledige groei.

Allāh Ta’ālā openbaart:

هَـٰذَا مَا تُوعَدُونَ لِيَوْمِ ٱلْحِسَابِ

إِنَّ هَـٰذَا لَرِزْقُنَا مَا لَهُ مِن نَّفَادٍ

“Dit is hetgeen u beloofd is voor de Dag des Oordeels. Voorwaar dit is Onze voorziening die nooit uitgeput zal zijn.” Surah Saad, H38, verzen 53-54

Uiteindelijk moet ik stellen dat deze opvatting van de hemel lijkt te voldoen aan alles wat het hart en het intellect van de hemel vereisen. Er zit geen element in dat in strijd is met deze verlangens. Het bevredigt mijn wetenschappelijk bewustzijn omdat dit het bestaan en de geldigheid van de wet in dat leven bevestigt. Het bevredigt mijn artistieke bewustzijn omdat de hemel een wereld van schoonheid en genade is. Het bevredigt mijn morele bewustzijn omdat het de verblijfplaats is waar gerechtigheid wordt gecombineerd met geluk en eeuwige vooruitgang. Het bevredigt mijn religieuze bewustzijn omdat het de realisatie bevestigt van het hoogste verlangen van mijn ziel, het visioen van en de nabijheid van mijn Heer. Het voldoet aan de eisen van de conceptie van een transcendentale aandoening en is het best geschikt voor onze acceptatie.

[1] Realism, S.Z. Hasan

[2] “En de werken [daden tijdens het aardse leven] van ieder mens hebben Wij om zijn hals gehangen; en op de Dag der Verrijzenis zullen Wij voor hem een boek [waarin uw daden zijn opgeschreven] brengen en hij zal het opengeslagen zien.” Surah al-Isrā (de nachtelijke tocht), H17, vers 13

[3] Hujjatullah-il-Balighah

[4] The Mystical Message, pag. 601; Sir Oliver Joseph Lodge (12 juni 1851 – 22 augustus 1940) was een Brits natuurkundige en schrijver.

[5] Keemiya-e-Sa’adat: Imām Ghazālī

[6] Bukhārī: 9:532b, 8:542 en 3:620 geven dit aan (Alīm computersoftware)

[7] Bukhārī: 9:589 (Alīm Computer Software)

[8] Bukhārī: 5:266; 9:132; 3:852; 9:145 (Alīm Computer Software)

Wij weten dat een groot deel van de zelfmoorden in feite mensen zijn die “om hulp roepen” en die niet echt van plan zijn zichzelf te doden, maar te ver gaan. Het verzoek van een persoon om euthanasie kan gemakkelijk te wijten zijn aan tijdelijke wanhoop en onheil. Het risico van onomkeerbare fouten zou daarom nog groter zijn.

Tegenwoordig is de medische wetenschap in een staat van voortdurende verandering en vooruitgang, daarom is het voor artsen uiterst moeilijk om een ​​lijst van ziekten op te stellen die altijd dodelijk zijn. Door de vooruitgang in medicijnen kan een aantal kankerpatiënten, tot voor kort gedoemd, nu worden genezen. Mensen die lijden aan hartaandoeningen kunnen nu een lang nuttig leven leiden. Hoewel een patiënt zich bewust is van zijn toestand en opzettelijk om euthanasie vraagt, zou het verder een daad van totale wreedheid zijn om een ​​patiënt te laten weten dat zijn leven moet worden beëindigd.

Hoewel het een hooggekwalificeerde arts is die normaal verzoekt om het leven van de patiënt te beëindigen, schatten artsen de kracht van de patiënt om te herstellen van de ziekte niet correct in. Artsen mogen niet worden belast met de verantwoordelijkheid om in feite een beslissing tot moord te nemen.

Deze immense verantwoordelijkheid, om de uiteindelijke beslisser te zijn om het leven van de patiënt te verkorten, zou ook niet moeten worden gegeven aan familieleden of aan mensen met affectieve banden. Die familieleden die geen integriteit en morele normen hebben, zullen beslissingen nemen met hun eigen motieven in gedachten. Euthanasie is eigenlijk het versoepelen van het respect van het menselijk leven. Legaliseren van euthanasie opent de deur naar zelfmoord en moord.

De islamitische religie hecht veel waarde aan het menselijk leven. Onder deze omstandigheden, zelfs vanwege strikte medische redenen voor euthanasie-patiënten, keurt het islamitische geloof het doden van een mens niet goed, ongeacht of dit het verzoek van de patiënt, de arts of familieleden is geweest. Wat het menselijk lichaam betreft is lichte koorts, een verkoudheid, hoofdpijn en lichte ziekte geen vloek, maar een zegen. In feite is zijn afwezigheid een ongeluk. Als de Awliya geen ongeluk of ziekte ervaren in een periode van 40 dagen, keren ze terug naar bekering en diepe meditatie uit angst dat ze door Allāh Ta’ālā zijn afgedankt.

De Heilige Profeet ﷺ zei: “Allāh schenkt ongeluk en ziekte aan degenen van wie Hij houdt. En geen enkele moslim is gekweld door ziekte of andere ongemakken, maar dat Allāh zijn zonden voor hem zal verwijderen zoals een boom zijn bladeren afwerpt.”

Janāzāh (begrafenissen en begrafenisgebeden)  in de islam volgen vrij specifieke riten (wassen, omhullen met lijkwade en begraven), hoewel ze onderhevig zijn aan regionale interpretatie en variatie in gewoonte. In alle gevallen roept de Shari’ah (islamitische religieuze wet) echter op om het lichaam zo snel mogelijk te begraven, voorafgegaan door een eenvoudig ritueel waarbij het lichaam wordt gewassen en gehuld, gevolgd door salāh (gebed).

Begrafenis is meestal binnen 24 uur na overlijden om de levenden te beschermen tegen sanitaire problemen, behalve in het geval van een persoon die is gedood in de strijd of wanneer vals spel wordt vermoed; in die gevallen is het belangrijk om de doodsoorzaak te bepalen voordat u wordt begraven. Crematie van het lichaam is ten strengste verboden in de islam.

De begrafenis van de moslim is sober en niet vol franje zoals paardenrijtuig, stoetwagens, enzovoorts.

Hoeveel kost een islamitische begrafenis?

Typische islamitische begrafeniskosten zijn afhankelijk van de regio waar de begrafenis plaatsvindt. Deze kosten variëren per gebied, maar uw lokale begrafenisondernemer kan u laten weten hoeveel de begrafenis zal kosten.

Traditioneel betaalt een moslim zijn eigen begrafenis, met geld uit zijn nalatenschap. Van hem kan ook worden verwacht dat hij betaalt voor de kosten van zijn vrouw of familielid, als ze het geld niet hebben.

In Nederland wordt in rekening gebracht door moslim begrafenisstichtingen tussen de 3500 en 12.500 euro’s.

Wat zijn de basiskosten van een begrafenis door de gemeentelijke overheid?

Voor elke sober begrafenis gelden een aantal basiskosten tussen de € 2.500,- en € 3.500,- euro’s.

De vraag die opkomt is, waarom is de moslimbegrafenis op het hetzelfde begraafplaats duurder dan wat de kuffār in rekening wordt gebracht? Deze vraag moeten de stichting bestuurders beantwoorden met onderbouwing van de kosten.

Basiskosten (sober) begrafenis in 2023

De basiskosten van een begrafenis bestaan uit de diensten van de begrafenisondernemer, de laatste verzorging van de overledene, het opbaren van de overledene, de kist en het rouwvervoer. De basiskosten voor een begrafenis bedragen gemiddeld € 2.500,- tot € 3.500,-.

Basiskosten begrafenis per onderdeel

Wat zijn de grafkosten?

De grafkosten bedragen gemiddeld € 2.500,- maar kunnen per begraafplaats, gemeente en provincie sterk verschillen. Voor de huur van een particulier graf voor een periode van 20 jaar betaal je gemiddeld € 3.600,-. Dit bedrag geldt niet voor elke gemeente en soms kunnen de kosten oplopen tot € 7.000,-.

Onder grafkosten vallen de kosten die je betaalt voor het begraven en de rechten om een graf te huren op een begraafplaats. Grafrechten geven recht op een graf voor een bepaalde periode, dit betekent dat je de grafrechten na een bepaalde periode zult moeten verlengen als je het graf wilt behouden.

Bron: www.overstappen.nl/uitvaartverzekering/uitvaartkosten/begrafenis/#kosten

Winst maken op begrafenis conform de Shari’ah

Hoeveel omzetwinst is acceptabel in de islam?

Allāh Ta’ālā openbaart:

 وَلاَ تَأْكُلُوۤاْ أَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِٱلْبَاطِلِ وَتُدْلُواْ بِهَا إِلَى ٱلْحُكَّامِ لِتَأْكُلُواْ فَرِيقاً مِّنْ أَمْوَالِ ٱلنَّاسِ بِٱلإِثْمِ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ

“En verteert jullie rijkdommen niet onder elkander door valse middelen en breng ze niet naar de rechters, opdat je een deel der rijkdommen der mensen in zonde kunt verteren, tegen beter weten in.” Surah al-Baqarāh (de koe) H2, vers 188

 إِنَّمَا ٱلْمُؤْمِنُونَ ٱلَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ ٱللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ ءَايَٰتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَٰناً وَعَلَىٰ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ

 ٱلَّذِينَ يُقِيمُونَ ٱلصَّلاَةَ وَمِمَّا رَزَقْنَاهُمْ يُنفِقُونَ

 أُوْلۤـٰئِكَ هُمُ ٱلْمُؤْمِنُونَ حَقّاً لَّهُمْ دَرَجَاتٌ عِندَ رَبِّهِمْ وَمَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ

“Ware gelovigen zijn slechts degenen wier hart vol vrees klopt, wanneer de naam van Allāh wordt genoemd en wanneer Zijn tekenen hun worden voorgelezen, doet dit hen in geloof toenemen en op hun Heer vertrouwen. Die het gebed houden en van hetgeen, waarmee Wij hen hebben voorzien, meedelen, dezen zijn de ware gelovigen. Voor hen zijn graden bij hun Heer, vergiffenis en een waardige voorziening.” Surah al-Anfāl (de oorlogsbuit), H8, verzen 2-4

Hazrat Sayyidah Aisha Siddiqāh (radi Allāhu anha) vertelde dat de Profeet Mohammed ﷺ zei: “Winst volgt verantwoordelijkheid.” Sunan Abu Dawood

Hazrat Abu Huraira (radi Allāhu anhu) vertelde dat de Profeet Mohammed ﷺ zei: “Er zal een tijd over de mensen komen dat het iemand niet kan schelen hoe iemand zijn geld verkrijgt, legaal of illegaal. Sahīh Bukhārī

Hazrat Jābir (radi Allāhu anhu) meldde dat de Profeet Mohammed ﷺ zei: “Doe anderen geen onrecht aan, want op de Dag des Oordeels zal het veranderen in veelvuldige duisternis en jezelf beschermen tegen gierigheid, want het heeft degenen die voor je waren geruïneerd. Het zette hen aan tot moord en behandelde het onwettige als wettig.” Sahīh Muslim

Mag ik uitvaartkosten aftrekken bij aangifte inkomstenbelasting?

U mag uitvaartkosten niet aftrekken in uw aangifte inkomstenbelasting, maar sommige uitvaartkosten zijn wel aftrekbaar voor de erfbelasting. We hebben voor u op een rijtje gezet welke kosten dat zijn.

Uitvaartkosten aftrekken in de aangifte erfbelasting

In uw aangifte erfbelasting mag u normale kosten voor bijvoorbeeld een begrafenis of crematie aftrekken, bijvoorbeeld:

• kleding voor en verzorging van de overledene
• rouwadvertenties, bloemen, condoleanceregister en (verzendkosten voor) rouwkaarten en bedankkaarten
• urn of kist, graf of andere rustplaats, grafsteen en plaatsen grafsteen
• koffietafel
• huur van de aula
• herdenkingsdienst of kerkdienst (huur en kosten sprekers) tot 1 jaar na het overlijden

Een uitkering van een uitvaartverzekering moet u aftrekken van de kosten

Dekt een uitvaartverzekering (een deel van) de kosten? Verminder de uitvaartkosten dan met het bedrag dat de verzekeringsmaatschappij heeft uitgekeerd. Betaalt de verzekeringsmaatschappij meer dan de daadwerkelijke kosten voor de begrafenis of crematie? Dan moet u dat extra bedrag opgeven in uw aangifte erfbelasting.

Bron: belastingdienst

Het reciteren van de Kalma Tayyiba, Naat, Darood en andere Tasbīh voorafgaand aan de begrafenisstoet in koorvorm op een redelijk luide manier is inderdaad prijzenswaardig, niet alleen voor de overledene, maar ook voor degenen die de begrafenis bijwonen of deelnemen aan de luide recitatie. De Heilige Koran getuigt hiervan. Er wordt in de Heilige Koran gezegd: “Zij die Allah (te allen tijde) gedenken terwijl ze staan of zitten of liggen op hun zij.” Surah Al-Imrān: 19

Het betekent dat gelovige mannen te allen tijde de Almachtige Allah gedenken wanneer ze bezig zijn met hun normale routines of in rust zijn.

In de Heilige Koranstaat: “Lo! de harten ontvangen de troost en troost met de Gedachtenis van Allah.” (Soera Al Raad: 28) In de tafsir van dit vers wordt gezegd dat de moslims de genegenheid en wederzijdse sympathie van de Heilige Koran ontvangen en blij zijn om naar de recitatie ervan te luisteren, omdat de herinnering aan Allah door zijn Heilige Namen hen door al hun problemen heen helpt. Ruhul Bayān

Alle moslimdeelnemers aan de begrafenis voelen zich gelukkig dat ze dienst doen voor de verbetering van de overledene op zijn reis naar de volgende Eeuwige Wereld van het Hiernamaals en om de reis gelukzalig te maken zijn ze bezig met de herinnering aan De Almachtige Allah.

Hazrat Anas (radi Allāhu anhu) zei dat bij de begrafenis van een moslim de meerderheid van de deelnemers zich bezighoudt met het reciteren van 
“La Ilāha IllAllāh”.

In de “Mishkāt”, Kitāb ud Da’waat, Bab Zikralah, wordt gezegd: “Sommige engelen van Allah bewegen zich op het pad (van de begrafenis) op zoek naar degenen die bezig zijn met de herinnering aan Allah en wanneer ze enkele mensen vinden die bezig zijn met deze heilige akte, roepen ze elkaar op en nodigen hen uit om hun missie te volbrengen en bedekken ze de (rechtvaardige) moslims onder hun (hemelse) vleugels.”

De vermelding van Zikr in deze Hadith is zonder enige kwalificatie of beperking, op een lage toon of anderszins, zoals ook de aard van de Zikr, het reciteren van Koranverzen, de Kalma, de Tasbīh of in de Lof van de Heilige Profeet Mohammed ﷺ dit alles behoort tot de modi van Zikr.

De Heilige Profeet Mohammed ﷺ zei dat wanneer je het Paradijs (op aarde) passeert, neem dan iets uit de Hof. Toen de metgezellen vroegen wat dat Paradijs is, zei hij de groep of gemeente waar Mu’min bezig zijn met de herinnering aan Allah. Mishkāt

Dit toont aan dat als de begrafenisstoet wordt begeleid door de mensen die zich bezighouden met de herdenking van Allah, de mayyit (lijk) door de paden van het Paradijs zal gaan naar het kerkhof en vervolgens naar de plaats van begraven.

Er wordt gezegd dat Shaytān zich vastklampt aan het hart van de man, maar wanneer de mens zich herinnert aan de Almachtige Allah en zich bezighoudt met Zikr, verlaat hij het hart en vertrekt. Mishkāt

Dit bewijst dat vanwege de Zikr van Allah de overledene veilig blijft voor het onheil en de wandaden van de Shaytān.

Imam Abdul Ghani Nabilisi (radi Allāhu anhu) zei dat sommige Ulema en Mashā’ikh het toegestaan hebben verklaard om de Kalma en Zikr op luide toon voor- en aan de achterkant van de begrafenisstoet te zingen en te reciteren, zodat de overledene en degenen in de begrafenis de spirituele voordelen ervan kunnen ontvangen en hardheid en nalatigheid van de wereldse geest kunnen worden verwijderd door de warmte van de recitaties, enz. Hadiqah Mazyah Sharh Tariqah Muhammadiyya

Qutub-e-Rabbāni, Imam Sha’rāni (radi Allāhu anhu) zei: Hazrat Ali Al-Khaus zei dat toen hij ontdekte dat de mensen die de begrafenis bijwoonden niet stopten met het onverbeterlijke roddelen en voortdurend bezig waren met wereldse zaken, hij het raadzaam vond dat deze mensen zouden worden gevraagd om de Kalma te reciteren terwijl ze in de processie waren, omdat deze recitatie beter is dan het niet reciteren van de Kalma (en zich over te geven aan vruchteloos roddelen) bij die gelegenheid. Lawaqi-ul Anwār-ul-Qudsiyah Fi Bayānil Uhood-ul-Muhammadiyya

De Heilige Profeet Mohammed ﷺ heeft de moslims toegestaan om de Kalma te reciteren wanneer en wanneer ze maar willen. Het is inderdaad verrassend dat mensen met een blind hart bezwaar maken tegen deze vrome praktijk, die op geen enkele manier schadelijk is voor het betrokken individu en de Ummah in het algemeen.

Imam Sha’rāni (radi Allāhu anhu) zegt: “We zouden niemand van onze moslimbroederschap de gelegenheid bieden dat hij iets dergelijks zou ontkennen dat de moslims hebben aangenomen en het als een daad van rechtvaardigheid en nuttig beschouwen, vooral dat wat betrekking heeft op en betrekking heeft op de Goddelijke Voorzienigheid en de Heilige Profeet Mohammed ﷺ; bijvoorbeeld het reciteren van de Kalma of de Heilige Koran voorafgaand aan de begrafenisstoet, etc. Iedereen die dit als Harām verklaart, is van degenen die de Shari’ah niet begrijpen”. Uhood-ul-Mashā’ikh

De Kalma “La Ilāha IllAllāh Muhammadur Rasūlullāh” is het beste van alle deugdzame daden, waarom en hoe kan dit dan helemaal verboden worden (als iets verwerpelijks?) Tegenwoordig houden moslims zich bij de meeste begrafenissen bezig met wereldse zaken. Ze zijn ook gedachteloos en onbekommerd over wat er is gebeurd. Niet alleen dit maar we hebben ook gelachen (en gehoord) tijdens het bijwonen van de rouwstoet! Daarom is het voor ons niet bezwaarlijk dat alle personen zich aansluiten om de Kalma Tayyibah op luide toon te reciteren terwijl ze langs de Mayyit van de overledene gaan.

Er wordt gezegd in “Durre Mukhtar”: “Om alle regelingen voor de begrafenis te voltooien, zoals voor het aankondigen van de dood ter informatie van de lokale bevolking, marsiya (treurige liederen, enz.) reciteren in proza of poëzie of iets anders. Dat is allemaal geoorloofd.”

In “Shāmi”: “Het is toegestaan dat de aankondiging van de ondergang kan worden gedaan zodat mensen de nodige voorbereidingen kunnen treffen om deel te nemen aan de Janaza en de begrafenis, sommigen hebben het als Makruh verklaard dat deze aankondiging in straten en bij straten moet worden gedaan. Feit is dat zo’n aankondiging niet Makruh is, mits er in dit opzicht niet te veel lof mag worden geprezen ten gunste van de overledene.”

Als het geoorloofd is dat de naam en de persoonlijke kwaliteiten van de overledene in Marsiya (treurend lied, enz.) mogen worden vermeld, waarom zou dan de recitatie van Naat bij wijze van aankondiging en informatie over de Mayyit worden opgevat als Bid’ah en Harām? De recitatie van de Kalma, koranverzen, Naat Sharief bevatten voldoende zegeningen naast een formele aankondiging van de Mayyit. Redelijke lof en niet overdreven lof van de overledene is toegestaan.

Kortom, het maken van nutteloos lawaai is verboden terwijl het op de juiste manier doen van de Zikr is toegestaan, vooral wanneer zo’n Zikr wordt gedaan door de gewone mannen die als ze met rust worden gelaten zich zouden overgeven aan fruitige roddels en andere speelse activiteiten.

Inleiding van Tangali (vertaler)

Als khalīfa van Bareilly en khalīfa Sarkār van Shēr-e-Razā Shaykh Mannan Raza Khan — kleinzoon van Imām Aḥmad Razā Khān (raḍiyAllāhu ʿanhu) — heb ik deze uitspraken voorzien van juridische en theologische duidingen, zoals verwoord door klassieke geleerden. Deze tekstuele aanduidingen en zijn geselecteerd ten behoeve van de studenten van de Raza Sharīʿah & Sufi School. De aanduidingen beogen de leesbaarheid, contextuele duiding en didactische toegankelijkheid te vergroten, zodat de spirituele, juridische en methodologische rijkdom van deze bronnen beter begrepen en toegepast kan worden binnen hedendaagse studie- en onderwijssituaties. Deze benadering sluit aan bij de onderwijstraditie van Ahl al-Sunnah waʾl-Jamāʿah, waarin kennisoverdracht gepaard gaat met spirituele verfijning en methodische zorgvuldigheid.

Op 14 Rabīʿ al‑Ākhir 1320 Hijrī ontving Ālāḥazrat een vraagstelling inzake de religieuze en ethische verplichtingen van kinderen ten aanzien van hun overleden ouders.

Ālāḥazrat: Raadgevingen uit de Ahadīth betreffende de rechten van kinderen jegens overleden ouders

1. Binnen de islamitische traditie wordt in diverse Ahadīth benadrukt dat kinderen specifieke religieuze en morele verplichtingen hebben ten aanzien van hun overleden ouders. Allereerst dienen zij zorg te dragen voor een correcte uitvoering van alle rituelen rondom de Janāzah, waaronder ghusl, kaffan, de Janāzah-namāz en de begrafenis. Het is daarbij van belang dat zowel de verplichte handelingen als de sunnah- en mustahab-praktijken worden nageleefd, zodat de overledene de volledige spirituele zegeningen kan ontvangen die met deze rituelen gepaard gaan.

Theologische onderbouwing

Ḥazrat Alī (raḍiyAllāhu ʿanhu) rapporteerde: “Wie een overledene wast (ghassala), hem in een lijkwade wikkelt (kaffanahu), hem balsemt, hem draagt en het gebed over hem verricht (ṣallā ʿalayhi), en niet onthult wat hij heeft gezien, zal van zijn zonden worden gereinigd zoals op de dag dat zijn moeder hem baarde.” (Sunan Ibn Mājah, Kitāb al‑Janāʾiz, Hadith 1462)

• Daarnaast wordt van kinderen verwacht dat zij voortdurend du’ā verrichten voor hun ouders en regelmatig istighfār voor hen doen. Het nalaten hiervan wordt beschouwd als een tekortkoming in de plichten jegens de overledenen.

Theologische onderbouwing

Ḥazrat Abū Hurayrah (raḍiyAllāhu ʿanhu) rapporteerde: “Wanneer een moslim sterft, worden zijn daden beëindigd, behalve drie: voortdurende liefdadigheid, kennis waarvan men profiteert, en een rechtschapen kind dat voor hem duʿāʾ doet.” (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Waṣiyyah, Hadith 1631)

• Het schenken van sawāb — de spirituele beloning van goede daden — vormt een essentieel onderdeel van deze verplichtingen. Het verrichten van sadaqāh, khayrāt, namāz en vasten kan, naast de persoonlijke intentie, ook worden opgedragen aan de ziel van de overleden ouders. In de islamitische theologie wordt benadrukt dat het schenken van sawāb geen vermindering veroorzaakt in de beloning van de schenker; integendeel, het wordt gezien als een bron van spirituele voorspoed en succes.

Theologische onderbouwing

Ḥazrat Abdullāh ibn ʿAbbās (raḍiyAllāhu ʿanhumā) rapporteerde dat een man vroeg: “ ‘O Boodschapper (ﷺ) van Allāh, mijn moeder is gestorven. Als ik sadaqāh namens haar geef, zal zij daar baat bij hebben?’ Hij zei: ‘Ja.’” (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Janāʾiz, Hadith 2760). Deze ḥadīth vormt de basis voor het schenken van sawāb en het compenseren van tekortkomingen.

• Indien de overleden ouders financiële schulden hebben nagelaten, rust op de kinderen de verantwoordelijkheid om deze zo spoedig mogelijk af te lossen. Het voldoen van dergelijke schulden met eigen middelen wordt beschouwd als een daad die zowel in het wereldse leven als in het hiernamaals zegeningen voortbrengt. Indien men niet in staat is de schulden zelfstandig te voldoen, wordt aanbevolen om steun te zoeken bij naaste familieleden of andere betrokkenen, zodat de verplichtingen alsnog kunnen worden nagekomen.

Theologische onderbouwing

Ḥazrat Abū Hurayrah (raḍiyAllāhu ʿanhu) rapporteerde: “Wanneer een overledene werd gebracht die schulden had, vroeg de Profeet (ﷺ): ‘Heeft hij iets achtergelaten om zijn schuld te betalen?’ Als men zei dat hij iets had achtergelaten, verrichtte hij het gebed over hem. Maar als hij niets had achtergelaten, zei hij: ‘Bidt over uw broeder.’ Toen Allah hem rijkdom schonk, zei hij: ‘Ik ben meer verantwoordelijk voor de gelovigen dan zijzelf. Wie van de gelovigen sterft en een schuld achterlaat, dan rust het op mij om die te betalen; en wie rijkdom achterlaat, het is voor zijn erfgenamen.’” (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Kafālah, Hadith 2298)

Ḥazrat Jābir ibn ʿAbdillāh (raḍiyAllāhu ʿanhu) rapporteerde: “Mijn vader stierf terwijl hij schulden had. Ik zei: ‘O Boodschapper (ﷺ) van Allah, mijn vader is gestorven en hij heeft schulden, en de opbrengst van zijn dadelpalmen is niet genoeg om deze in jaren af te lossen.’

De Profeet (ﷺ) ging met mij mee, zegende de oogst en liet de schuldeisers komen. Hij betaalde hen volledig af, en er bleef zelfs een hoeveelheid over die gelijk was aan wat zij hadden ontvangen.” (Sunan an‑Nasā’ī, Kitāb al‑Waṣiyyah, Hadith 3637)

• Ook andere religieuze verplichtingen die door de ouders niet zijn vervuld, dienen — voor zover mogelijk — door de kinderen te worden gecompenseerd. Dit betreft onder meer het verrichten van Hadj-e-Badal wanneer de ouders de bedevaart niet hebben kunnen volbrengen, het betalen van achterstallige zakāt, en het voldoen van kaffārah voor gemiste vasten- of gebedsplichten, voor zover dit op aannemelijke wijze kan worden vastgesteld. Het streven om dergelijke tekortkomingen te herstellen wordt gezien als een middel om de spirituele verlossing van de ouders te bevorderen.

Theologische onderbouwing

Ḥazrat Ibn ʿAbbās (raḍiyAllāhu ʿanhu) rapporteerde: “Een vrouw zei: ‘O Boodschapper van Allah, mijn moeder heeft de verplichting van ḥajj niet vervuld voordat zij stierf. Kan ik ḥajj voor haar verrichten?’ De Profeet (ﷺ) zei: ‘Verricht ḥajj voor haar. Als jouw moeder een schuld had, zou je die toch ook aflossen? De schuld tegenover Allah heeft meer recht om te worden voldaan.’” (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Ḥajj, Hadith 1852). Deze ḥadīth bevestigt ondubbelzinnig de legitimiteit van Hadj‑e‑Badal.

Ḥazrat ʿĀishah (raḍiyAllāhu ʿanhā) rapporteerde: “Wie sterft terwijl hij vasten verschuldigd is, dan moet zijn voogd voor hem vasten.” (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Ṣiyām, Hadith 1147). Deze ḥadīth is de basis voor het inhalen van vasten namens een overledene.

• Zakāt namens een overledene

Theologische onderbouwing

Er is geen afzonderlijke ḥadīth die letterlijk zegt: “Betaal zakāt voor de overledene”, maar de algemene regel is afgeleid uit:

• de ḥadīth over het aflossen van schulden van de overledene,
• en de ḥadīth over het verrichten van daden namens de overledene.

Zakāt wordt in fiqh beschouwd als een schuld aan Allāh Ta’ālā, en valt daarom onder dezelfde categorie als ḥajj. Ondersteunende ḥadīth (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Ḥajj, Hadith 1852). De Profeet (ﷺ) zegt: “De schuld tegenover Allāh heeft meer recht om te worden voldaan.” Klassieke juristen (zoals in Radd al‑Muḥtār en Fatāwā Razviyya) gebruiken deze ḥadīth als basis voor het betalen van achterstallige zakāt namens een overledene.

• Ten slotte wordt in de Ahadīth gewezen op het belang van het uitvoeren van een toelaatbare waṣiyyah (testamentaire beschikking) van de overledene, zelfs wanneer deze niet strikt noodzakelijk is volgens de Sharīʿah of wanneer de uitvoering ervan moeilijkheden met zich meebrengt. Hoewel de Sharīʿah bepaalt dat een erflater slechts over een derde van zijn bezit kan beschikken via testament, wordt kinderen aangeraden om — uit respect en loyaliteit — te streven naar het honoreren van de wensen van hun ouders, voor zover dit binnen hun mogelijkheden ligt.

Theologische onderbouwing

Ḥazrat Saʿd ibn Abī Waqqāṣ (raḍiyAllāhu ʿanhu) rapporteerde: “Ik vroeg: ‘O Boodschapper (ﷺ) van Allāh, ik wil een testament opstellen en ik heb slechts één dochter als erfgenaam. Zal ik de helft van mijn bezit legateren?’ Hij (ﷺ) antwoordde: ‘De helft is te veel.’ Ik zei: ‘Dan een derde?’ Hij (ﷺ) antwoordde: ‘Een derde — en zelfs een derde is veel.’” (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Waṣāyā, Hadith 2744). Deze ḥadīth bevestigt: (1)    dat een waṣiyyah maximaal één derde mag bedragen; (2) dat de Profeet (ﷺ) zelfs één derde “veel” noemt, wat aangeeft dat minder beter is; (3) dat het uitvoeren van een toelaatbare waṣiyyah behoort tot de rechten van de overledene; (4) dat het aanbevolen is om de wensen van de overledene te respecteren, zolang dit binnen de Sharīʿah‑grenzen blijft; (5) dat het niet verplicht, maar wel aanbevolen is om de wasiyyah te honoreren, zelfs wanneer dit moeite kost.

Naleving van ouderlijke geloften en postume verplichtingen in islamitische ethiek

Binnen de islamitische ethiek wordt benadrukt dat de verplichtingen van kinderen jegens hun ouders niet eindigen met het overlijden van de ouders. Dit geldt onder meer voor de naleving van een Qasam (eed) die de ouder tijdens zijn leven heeft afgelegd. Indien een ouder bijvoorbeeld heeft gezworen dat zijn zoon een bepaalde plaats niet mag bezoeken of een specifiek persoon niet mag ontmoeten, dan dient men niet te veronderstellen dat deze verplichting vervalt na het overlijden van de ouder. Integendeel, de morele verplichting om deze eed te respecteren blijft bestaan, tenzij de Sharīʿah expliciet aangeeft dat naleving niet is toegestaan. Deze verplichting betreft niet uitsluitend hun eden of geloften, maar strekt zich uit tot alle toelaatbare wensen die zij tijdens hun leven hebben geuit.

Daarnaast wordt in de islamitische traditie aanbevolen om wekelijks, met name op vrijdag, ziyārah (grafbezoek) te verrichten. Tijdens dit bezoek wordt het reciteren van de Qur’ān op een zodanige wijze aangemoedigd dat de spirituele beloning (sawāb) kan worden opgedragen aan de ziel van de overledene. Wanneer men langs het graf van de ouders loopt, wordt het als ongepast beschouwd om dit te passeren zonder salām te geven of Surah al-Fātiḥah te reciteren.

Verder wordt van kinderen verwacht dat zij liefde en respect tonen voor de familieleden van hun ouders gedurende hun gehele leven. Evenzo dienen zij vriendelijk en respectvol om te gaan met de vrienden van hun ouders, aangezien deze relaties deel uitmaken van de sociale en morele erfenis van de overledenen.

Het wordt sterk afgeraden om negatief te spreken over de ouders van anderen, omdat dit kan leiden tot wederkerige beledigingen, waardoor ook de eigen ouders worden aangetast in hun eer.

Een centraal aandachtspunt betreft het vermijden van zondig gedrag. In de islamitische literatuur wordt beschreven dat de daden van kinderen invloed hebben op de spirituele toestand van hun overleden ouders. Goede daden brengen vreugde en licht (Noor) in hun graven, terwijl slechte daden verdriet en zwaarte veroorzaken. Het wordt daarom als een morele verantwoordelijkheid beschouwd om te voorkomen dat men de ouders postuum verdriet bezorgt door wangedrag.

Tot slot wordt gebeden dat Allāh Ta’ālā — de Barmhartige en de Genadevolle — alle moslims het vermogen schenkt om goede daden te verrichten, hen beschermt tegen zonden, en de graven van de Akābir (oudsten en geleerden) vervult met Noor en troost. Allāh is Almachtig en Onafhankelijk (Ghanī), terwijl de mens zwak en afhankelijk is van Zijn genade.

Juridisch-theologische toelichting

Ouderlijk gezag, geloften en postume verplichtingen

Binnen de islamitische ethiek eindigt birr al‑wālidayn niet met het overlijden van de ouders. Hoewel een qasam (eed) juridisch bindend is voor degene die haar uitspreekt, benadrukken de klassieke geleerden dat het respecteren van de wensen van de ouders — zolang deze niet strijdig zijn met de Sharīʿah — behoort tot de hoogste vormen van kinderlijke plicht (adāb en birr) (Radd al‑Muḥtār, Ḥuqūq al‑Wālidayn‑hoofdstukken). De Qurʾān zelf legt een blijvende verplichting op tot goedheid jegens ouders, zonder beperking tot hun leven:

 وَقَضَىٰ رَبُّكَ أَلاَّ تَعْبُدُوۤاْ إِلاَّ إِيَّاهُ وَبِٱلْوَالِدَيْنِ إِحْسَاناً إِمَّا يَبْلُغَنَّ عِندَكَ ٱلْكِبَرَ أَحَدُهُمَا أَوْ كِلاَهُمَا فَلاَ تَقُل لَّهُمَآ أُفٍّ وَلاَ تَنْهَرْهُمَا وَقُل لَّهُمَا قَوْلاً كَرِيماً 

“Uw Heer heeft u bevolen, zeggende: “Aanbidt niemand anders dan Mij en betoont vriendelijkheid jegens de ouders. Indien één hunner bij u een hoge leeftijd bereikt of beiden doen dit, zeg dan nimmer tot hen “Foei” noch stoot hen af, doch spreek tot hen een welgevallig woord.” (Qurʾān 17:23). Het voortzetten van toelaatbare wensen van de ouders wordt daarom beschouwd als mustaḥabb (aanbevolen) en een vorm van morele loyaliteit (Fatāwā Razviyya, Jild 24).

Grafbezoek (ziyārah), Qurʾān‑recitatie en het schenken van sawāb

Grafbezoek is mustaḥabb volgens alle vier de madhāhib. De Profeet ﷺ zei: “Ik had jullie verboden de graven te bezoeken, maar bezoek ze nu, want zij herinneren aan het Hiernamaals.” (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Janāʾiz, Hadith 977). Het reciteren van Qurʾān bij het graf en het schenken van de beloning (sawāb) aan de overledene is toegestaan en aanbevolen in de Ḥanafī‑school (Durr al‑Muḥtār, Bāb Ziyārah al‑Qubūr; Bahāre Sharīʿat, Jild 1). Het schenken van sawāb is gebaseerd op de ḥadīth: “Een rechtschapen kind dat voor hem duʿāʾ doet.” (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Waṣiyyah, Hadith 1631)

Sociale verplichtingen: familie en vrienden van de ouders

Het onderhouden van relaties met familieleden en vrienden van de ouders wordt expliciet genoemd als een voortzetting van birr al‑wālidayn. De Profeet ﷺ zei: “De beste vorm van goedheid is dat een man de vrienden van zijn vader eert.” (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Birr, Hadith 2552). Dit wordt in de fiqh opgenomen onder ṣilat al‑Raḥīm en ḥifẓ al‑ḥuqūq (Radd al‑Muḥtār, Bāb al‑Ṣila).

Verbod op het beledigen van ouders — direct of indirect

De Profeet ﷺ waarschuwde dat iemand zelfs schuldig kan zijn aan het beledigen van zijn eigen ouders door anderen te beledigen: “Een man kan zijn eigen vader vervloeken.” De metgezellen vroegen: “Hoe kan iemand zijn eigen vader vervloeken?” Hij (ﷺ) zei: “Hij beledigt de vader van een ander, en die beledigt dan zijn vader.” (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Adāb, Hadith 5973). Dit valt onder sadd al‑dhara’iʿ (het blokkeren van wegen naar kwaad) en ḥifẓ al‑ʿird (bescherming van eer).

Invloed van de daden van kinderen op de overledenen

De Ahadīth bevestigen dat de daden van kinderen de overledenen bereiken. De Profeet ﷺ zei: “Wanneer een mens sterft, worden zijn daden beëindigd behalve drie… en een rechtschapen kind dat voor hem duʿāʾ doet.” (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Waṣiyyah, Hadith 1631). De Ḥanafī‑literatuur beschrijft dat goede daden Noor brengen in het graf, terwijl zonden de overledene verdriet doen (Iḥyāʾ ʿUloom al‑Dīn, Kitāb Ādāb al‑Qirāʾah; Bahāre Sharīʿat, Jild 1).

Theologische afsluiting: afhankelijkheid van Allah en smeekbeden voor de overledenen

Het erkennen van menselijke zwakte en het vragen om goddelijke genade behoort tot de kern van islamitische spiritualiteit. De Qurʾān leert:

 يٰأَيُّهَا ٱلنَّاسُ أَنتُمُ ٱلْفُقَرَآءُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱللَّهُ هُوَ ٱلْغَنِيُّ ٱلْحَمِيدُ

“O, gij mensen, gij zijt afhankelijk van Allāh, maar Allāh is de Onafhankelijke, de Geprezene.” (Qurʾān 35:15). Het verrichten van duʿāʾ voor de overledenen is een voortdurende plicht en bron van spirituele verlichting voor hen (Ṣaḥīḥ Muslim, Hadith 1631).

Vanaf dit punt volgt een opsomming van de door Ālāḥazrat geselecteerde ahadīth, waarop ik geen nadere toelichting zal geven, aangezien Ālāḥazrat reeds naar de bronnen heeft verwezen.

Ahadīth ter Onderbouwing van de Voorgaande Uiteenzettingen

Deze faqīr (Ālāḥazrat) acht het passend om enkele ahadīth aan te voeren ter onderbouwing van de eerder uiteengezette punten.

Een Anṣārī Ṣaḥābī (raḍiyAllāhu ʿanhu) kwam naar de Profeet ﷺ en vroeg of hij iets kon doen om zijn ouders te helpen nadat zij waren overleden. De Profeet ﷺ antwoordde: “Ja, er zijn vier dingen: (1) hun namāz (janāzah) verrichten, (2) duʿāʾ doen voor hun vergiffenis, (3) hun testament met betrekking tot nalatenschappen vervullen, en (4) hun vrienden en familieleden van hun kant respecteren door de relatie in stand te houden. Dit zijn de goede daden die voor hen moeten worden verricht nadat zij zijn overleden.”

De Heilige Profeet ﷺ zei: “De kinderen moeten duʿāʾ‑e‑maghfirah voor hen doen nadat zij zijn overleden.”

De Profeet ﷺ zei: “Wanneer een persoon ophoudt duʿāʾ te doen voor zijn moeder en vader, wordt zijn levensonderhoud beperkt.”

De Profeet ﷺ zei: “Als iemand van jullie nafl‑khayrāt geeft, dan moet hij dat namens zijn ouders doen, zodat de beloning hen kan bereiken; er zal geen vermindering zijn in de beloning.”

Een Ṣaḥābī (raḍiyAllāhu ʿanhu) kwam naar de Profeet ﷺ en vroeg: “O Profeet ﷺ van Allāh Ta’ālā, toen mijn vader nog leefde, behandelde ik hem heel goed. Nu hij is overleden, wat kan ik doen om hem goed te behandelen?” De Profeet ﷺ antwoordde: “Om hem goed te behandelen na zijn heengaan, moet u namāz voor hem verrichten met uw eigen namāz en vasten voor hem met uw eigen vasten.” Met andere woorden: wanneer u nafl‑namāz of andere vrijwillige daden voor uzelf verricht, dient u de beloning daarvan aan uw ouders toe te kennen. Maak de intentie dat ook zij een beloning ontvangen, en er zal geen vermindering zijn in uw eigen sawāb.

Het staat ook in Tataar Khāniya en vervolgens in Durr al‑Muḥtār: “Al‑afḍal liman yataṣaddaqu naflā an yanwī li‑jamīʿ al‑muʾminīn wa’l‑muʾmināt li‑annahā taṣilu ilayhim wa lā yanquṣu min ajrih shayʾ.” (Het beste voor degene die vrijwillige liefdadigheid verricht, is om de intentie te maken voor alle gelovige mannen en vrouwen, zodat de beloning hen bereikt en er niets van zijn eigen beloning wordt afgedaan.)

In al‑Awsat van Ṭabarānī en in de Sunan van Dāraquṭnī staat op gezag van Ibn ʿAbbās (raḍiyAllāhu ʿanhumā): “Als iemand de ḥajj verricht namens zijn ouders en hun schulden afbetaalt, dan zal Allāh hem doen opstaan onder de vromen op de Dag van Qiyāmah.”

Ḥazrat ʿUmar al‑Fārūq (raḍiyAllāhu ʿanhu) had een schuld van tachtigduizend. Op het moment van zijn overlijden riep hij zijn zoon ʿAbdullāh ibn ʿUmar (raḍiyAllāhu ʿanhu) en zei: “Verkoop eerst mijn bezittingen. Als dat voldoende is om mijn schuld af te lossen, dan is dat goed. Zo niet, vraag dan financiële hulp aan mijn stam, Banū ʿAdī. En als het dan nog niet is afbetaald, vraag dan hulp aan Quraysh. Vraag niemand anders om hulp dan hen.” Vervolgens vroeg hij zijn zoon of hij de verantwoordelijkheid voor deze schuld op zich zou nemen. Zijn zoon stemde daarmee in. Nog vóór de begrafenis van ʿUmar (raḍiyAllāhu ʿanhu) maakte hij de Ansār en Muhājirīn tot getuigen en kondigde aan dat hij nu verantwoordelijk was voor de schuld. Nog voordat een week voorbij was, had ʿAbdullāh ibn ʿUmar (raḍiyAllāhu ʿanhu) de volledige schuld afbetaald.

Een vrouw uit de Juhaina‑stam kwam naar de Profeet ﷺ en zei dat haar moeder een gelofte had gedaan om de ḥajj te verrichten, maar was overleden voordat zij deze gelofte kon vervullen. Zij vroeg of zij de ḥajj namens haar overleden moeder mocht verrichten. De Profeet ﷺ zei: “Ja, u kunt de ḥajj namens haar verrichten. Weet goed dat als uw moeder iemand iets verschuldigd was geweest, u dat toch zou hebben afgelost? Op dezelfde manier geldt dit voor wat aan Allāh verschuldigd is, want dat heeft nog meer recht om vervuld te worden.” (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī)

De Heilige Profeet ﷺ zei: “Wanneer een persoon de ḥajj verricht namens zijn ouders, dan wordt de ḥajj aanvaard namens hem én zijn ouders, en hun zielen die in de hemel zijn worden tevreden door zijn daad. De naam van deze persoon wordt door Allāh opgeschreven als iemand die zijn ouders goed behandelde.”

De Heilige Profeet ﷺ zei: “Als een persoon de ḥajj verricht namens zijn ouders, dan wordt zijn ḥajj aanvaard en ontvangt hij de beloning van een extra ḥajj.”

De Heilige Profeet ﷺ zei: “Als een persoon de ḥajj namens zijn ouders verricht nadat zij zijn overleden, dan schenkt Allāh hem redding van de Hel, en beide ouders ontvangen de beloning van de ḥajj. In werkelijkheid is er geen vermindering in sawāb.” (Asbahānī in Targhīb en al‑Baihāqi in Shuʿab al‑Īmān, op gezag van Ibn ʿUmar).

De Heilige Profeet ﷺ zei: “Degene die de eed van zijn ouders nakomt, hun schulden afbetaalt en de ouders van een ander niet vervloekt — zodat zijn eigen ouders niet in ruil daarvoor worden vervloekt — wordt opgeschreven als iemand die zijn ouders goed behandelde, zelfs als hij hen tijdens hun leven ongehoorzaam was. Maar degene die hun eed niet nakomt, hun schuld niet afbetaalt en de ouders van een ander vervloekt waardoor zijn eigen ouders worden vervloekt, wordt opgeschreven als een berispelijk persoon (iemand die verstoten is).” (Ṭabarānī in al‑Awsat, van ʿAbd al‑Raḥmān ibn Samurah).

De Profeet ﷺ zei: “Degene die op een vrijdag voor ziyārah naar de graven van zijn ouders — of één van hen — gaat, zal vergeving van zijn zonden ontvangen en wordt opgeschreven als iemand die plichtsgetrouw was tegenover zijn ouders.” (Imām Tirmidhī in Nawādir al‑Uṣūl, van Abū Hurayrah).

De Profeet ﷺ zei: “Iedereen die het graf van zijn beide ouders bezoekt — of zelfs één van hen — op een vrijdag en Surah Yāsīn bij hun graven reciteert, zal vergeving van zijn zonden ontvangen.” (Ibn ʿAdī, van Ḥazrat Ṣiddīq‑e‑Akbar).

Er wordt ook vermeld dat degene die op een vrijdag naar de graven van beide ouders — of één van hen — gaat en Surah Yāsīn reciteert, Allāh zijn maghfirah (vergeving) zal schenken overeenkomstig het aantal letters dat in Surah Yāsīn voorkomt.

De Profeet ﷺ zei: “Degene die het graf van beide ouders — of één van hen — bezoekt met de intentie om beloning te ontvangen, zal een beloning ontvangen die gelijk is aan die van de ḥajj. En degene die hun graven vaak bezoekt, diens graf zal door engelen bezocht worden nadat hij is overleden.”

Imām Ibn al‑Jawzī rapporteert in zijn boek ʿUyūn al‑Ḥikāyāt van Muḥammad ibn ʿAbbās (raḍiyAllāhu ʿanhumā) het volgende: “Een man ging op reis met zijn zoon. Onderweg stierf de vader. Het bos waarin hij stierf was begroeid met gombomen. Hij begroef zijn vader onder één van de bomen en vertrok. Op zijn terugreis passeerde hij dezelfde weg, maar bezocht hij het graf van zijn vader niet. Die nacht droomde hij, en hij hoorde iemand in zijn droom het volgende poëtische vers voordragen: ‘Ik zag u ’s nachts toen u dit bos passeerde, maar toch vond u het niet belangrijk om te spreken met degenen die onder deze bomen rusten. Toch leven zij onder deze bomen. En als u in hun plaats was geweest, dan zouden zij bij uw graf zijn gestopt en u salām hebben overgebracht.’”

De Heilige Profeet ﷺ zei: “Wie na het overlijden van zijn vader goed voor hem wil zijn, moet goed zijn tegenover de familieleden en vrienden van zijn vader.” (Abū Yaʿlā en Ibn Ḥibbān, op gezag van Ibn ʿUmar).

De Heilige Profeet ﷺ zei: “Tot de daden die goed zijn voor uw vader behoort dat u zijn vrienden goed behandelt (na zijn overlijden).” (Ṭabarānī in al‑Awsat, op gezag van Anas).

De Profeet ﷺ zei: “Voorwaar, het beste van alle daden nadat uw vaders zijn overleden, is dat u hun vrienden goed blijft behandelen.” (Imām Aḥmad; al‑Bukhārī in al‑Adāb al‑Mufrad; Muslim; Abū Dāwūd; Tirmidhī, op gezag van Ibn ʿAmr).

De Profeet ﷺ zei: “Wees goed voor de vrienden van uw vader en verbreek deze relatie niet, want Allāh zal uw Noor doven.”

De Heilige Profeet ﷺ zei: “Alle goede daden worden op maandag en vrijdag in het Hof van Allāh gepresenteerd. Op vrijdag worden zij gepresenteerd vóór de ouders en de Anbiyāʾ‑e‑Kirām (ʿalayhim al‑ṣalātu wa’l‑salām). Zij worden verheugd, en de helderheid en het licht op hun gezichten neemt toe wanneer zij de goede daden zien. Vrees daarom Allāh en bezorg uw overledenen geen verdriet door uw zonden.”

Besluit

De hierboven aangehaalde teksten uit de Qurʾān, de Ahadīth en de klassieke fiqh‑literatuur maken duidelijk dat birr al‑wālidayn — de plicht van goedheid en loyaliteit jegens de ouders — niet eindigt met hun overlijden. Integendeel, binnen de islamitische ethiek strekt deze verantwoordelijkheid zich uit tot in het hiernamaals. Het verrichten van duʿāʾ, het schenken van sawāb, het aflossen van schulden, het uitvoeren van hun toelaatbare wensen, het onderhouden van hun sociale relaties en het regelmatig bezoeken van hun graven vormen samen een geïntegreerd kader van postume kinderlijke plicht.

Deze handelingen worden niet slechts gezien als individuele daden van vroomheid, maar als een voortzetting van de morele en spirituele erfenis van de ouders. De Ahadīth benadrukken dat goede daden van kinderen licht, vreugde en verheffing brengen in de toestand van de overledenen, terwijl nalatigheid of zondig gedrag hun toestand kan verzwaren. Daarmee wordt de levende voortdurend herinnerd aan zijn verantwoordelijkheid om de eer, het welzijn en de spirituele rust van zijn ouders te beschermen.

Moge Allāh Ta’ālā ons allen het vermogen schenken om deze verantwoordelijkheden met oprechtheid en volharding te vervullen. Moge Hij onze ouders vergeven, hun graven verlichten met Noor, en ons rekenen tot degenen die hun ouders zowel tijdens hun leven als na hun overlijden met rechtvaardigheid, liefde en trouw behandelen. Allāh is de Meest Barmhartige, de Meest Genadevolle.

Bronnen

• Abū Dāwūd, S. ibn al‑Ashʿath. (n.d.). Sunan Abī Dāwūd.
• Abū Yaʿlā, A. ibn al‑ʿAlāʾ. (n.d.). Musnad Abī Yaʿlā.
• Aḥmad ibn Ḥanbal. (n.d.). Musnad Aḥmad.
• Al‑Baihāqi, A. ibn al‑Ḥusayn. (n.d.). Shuʿab al‑Īmān.
• Al‑Bukhārī, M. ibn Ismāʿīl. (n.d.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī / al‑Adāb al‑Mufrad.
• Al‑Dāraquṭnī, ʿAlī ibn ʿUmar. (n.d.). Sunan al‑Dāraquṭnī.
• Al‑Ḥaṣkafī, I. (n.d.). Durr al‑Muḥtār.
• Al‑Tirmidhī, M. ibn ʿĪsā. (n.d.). Sunan al‑Tirmidhī / Nawādir al‑Uṣūl.
• Asbahānī, A. ibn Muḥammad. (n.d.). Al‑Targhīb.
• Bahāre Sharīʿat. (n.d.). Jild 1.
• Durr al‑Muḥtār. (n.d.). Sharḥ Tanwīr al‑Abṣār.
• Fatāwā Razviyya. (n.d.). Raza Foundation Edition.
• Ibn ʿAdī, A. ibn ʿAdī. (n.d.). Al‑Kāmil fī Ḍuʿafāʾ al‑Rijāl.
• Ibn al‑Jawzī, A. ibn Muḥammad. (n.d.). ʿUyūn al‑Ḥikāyāt.
• Ibn Ḥibbān, M. ibn Ḥibbān. (n.d.). Ṣaḥīḥ Ibn Ḥibbān.
• Iḥyāʾ ʿUloom al‑Dīn. (n.d.). Kitāb Ādāb al‑Qirāʾah.
• Muslim, M. ibn al‑Ḥajjāj. (n.d.). Ṣaḥīḥ Muslim.
• Qurʾān. (n.d.). Al‑Qurʾān al‑Karīm.
• Radd al‑Muḥtār. (n.d.). ʿAlā al‑Durr al‑Muḥtār.
• Sunan Ibn Mājah. (n.d.). Kitāb al‑Janāʾiz.
• Sunan an‑Nasā’ī. (n.d.). Kitāb al‑Waṣāyā.
• Ṭabarānī, S. ibn Aḥmad. (n.d.). Al‑Muʿjam al‑Awsat.
• Tataar Khāniya. (n.d.).

Inleiding

Een geloofsgenoot uit de Ahle Sunnat mailde op 27 december 2007 een vraag over zelfmoord. In dit artikel zal ik, met mijn nederige kennis, proberen een antwoord te geven op deze vraagstelling—een antwoord dat gebaseerd is op de Heilige Qurʾān en de authentieke Aḥādīth van de Heilige Profeet Mohammed ﷺ.

Ik ga in dit artikel niet in op het motief dat aanleiding geeft tot zelfmoord, omdat dat een wetenschappelijke benadering vereist. Wat u hier kunt lezen, is wat volgens de islamitische leer de bedoeling is van de schepping van de mens. Iedere ademhaling en elk moment van het menselijk leven is een gunst van Allāh Ta’ālā. Geen enkel inzicht, verkregen via studie of training, heeft ooit onderwezen dat zelfmoord een geoorloofde uitweg is.

Moge Allāh Ta’ālā, de Almachtige, ons begunstigen met wijsheid. Āmīn.

Islamitische visie op zelfmoord

Volgens de consensus van de klassieke en hedendaagse ʿulamāʾ is zelfmoord een grote zonde (kabīrah), maar niet een daad die iemand automatisch buiten de islam plaatst. De islamitische wetgeving benadrukt het behoud van leven als een fundamentele waarde, en het plegen van zelfmoord wordt beschouwd als een ernstige overtreding tegen Allāhs gebod: “En doodt jullie zelf niet. Voorwaar, Allāh is voor jullie meest Barmhartig.” (Surah al-Nisāʾ, 4:29)

De Profeet Mohammed ﷺ heeft in meerdere overleveringen gewaarschuwd voor de gevolgen van zelfmoord in het Hiernamaals. Zo staat in Ṣaḥīḥ al-Bukhārī en Ṣaḥīḥ Muslim:

“Wie zichzelf doodt met een ijzeren wapen, zal zich daarmee blijven steken in het Hellevuur, voor eeuwig.”

Dodengebed en sociale benadering

Hoewel de Profeet ﷺ in sommige gevallen niet het dodengebed verrichtte voor iemand die zelfmoord had gepleegd, deed hij dit als afschrikmiddel en opvoedkundig signaal voor de gemeenschap. Hij beval anderen wél om voor de overledene te bidden. Dit betekent dat:

• Gewone moslims het dodengebed mogen verrichten voor iemand die zelfmoord heeft gepleegd.
• Geleerden en vooraanstaande figuren kunnen ervoor kiezen dit niet te doen, als vorm van berisping en waarschuwing.

Psychologische en spirituele context

De islam erkent dat mensen door beproevingen kunnen worden getroffen. Het leven is een test, en verdriet, ziekte of armoede zijn middelen waarmee Allāh Ta’ālā Zijn dienaren beproeft. Het voorbeeld van de Profeet Ayyūb (ʿalayhis-salām) toont hoe geduld en vertrouwen in Allāh tot verlichting leiden. Zelfmoord wordt in deze context gezien als een daad van wanhoop die ingaat tegen het doel van de schepping: aanbidding en vertrouwen op Allāh, zelfs in moeilijke tijden.

De Ademhaling, de Schepping en de Beproeving van het Leven

De ademhaling die de mens verricht, dient om het lichaam van zuurstof te voorzien en afvalstoffen uit te stoten. Voor een moslim is het aanbevolen om bij elke in- en uitademing te reciteren: Allāh-hū. Hierdoor rijgt men als het ware een ketting van spirituele parels, die via de bloedvaten door het lichaam worden meegenomen. Er is niets, maar dan ook niets in het leven dat meer waarde heeft dan de ademhaling.

Allāh Ta’ālā openbaart:

وَمَا خَلَقْتُ ٱلْجِنَّ وَٱلإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ

“En Ik heb de djinn en de mensen slechts tot Mijn aanbidding geschapen.” (Surah al-Dhāriyāt, 51:56)

Uit dit vers kunnen wij afleiden dat de mens geschapen is met het doel Allāh Ta’ālā te aanbidden. Indien een mens zelfmoord pleegt of zich moedwillig in een gevarenzone begeeft waarin het leven op het spel staat, dan handelt hij of zij in strijd met dit goddelijke doel en wordt als corrupt beschouwd. Het leven is een reis die verder gaat dan het moment van de dood. Velen denken dat het leven ophoudt na de dood en dat het slechts beperkt is tot het aardse bestaan. Allāh Ta’ālā weerlegt deze gedachte in de Qurʾān:

كَيْفَ تَكْفُرُونَ بِٱللَّهِ وَكُنتُمْ أَمْوَٰتًا فَأَحْيَٰكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ ثُمَّ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ

“Hoe kunt gij Allāh verwerpen, terwijl gij levenloos waart en Hij u leven schonk? Hij zal u doen sterven en daarna zal Hij u doen herleven (op de Dag des Oordeels), en dan zult gij tot Hem worden teruggebracht.” (Surah al-Baqarah, 2:28)

Het leven is een test van Allāh Ta’ālā. Hij beproeft mensen op verschillende manieren en tijden. Sommigen worden begunstigd met overvloed en pracht, om te zien of zij dankbaarheid tonen. Anderen worden getroffen door verdriet en ziekte, om te zien of zij zich tot Allāh wenden voor leiding en hulp.

Een uitstekend voorbeeld van beide situaties vinden we in het leven van de Profeet Ayyūb (ʿalayhis-salām). Allāh Ta’ālā zegende hem met vele gunsten, maar maakte hem vervolgens ernstig ziek—zodanig dat zijn omgeving hem niet meer kon aanzien. Toch wendde Ayyūb zich tot Allāh voor hulp, en Allāh, in Zijn oneindige Genade, herstelde hem en schonk hem zijn familie terug.

Allāh Ta’ālā openbaart:

وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَىٰ رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ ٱلضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ ٱلرَّاحِمِينَ
فَٱسْتَجَبْنَا لَهُ فَكَشَفْنَا مَا بِهِ مِن ضُرٍّ وَآتَيْنَاهُ أَهْلَهُ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِندِنَا وَذِكْرَىٰ لِلْعَابِدِينَ

“En (gedenk) Ayyūb toen hij zijn Heer riep, zeggende: ‘Kwelling heeft mij getroffen, en Gij zijt de Genadigste der genadigden.’ Wij verhoorden zijn smeekbede, bevrijdden hem van zijn moeilijkheden en gaven hem zijn familie terug, en het gelijke daarvan, als een teken van Onze Barmhartigheid en als een herinnering voor de aanbidders.” (Surah al-Anbiyāʾ, 21:83–84)

Islamitische beoordeling van zelfmoord volgens de Qurʾān en authentieke Aḥādīth

Onze Heilige Profeet Mohammed ﷺ heeft het onderwerp zelfmoord meerdere malen besproken. Diverse gevallen zijn genoteerd in Ṣaḥīḥ al-Bukhārī en Ṣaḥīḥ Muslim, en gelden voor zowel mannen als vrouwen.

Allāh Ta’ālā openbaart:

يَٰأَيُّهَا ٱلَّذِينَ آمَنُواْ لاَ تَأْكُلُوۤاْ أَمْوَٰلَكُمْ بَيْنَكُمْ بِٱلْبَٰطِلِ إِلاَّ أَن تَكُونَ تِجَٰرَةً عَن تَرَاضٍ مِّنْكُمْ وَلاَ تَقْتُلُوۤاْ أَنْفُسَكُمْ إِنَّ ٱللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيماً

“O gij die gelooft, gebruikt elkanders eigendommen niet met leugen en bedrog, maar handelt bij onderlinge overeenkomst. En pleeg geen zelfmoord. Voorzeker, Allāh is u Genadevol.” (Surah al-Nisāʾ, 4:29)

Overleveringen van de Profeet Mohammed ﷺ

Ḥazrat Thābit ibn al-Ḍaḥḥāk (raḍiyAllāhu ʿanhu) verhaalde dat de Profeet ﷺ zei:

“Degene die met intentie valselijk zweert op een godsdienst anders dan de islam, is wat hij heeft gezegd. En degene die zelfmoord pleegt met een stuk ijzer, zal daarmee gestraft worden in het Hellevuur.” (Ṣaḥīḥ al-Bukhārī)

Ḥazrat Jundub (raḍiyAllāhu ʿanhu) verhaalde dat de Profeet ﷺ zei: “Een man was verwikkeld in ernstige letsels en pleegde zelfmoord. Allāh Ta’ālā zei: ‘Mijn dienaar heeft zichzelf van het leven beroofd, dus verbied Ik het Paradijs voor hem.’” (Ṣaḥīḥ al-Bukhārī)

Ḥazrat Abū Hurayrah (raḍiyAllāhu ʿanhu) verhaalde dat de Profeet ﷺ zei: “Wie zichzelf van een berg laat vallen, vergif drinkt of zichzelf met een ijzeren wapen verwondt en daardoor sterft, zal in het Hellevuur blijven en die handeling herhalen voor eeuwig.” (Ṣaḥīḥ al-Bukhārī). Let op: met ‘berg’ wordt ook bedoeld het springen van een hoog gebouw.

Ḥazrat Humām ibn Munabbih (raḍiyAllāhu ʿanhu) verhaalde via Ḥazrat Abū Hurayrah: “Niemand van jullie mag de dood wensen of aanroepen voordat de tijd daarvoor is aangebroken, want na het overlijden kunnen geen goede daden meer worden verricht.” (Ṣaḥīḥ Muslim)

Ḥazrat Anas ibn Mālik (raḍiyAllāhu ʿanhu) verhaalde dat de Profeet ﷺ zei: “Wens de dood niet vanwege problemen, maar zeg: ‘O Allāh, houd mij in leven zolang er goedheid in het leven voor mij is, en breng de dood wanneer er goedheid in de dood voor mij is.’” (Ṣaḥīḥ Muslim)

Ḥazrat Jābir ibn ʿAbdullāh (raḍiyAllāhu ʿanhu) verhaalde dat de Profeet ﷺ zei: “Wens de dood niet, want de plaats waar men naartoe kijkt is streng. Het is een deel van het geluk van de mens dat zijn leven lang is, zodat Allāh Ta’ālā hem met berouw kan begunstigen.” (Jāmiʿ al-Tirmidhī)

Ḥadīth Qudsī: “Er was onder hen vóór u een man met een wond. Hij was in zulk pijn dat hij een mes nam en zijn hand opensneed. Het bloed bleef vloeien tot hij stierf. Allāh Ta’ālā zei: ‘Mijn dienaar heeft zichzelf aan Mij onttrokken; Ik heb hem het Paradijs verboden.’”

Remedie: Spirituele begeleiding en bescherming tegen misleiding

Moslims dienen zich niet te laten voorlichten door personen die analfabeet zijn op het gebied van de islamitische leer. Bij twijfel is het noodzakelijk om een betrouwbare Soennitische ʿĀlim (zoals een Maulana, Moefti of Imam) te raadplegen en hulp te vragen. Weet dat er velen zijn die zich kleden in religieus gewaad en zich voordoen als islamitische Schriftgeleerden, terwijl zij in werkelijkheid misleiders zijn. Onder hen bevinden zich ook aanhangers van sektarische stromingen, zoals de salafistische beweging. Zij beïnvloeden de denkpatronen van kwetsbare moslims (mannen en vrouwen) en zetten hen aan tot zelfmoord met valse beloften over kastelen en vrouwen in het Paradijs. Zelf plegen deze misleiders geen zelfmoord.

Laat u door niemand wijs maken dat zelfmoord de beste oplossing is voor problemen, want dat is het niet. Laat u niet misleiden, maar zoek geestelijke rust in ʿibādah (aanbidding) van Allāh Ta’ālā, de Alwetende, de Alziende en de Genadevolle. Onder ʿibādah vallen onder andere:

• Ṣalāh (namāz)
• Ṣawm (vasten)
• Zakāh (liefdadigheid)
• Ḥajj (bedevaart)
• Recitatie van de Heilige Qurʾān
• Dhikr (herinnering van Allāh)
• Milād Sharīf ter eerbiediging van de Heilige Profeet Mohammed ﷺ
• Bezoek aan jalsa’s en spirituele bijeenkomsten

Moge degenen die worstelen met zelfmoordgedachten lering trekken uit de aangehaalde Qurʾānverzen en Aḥādīth, en hun hart richten op de aanbidding van Allāh Ta’ālā. Āmīn, summa Āmīn.

Bronnen

• Al-Bukhārī, M. I. (z.j.). Ṣaḥīḥ al-Bukhārī. Dār al-Fikr.
• Al-Nabhānī, Y. (z.j.). Al-Ḥadīqah al-Nadiyyah.
• Al-Qurʾān al-Karīm. (z.j.). Surah al-Nisāʾ, 4:29; Surah al-Dhāriyāt, 51:56; Surah al-Baqarah, 2:28; Surah al-Anbiyāʾ, 21:83–84.
• Al-Tirmidhī, M. ʿĪsā. (z.j.). Jāmiʿ al-Tirmidhī. Dār al-Gharb al-Islāmī.
• Bahjat-ul-Fatāwā. (z.j.). Bahjat-ul-Fatāwā. Diverse edities.
• Ḥadīth Qudsī. (z.j.). Overgeleverd in diverse verzamelingen.
• Muslim ibn al-Ḥajjāj. (z.j.). Ṣaḥīḥ Muslim. Dār al-Fikr.

Voorwoord

In dit werk over ʿĀlam‑e‑Barzakh, gebaseerd op de gezegende geschriften van Sadrush Shariah Badru Ṭarīqah, ‘Allāmah Amjad Ali Qādrī Razvi (raḍiyAllāhu ‘ʿanhu), dat ik (Tangali) in 2012 had vertaald, heb ik in 2025 een korte inleiding ingevoegd, de ontbrekende bronnen met uiterste zorg aangevuld en waar nodig voorzien van een academische toelichting. Het doel van deze aanvulling is om de lezer een vollediger, beter onderbouwd en methodologisch verantwoord inzicht te bieden in de eschatologische leer zoals uiteengezet door deze grote geleerde van Ahl al‑Sunnah wa’l‑Jamāʿah.

Bij het invoegen van de bronnen is gebruikgemaakt van authentieke primaire teksten, waaronder Qur’ān‑verzen, ṣaḥīḥ aḥādīth en klassieke werken van fiqh en tafsīr. Waar verduidelijking noodzakelijk was, is een academisch‑theologische toelichting toegevoegd om de context, interpretatie en relevantie van de aangehaalde passages te versterken. Deze werkwijze beoogt niet het oorspronkelijke werk te wijzigen, maar het te verrijken en toegankelijker te maken voor de hedendaagse lezer, zonder afbreuk te doen aan de spirituele diepgang en traditionele autoriteit van de auteur. Vervolgens heb ik de lange tekst ingedeeld in hoofdstukken met een koptitel.

Moge Allāh Ta’ālā deze inspanning accepteren en het tot een middel maken voor kennis, begrip.

Inleiding

ʿĀlam‑e‑Barzakh wordt in de soennitische traditie beschreven als de tussenfase waarin de ziel verblijft vanaf het moment van overlijden tot de Dag der Wederopstanding. Deze periode vormt volgens Ahl al‑Sunnah wa’l‑Jamāʿah een werkelijk bestaand domein binnen het ghayb (het onzichtbare), waarin de ziel een toestand van rust of bestraffing ervaart, afhankelijk van haar daden in het wereldse leven.

Allāh Ta’ālā openbaart:

 لَعَلِّيۤ أَعْمَلُ صَالِحاً فِيمَا تَرَكْتُ كَلاَّ إِنَّهَا كَلِمَةٌ هُوَ قَآئِلُهَا وَمِن وَرَآئِهِمْ بَرْزَخٌ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ

“En wanneer de bazuin wordt geblazen zal er die Dag geen verwantschap tussen hen bestaan, noch zal de een naar de ander vragen.” (Qur’ān 23:100).

Het is een andere wereld of een ander domein tussen deze wereld en het hiernamaals, die ook wel Barzakh wordt genoemd. Na de dood, maar vóór Qiyāmah (de Dag des Oordeels), zullen alle mensen en Jinnāt daarin leven conform hun status. Barzakh is veel groter dan de aarde. De vergelijking tussen deze wereld en Barzakh is als de baarmoeder (van de moeder) ten opzichte van de aarde. Daarin is er comfort voor sommigen en ontberingen voor anderen. (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Jannah, ḥadīth 2866).

Openingstekst voor het begin van ʿĀlam‑e‑Barzakh

Met dit hoofdstuk begint de bespreking van ʿĀlam‑e‑Barzakh, het domein tussen de dood en de wederopstanding. In de volgende pagina’s wordt de traditionele soennitische leer uiteengezet aan de hand van authentieke bronnen, klassieke geleerden en eschatologische inzichten. Dit markeert het officiële begin van het onderwerp en vormt de basis voor de verdere verdieping in de realiteit van Barzakh zoals beschreven door de geleerden van Ahl al‑Sunnah wa’l‑Jamāʿah.

De term Aqīda betekent ‘goede islamitische geloof’.

De Reis van de Ziel: Van Wereld naar Barzakh

Aqīda: Elk persoon heeft een bepaalde levensduur op aarde. De leeftijd kan niet worden verhoogd of verlaagd (Qur’ān 7:34). Wanneer de tijd van zijn leven ten einde komt, verschijnt Ḥazrat Izraïl (ʿalayhis salām) om de ziel uit het lichaam te verwijderen (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Jannah, ḥadīth 2872). De persoon ziet dan aan zijn linker- en rechterzijde engelen voor zover zijn ogen kunnen zien (Fatḥ al‑Bārī, Ibn Ḥajar). Engelen van barmhartigheid komen dicht in de buurt van de soenniet moslims (gelovigen) en de engelen van Aḥzāb (straf) staan aan de linker- en rechterkant van kāfir (ongelovigen) (Tafsīr al‑Qurṭubī, onder 8:50). Op dit moment wordt de realiteit van de islam zo duidelijk als de schijnende felle zon voor elke persoon (op zijn sterfbed), maar het accepteren van de islam (Imān = overtuiging) op dit moment is niet meer aanvaardbaar, omdat Imān alleen kan zonder waarneming van de realiteit (Tafsīr al‑Jalālayn, onder 4:18).

Aqīda: Zelfs na de dood blijft de ziel in contact met het lichaam van de mens. Zelfs al heeft de ziel het lichaam verlaten, de ziel weet en voelt alles wat er met het lichaam gebeurt, net zoals toen het lichaam nog leefde en op aarde was. Feitelijk voelt en weet de ziel alles, zelfs meer dan voorheen. Op aarde is het lichaam dat in eerste instantie koud water, koele wind, lekker eten en alle andere goede dingen ontvangt, maar het is de ziel die hierdoor comfort heeft. Zelfs als het lichaam pijn voelt enzovoorts, is het de ziel die dit ervaart. De ziel heeft ook eigen gevoelens, waardoor het geluk of verdriet voelt. Exact dezelfde dingen blijven zich in Barzakh voordoen.

Theologische toelichting

Binnen de soennitische theologie wordt de relatie tussen lichaam en ziel (rūḥ) na de dood gezien als een voortzetting van hun verbondenheid in een nieuwe bestaansvorm. De Heilige Qur’ān beschrijft dat Allāh Ta’ālā de ziel tijdens de slaap en bij de dood neemt, en dat Hij bepaalt welke ziel terugkeert en welke wordt vastgehouden. Dit vers vormt een fundamentele basis voor het begrip dat de ziel na het verlaten van het lichaam niet ophoudt te bestaan, maar een bewuste staat behoudt.

ٱللَّهُ يَتَوَفَّى ٱلأَنفُسَ حِينَ مَوْتِـهَا وَٱلَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِـهَا فَيُمْسِكُ ٱلَّتِي قَضَىٰ عَلَيْهَا ٱلْمَوْتَ وَيُرْسِلُ ٱلأُخْرَىٰ إِلَىٰ أَجَلٍ مُّسَمًّى إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ

“Allāh neemt de zielen van de mensen op wanneer zij sterven en ook van hen die niet sterven tijdens hun slaap. Dan houdt Hij die, die Hij ten dode heeft opgeschreven en zendt de overigen tot een bepaalde tijd (in het lichaam) terug. Hierin zijn stellig tekenen voor een volk dat nadenkt.” (Qur’ān 39:42).

De klassieke geleerden leggen uit dat de ziel in Barzakh een vorm van waarneming bezit die zelfs sterker is dan tijdens het wereldse leven. Dit sluit aan bij de profetische overleveringen waarin wordt vermeld dat de ziel de engelen ziet die komen om haar te nemen en dat zij de realiteit van haar daden ervaart (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Jannah, ḥadīth 2870). De ziel blijft verbonden met het lichaam in de zin dat zij weet wat er met het lichaam gebeurt, zoals de geleerden van tafsīr benadrukken bij de uitleg van Heilige Qur’ān 39:42.

Daarnaast bevestigen soennitische theologen dat zowel fysieke als spirituele gewaarwordingen in het hiernamaals bestaan. De opvatting dat de ziel gevoelens van geluk, verdriet, rust of pijn ervaart, wordt ondersteund door de algemene leer van Ahl al‑Sunnah wa’l‑Jamāʿah dat het leven in het graf een reële ervaring is, waarin zowel beloning als bestraffing plaatsvinden. Dit wordt theologisch onderbouwd door de nadruk op de fysieke en spirituele realiteit van het hiernamaals, zoals uitgelegd door klassieke geleerden en bevestigd in hedendaagse theologische analyses van de soennitische doctrine.

De ziel blijft dus in een staat van bewustzijn, ervaring en waarneming, en de gebeurtenissen in Barzakh vormen een voortzetting van de menselijke identiteit, maar in een vorm die niet langer afhankelijk is van het fysieke lichaam zoals het op aarde functioneerde. Deze visie benadrukt de continuïteit van verantwoordelijkheid, bewustzijn en goddelijke rechtvaardigheid na de dood.

Aqīda: Na de dood en conform iemands religieuze voortreffelijkheid leven de zielen van de soenniet moslim op verschillende plaatsen. Sommige op hun graven, sommige in de buurt van het putje van Zam Zam, sommige tussen de hemel en de aarde, sommige in het eerste, tweede tot de zevende hemel, en sommige zelfs nog hoger dan dit. Sommige zielen blijven onder de ʿArsh van Allah in het licht van de hemelse lantaarns en sommige van hen in Al‑ʿIlliyyīn (verheven plaats). Ongeacht waar de ziel moge zijn, het blijft continu in verbinding met het lichaam. Hij herkent degenen die naar zijn graf komen en ziet ze ook. Hij hoort zelfs hun woorden. Het zien van de ziel is niet beperkt tot de nabijheid van het graf. Het voorbeeld hiervan is op de volgende manier uitgelegd in de Hadith: “Het is als een vogel die gevangen gehouden werd in een kooi en nu vrij is.” De grote imams hebben verklaard: “Voorwaar, wanneer reine zielen hun lichaam verlaten, maken ze contact met de verheven wereld en zien en horen alles alsof zij daar aanwezig zijn.”

Het staat in de Hadith Sharīf: “Wanneer een soenniet moslim komt te overlijden, wordt zijn pad geopend. Hij kan gaan waar hij wil.”

Theologische toelichting

De beschrijving dat zielen zich na de dood op verschillende niveaus bevinden, sluit nauw aan bij de klassieke leer van ḥayāt al‑Barzakh zoals onderwezen door Ahl al‑Sunnah wa’l‑Jamāʿah. De Qur’ān legt uit dat Allāh de zielen neemt bij de dood en dat zij worden vastgehouden in een tussenstaat totdat de opstanding plaatsvindt (Qur’ān 39:42). Dit vers vormt de basis voor het begrip dat de ziel niet ophoudt te bestaan, maar een nieuwe bestaansvorm betreedt waarin bewustzijn, waarneming en ervaring blijven voortbestaan.

De uitgebreide ḥadīth‑overlevering van al‑Barā’ ibn ‘Āzib (raḍiyAllāhu ʿanhu) beschrijft dat de ziel van de gelovige door engelen wordt meegenomen langs de hemelen, waarbij de poorten voor haar worden geopend totdat haar naam wordt opgeschreven in ‘ʿIlliyyīn. Daarna wordt de ziel teruggebracht naar het lichaam in het graf. Deze overlevering toont aan dat zielen zich op verschillende niveaus kunnen bevinden: bij hun graf, in de hemelen, onder de ‘ʿArsh of in ‘ʿIlliyyīn, afhankelijk van hun spirituele rang en staat van geloof.

Klassieke geleerden zoals al‑Qurṭubī (raḍiyAllāhu ʿanhu) leggen uit dat de ziel, zelfs wanneer zij zich op hogere niveaus bevindt, verbonden blijft met het lichaam in het graf. Deze verbinding verklaart waarom de ziel weet wie het graf bezoekt en hun woorden hoort. Dit wordt bevestigd door de profetische overlevering waarin de ziel wordt vergeleken met een vogel die uit zijn kooi is bevrijd — een metafoor die aangeeft dat de ziel vrijer en bewuster wordt na het verlaten van het lichaam.

Daarnaast benadrukken geleerden zoals al‑Ghazālī (raḍiyAllāhu ʿanhu) dat de ziel eigen gevoelens heeft en dat vreugde, verdriet, rust en pijn in Barzakh reële ervaringen zijn. De ziel ervaart deze zaken direct, zonder de beperkingen van het fysieke lichaam. Dit sluit aan bij de algemene leer dat het graf een tuin van het Paradijs of een kuil van het Vuur wordt, afhankelijk van iemands daden en geloof.

De overlevering dat de gelovige ziel “gaat waar hij wil” bevestigt dat de ziel een vorm van beweging en vrijheid heeft in Barzakh, in overeenstemming met haar spirituele staat. Dit wordt door klassieke imams gezien als een teken van eer en verlichting voor de gelovige.

Ḥazrat Shah Abdul Aziz (raḍiyAllāhu ʿanhu) schrijft: “De ziel ziet ver en dichtbij als hetzelfde.” Enkele van de vervloekte zielen van de Kāfir blijven op hun crematieplaats of op hun graven, sommige in Chaah‑e‑Barhut, dat een kanaal is in Jemen. Sommigen van hen zijn in de eerste, tweede en derde aardkorst tot aan de zevende aardkorst, en sommige zelfs daaronder. Deze plek is genaamd “Sijjīn”. Zelfs hun zielen, ongeacht waar ze zijn, zien, horen en weten wat er gebeurt, maar ze kunnen niet verder gaan, want ze zitten gevangen waar ze zijn.

Fundamentele Aqā’id over de ziel, de dood en het graf

Aqīda: Het geloven dat de ziel na de dood in een ander lichaam of dier (reïncarnatie) gaat, is volstrekt ongegrond en kufr (ongeloof).

Aqīda: Dood verwijst naar de scheiding van de ziel van het lichaam. Het betekent niet de vernietiging van de ziel. Wie gelooft dat de ziel wordt vernietigd, is een Bad Madhhab (misleidde en corrupte persoon).

Aqīda: De dode persoon spreekt ook, maar met uitzondering van de gewone mensen en Jinnāt kunnen alle dieren enzovoorts dit horen.

Aqīda: Als de overledene in zijn graf wordt gelegd om te rusten, gaat het graf hem samendrukken. Als hij een moslim is, dan is het zoals een moeder haar kind heel strak met liefde omhelst. Als hij een kāfir is, gaat het graf hem vervolgens met een dergelijke kracht samendrukken dat zijn ribben van rechts naar links en van links naar rechts gaan.

Theologische toelichting

De vier Aqā’id die hier worden besproken vormen een essentieel onderdeel van de soennitische leer over de ziel (rūḥ), de dood (mawt) en het leven in Barzakh. Ze verduidelijken wat een moslim behoort te geloven over de aard van de ziel, haar voortbestaan en de realiteit van het graf.

1. Geen reïncarnatie — de ziel keert niet terug in een ander lichaam

De islamitische leer verwerpt volledig het idee dat de ziel na de dood terugkeert in een ander lichaam of dier. De Qur’ān maakt duidelijk dat elke ziel slechts één werelds leven heeft, gevolgd door Barzakh en daarna de Opstanding (Qur’ān 23:100). Reïncarnatie zou de realiteit van het graf, de ondervraging door Munkar en Nakīr en de wederopstanding ontkennen, en wordt daarom beschouwd als kufr (Al‑Qurṭubī, Tafsīr, onder 23:100).

2. De dood vernietigt de ziel niet

Dood betekent uitsluitend de scheiding van ziel en lichaam, niet de vernietiging van de ziel. De Qur’ān stelt dat Allāh de zielen neemt bij de dood en hen vasthoudt tot de Opstanding (Qur’ān 39:42). Wie beweert dat de ziel ophoudt te bestaan, ontkent de teksten over Barzakh en de ondervraging in het graf, en wordt daarom als Bad Madhhab beschouwd (Al‑Ghazālī, Iḥyāʾ’, Kitāb Dhikr al‑Mawt).

3. De dode spreekt, maar gewone mensen horen hem niet

De Profeet ﷺ sprak tot de doden van Badr en zei dat zij hem hoorden (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Janāʾiz). Dit bevestigt dat de dode spreekt en hoort. De beperking ligt bij gewone mensen en Jinnāt, niet bij de dode. Dieren horen wat mensen niet horen — een principe dat ook voorkomt in de beschrijving van de bestraffing van het graf (Ibn Ḥajar, Fatḥ al‑Bārī, commentaar op de ḥadīth van Badr).

4. De samendrukking van het graf — zacht voor de gelovige, pijnlijk voor de ongelovige

De samendrukking van het graf (ḍammat al‑qabr) is een vast onderdeel van de islamitische eschatologie.

• Voor de gelovige is het als een liefdevolle omhelzing van een moeder (Muslim, Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Jannah).
• Voor de ongelovige is het een pijnlijke druk waarbij de ribben elkaar kruisen (Ibn ‘ʿĀbidīn, Radd al‑Muḥtār, Kitāb al‑Janāʾiz; Amjad ‘Alī A‘ẓamī, Bahāre Sharīʿat, Juz 1).

De realiteit van de grafvragen en de eerste fase van Barzakh

Aqīda: Als de mensen na het begraven van de overledene vertrekken, hoort hij het geluid van hun voetstappen (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Janāʾiz). Op dat moment verschijnen twee engelen bij hem, terwijl zij de aarde met hun tanden openscheuren. Ze zien er zeer woest en angstaanjagend uit. Ze hebben zwarte lichamen en enorme zwartblauwe ogen, zo groot als potten en als brandend vuur. Ze hebben lang haar en hun tanden zijn vele handlengtes lang, waarmee zij de grond openscheuren wanneer zij in de richting van de overledene komen. Een van hen heet ‘Munkar’ en de andere heet ‘Nakir’ (Musnad Aḥmad, ḥadīth al‑Qabr). Zij wekken de overledene door hard aan hem te trekken en krachtig te schudden, en verhoren hem met een zeer harde stem (Fatḥ al‑Bārī, Sharḥ Kitāb al‑Janāʾiz).

• De eerste vraag die zij stellen is: Man Rabbuka (Wie is jouw Rabb?)
• De tweede vraag is: Mā Dīnuka (Wat is jouw geloof?)
• En de derde vraag is: Mā kunta taqūlu fī hādhā r‑rajul (Wat heb je over deze man gezegd?) (Alle drie vragen: Sunan Abī Dāwūd, Kitāb al‑Sunnah).

Als de overledene een moslim is, zal hij antwoorden: Rabbi Allāh, Dīnī al‑Islām, Huwa Rasūlullāh (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Īmān). De engelen vragen wie hem deze kennis heeft gegeven, en hij zegt: “Ik las het Boek van Allah, bracht īmān en bevestigde dit” (Tafsīr al‑Qurṭubī, onder 14:27).

In sommige vertellingen staat dat de engelen zeggen: “Wij wisten al dat je dit zou zeggen.” Dan roept een stem uit de hemel: “Mijn dienaar heeft de waarheid gesproken. Leg het beddengoed van Jannah voor hem, kleed hem in de kleding van Jannah en open voor hem de deur van Jannah” (Musnad Aḥmad, ḥadīth al‑Barā’ ibn ‘Āzib). De koele bries en geur van het Paradijs vullen zijn graf, dat wordt uitgebreid zover zijn ogen kunnen zien (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Jannah). Tot hem wordt gezegd: “Slaap zoals een bruidegom slaapt” (Fatḥ al‑Bārī, Sharḥ ḥadīth al‑Qabr).

Dit is een voorrecht voor de Awliyāʾ’ en voor gewone moslims die dit wensen (Iḥyāʾ ‘Uloom al‑Dīn, Kitāb Dhikr al‑Mawt). De uitbreiding van het graf varieert per persoon, afhankelijk van zijn religieuze staat (Radd al‑Muḥtār, Kitāb al‑Janāʾiz).

Sommige moslims krijgen straf in hun graf. Door de smeekbeden van hun Pīrs (Mashā’ikh), de imams van de madhhab en de Awliyāʾ’ Allah, schenkt Allah Ta‘ālā Zijn Barmhartigheid en worden zij gespaard van verdere marteling (Bahāre Sharīʿat, Juz 1). Sommigen hebben verklaard dat de straf voor een gelovige zondaar duurt tot de vooravond van de vrijdag (Jumu‘ah‑rāt), waarna de straf wordt opgeheven (Allah weet het beter) (Tafsīr al‑Jalālayn, onder 62:9).

Uit de ḥadīth blijkt dat elke gelovige die sterft op de vooravond van vrijdag, op vrijdag, of in de maand Ramaḍān, wordt vrijgesteld van de ondervraging en bestraffing in het graf (Sunan al‑Tirmidhī, Kitāb al‑Janāʾiz). Ook is vermeld dat eerst het venster van Jahannam wordt geopend, waarna het onmiddellijk wordt gesloten en het venster van Jannah wordt geopend (Musnad Aḥmad, ḥadīth al‑Qabr).

Als iemand de vragen niet correct beantwoordt, is de hel voor hem; bij goede antwoorden is het Paradijs voor hem (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Īmān). Dit doel moet worden bereikt zodat de overledene de gunst van zijn Rabb ontvangt en gespaard blijft van rampspoed (hel) en wordt gezegend met de grote gunst van het Paradijs (Tafsīr al‑Qurṭubī, onder 14:27).

De procedure voor de munāfiq is tegengesteld. Eerst wordt het venster van Jannah geopend zodat hij de geur en schoonheid ervan ziet, waarna het onmiddellijk wordt gesloten (Musnad Aḥmad, ḥadīth al‑Munāfiq). Dit gebeurt zodat hij beseft hoe groot de Genade is die hij heeft verloren.

Als de overledene een huichelaar is, zal hij antwoorden: Hā lā adrī (Ik weet het niet). Hij zegt: “Ik hoorde de mensen dit zeggen, en ik zei hetzelfde” (Sunan Abī Dāwūd, Kitāb al‑Sunnah). Dan roept een stem uit de hemel: “Hij is een leugenaar. Leg voor hem het bed van vuur, trek hem het gewaad van vuur aan en open voor hem een deur van de hel” (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Jannah).

Hij voelt de intensiteit van de hitte, en twee engelen worden aangesteld om hem te straffen. Zij zijn doof en blind en dragen een metalen staaf waarvan één slag een berg tot stof zou maken (Musnad Aḥmad, ḥadīth al‑Qabr). Zij slaan hem hevig. Slangen en schorpioenen straffen hem door te bijten en te steken (Fatḥ al‑Bārī, Sharḥ al‑Qabr). Zijn slechte daden nemen de vorm aan van honden, wolven en andere wrede vormen die hem kwellen, terwijl zijn goede daden een aangename vorm aannemen en hem comfort geven (Iḥyāʾ’ ‘ʿUloom al‑Dīn, Kitāb Dhikr al‑Mawt).

Theologische toelichting

De beschreven gebeurtenissen vormen de kern van de soennitische leer over het grafleven (ḥayāt al‑qabr) en de eerste fase van Barzakh. Deze leer is stevig verankerd in ṣaḥīḥ aḥādīth en wordt uitvoerig behandeld door klassieke geleerden zoals Ibn Ḥajar, al‑Qurṭubī, al‑Ghazālī en de imams van fiqh en tafsīr.

1. Het horen van voetstappen en het begin van Barzakh

De ḥadīth dat de overledene de voetstappen hoort van degenen die van zijn graf weggaan (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī) toont aan dat de ziel onmiddellijk na de begrafenis bewust is en in staat tot waarneming. Dit markeert de overgang van het wereldse leven naar Barzakh. Het horen van voetstappen is een bewijs dat de ziel niet vernietigd wordt, maar een nieuwe bestaansvorm betreedt waarin zij zintuiglijke ervaringen heeft, zij het op een wijze die niet vergelijkbaar is met het wereldse lichaam.

2. De komst van Munkar en Nakīr

De beschrijving van de twee engelen — Munkar en Nakīr — komt uit meerdere overleveringen (Musnad Aḥmad, Fatḥ al‑Bārī). Hun angstaanjagende verschijning benadrukt de ernst van de ondervraging. De klassieke geleerden leggen uit dat deze vorm niet bedoeld is om de gelovige te schaden, maar om de realiteit van verantwoordelijkheid en rekenschap te benadrukken.

Hun komst symboliseert het begin van de individuele eschatologische toetsing: de mens wordt nu geconfronteerd met de essentie van zijn geloof, vrij van sociale druk, hypocrisie of uiterlijke schijn.

3. De drie vragen van het graf

De drie vragen — Man Rabbuka, Mā Dīnuka, Mā kunta taqūlu fī hādhā r‑rajul — vormen de kern van de islamitische identiteit.

• De eerste vraag gaat over Tawḥīd.
• De tweede over de religieuze weg.
• De derde over de positie van de Profeet ﷺ, die de toegangspoort is tot leiding.

De antwoorden van de gelovige komen niet voort uit memorisatie, maar uit innerlijke overtuiging. Daarom zeggen de engelen: “Wie heeft jou dit geleerd?” — waarop de gelovige antwoordt dat hij het uit het Boek van Allah heeft geleerd en het met īmān heeft bevestigd (Tafsīr al‑Qurṭubī).
Dit toont dat ware kennis niet cognitief, maar existentieel is: het is geloof dat zich in het hart heeft verankerd.

4. De beloning van de gelovige

De beschrijving van het openen van de deur van Jannah, het ontvangen van kleding uit het Paradijs en het uitbreiden van het graf (Musnad Aḥmad, Ṣaḥīḥ Muslim) toont dat Barzakh voor de gelovige een voorproef van het Paradijs is. De woorden “Slaap zoals een bruidegom slaapt” symboliseren: rust, veiligheid, vreugde, en een staat van eer.

De uitbreiding van het graf “zover het oog reikt” wordt door de geleerden gezien als een spirituele ruimte, niet gebonden aan fysieke dimensies. De variatie in grootte weerspiegelt de spirituele rang van de persoon (Radd al‑Muḥtār).

5. De mogelijkheid van tijdelijke straf voor gelovigen

De klassieke werken erkennen dat sommige gelovigen straf kunnen ondergaan vanwege zonden. Toch blijft de Barmhartigheid van Allah overheersend. De smeekbeden van de Awliyāʾ’, Mashā’ikh en imams kunnen verlichting brengen (Bahāre Sharīʿat).

De vermelding dat straf wordt opgeheven op de vooravond van vrijdag (Tafsīr al‑Jalālayn) toont de spirituele status van Jumuʿah als dag van vergeving en verlichting.

6. Vrijstelling van ondervraging voor bepaalde gelovigen

De overleveringen dat wie sterft op een vrijdag of in Ramaḍān wordt vrijgesteld van ondervraging (Sunan al‑Tirmidhī) benadrukken de spirituele waarde van deze tijden. De geleerden verklaren dat deze vrijstelling een vorm van goddelijke eer is voor wie in een gezegende tijd sterft.

7. De confrontatie met Jahannam vóór Jannah

Het kortstondig openen van het venster van Jahannam voor de gelovige (Musnad Aḥmad) dient als:

• bevestiging van zijn redding,
• herinnering aan Allāh’s bescherming,
• en verhoging van zijn dankbaarheid.

Daarna wordt het venster van Jannah geopend, wat zijn uiteindelijke bestemming symboliseert.

8. De toestand van de munāfiq

De munāfiq faalt de drie vragen omdat zijn geloof nooit innerlijk was verankerd. Zijn antwoord “Hā lā adrī” (Ik weet het niet) toont dat zijn religieuze identiteit slechts imitatie was (Sunan Abī Dāwūd). De straf die volgt — bed van vuur, gewaad van vuur, deur van de hel (Ṣaḥīḥ Muslim) — weerspiegelt de spirituele leegte van hypocrisie. De engelen die hem slaan, de slangen en schorpioenen, en de slechte daden die in kwellende vormen verschijnen (Fatḥ al‑Bārī, Iḥyāʾ’) tonen dat Barzakh voor de munāfiq een voorproef van Jahannam is.

9. Goede en slechte daden in zichtbare vorm

De klassieke geleerden leggen uit dat daden in Barzakh een vorm aannemen die overeenkomt met hun aard:

• goede daden verschijnen als troost,
• slechte daden als kwelling.

Dit principe is consistent met de bredere islamitische leer dat daden in het Hiernamaals worden belichaamd.

Samenvattend

Deze passage beschrijft de volledige theologische structuur van de grafondervraging en de eerste fase van Barzakh:

• De gelovige ervaart rust, eer en een voorproef van Jannah.
• De zondige gelovige kan tijdelijke straf ondergaan, maar blijft onder de Barmhartigheid van Allah.
• De munāfiq wordt geconfronteerd met de realiteit van zijn hypocrisie en ontvangt een voorproef van Jahannam.

Dit alles is stevig geworteld in Qur’ān, ṣaḥīḥ aḥādīth en de consensus van klassieke soennitische geleerden.

De Werkelijkheid van de Grafstraf, Beloning en de Oorspronkelijke Deeltjes (‘Ajab al‑Dhanab)

Aqīda: De bestraffing van het graf en de beloning in het graf zijn beide Ḥaqq (waarheid) (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Janāʾiz). Zoals eerder uitgelegd, is straf of beloning zowel voor het lichaam als voor de ziel (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Īmān). Zelfs als het lichaam wordt verbrand, uiteengevallen of tot stof is vergaan, blijven de oorspronkelijke deeltjes alsnog bestaan (Tafsīr al‑Qurṭubī, onder 23:100).

Alle pijn en comfort zullen plaatsvinden via deze deeltjes, en op de Dag van Qiyāmah zal het fysieke lichaam met deze deeltjes worden gevormd (Musnad Aḥmad, ḥadīth al‑Qiyāmah). Dit zijn zeer kleine deeltjes die zich bevinden in de wervelkolom. Deze deeltjes staan bekend als ‘Ajab al‑Dhanab (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Tafsīr). Ze zijn zo klein dat zij zelfs niet kunnen worden gezien met een microscoop, noch kunnen zij worden verwoest door vuur, noch kunnen zij door de aarde worden verteerd (Fatḥ al‑Bārī, Sharḥ ḥadīth al‑Qabr).

Deze deeltjes vormen in werkelijkheid de zaden van het fysieke lichaam. De ziel zal op de Dag van Qiyāmah opnieuw worden ingevoerd in deze oorspronkelijke deeltjes (Iḥyāʾ’ ‘ʿUloom al‑Dīn, Kitāb Dhikr al‑Mawt). Deze verandering of vermindering heeft op geen enkele manier invloed op de identiteit van het menselijk lichaam (Radd al‑Muḥtār, Kitāb al‑Janāʾiz).

Een goed voorbeeld hiervan is een kind dat bij de geboorte zeer klein is, maar snel opgroeit tot een volwassene. Een ander voorbeeld is dat van een sterk gespierde jongeman die door ziekte zwak en krachteloos wordt. Na genezing wordt dezelfde persoon weer sterk en gezond. Ondanks deze veranderingen kan nooit worden gezegd dat de persoon een ander is geworden (Bahāre Sharīʿat, Juz 1). De situatie op de Dag van Qiyāmah is hiermee goed vergelijkbaar (Tafsīr al‑Jalālayn, onder 22:5).

Wanneer een lichaam uiteengevallen is en botten en vlees tot stof zijn teruggekeerd, zal Allah Ta‘ālā — ongeacht waar de oorspronkelijke deeltjes zich bevinden — deze verzamelen en de mens opnieuw tot leven brengen (Qur’ān 75:3–4). Dit staat bekend als Ḥashr (de opstanding) (Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al‑Qiyāmah). Wie de straf en beloning van het graf verwerpt, is een misleid persoon (Al‑Qurṭubī, Tafsīr, onder 14:27).

Theologische toelichting

De leer over de grafstraf (‘adhāb al‑qabr) en de beloning in het graf (na‘īm al‑qabr) behoort tot de fundamentele geloofspunten van Ahl al‑Sunnah wa’l‑Jamāʿah. De klassieke bronnen beschouwen deze realiteit niet als symbolisch of metaforisch, maar als een daadwerkelijke fase van bestaan waarin de ziel én het lichaam op een voor ons onzichtbare wijze betrokken zijn.

1. Grafstraf en grafbeloning zijn Ḥaqq (absolute waarheid)

De bevestiging dat de gebeurtenissen in het graf Ḥaqq zijn (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī) betekent dat zij behoren tot de onbetwiste waarheden van de islamitische eschatologie. De Profeet ﷺ heeft deze realiteit herhaaldelijk beschreven, en de geleerden hebben dit unaniem aanvaard.

Het feit dat zowel lichaam als ziel betrokken zijn (Ṣaḥīḥ Muslim) toont dat de mens in Barzakh niet louter een ziel is, maar een samengestelde entiteit waarin het lichaam op een subtiele wijze blijft functioneren.

2. Het voortbestaan van de oorspronkelijke deeltjes

De klassieke geleerden leggen uit dat, zelfs wanneer het lichaam volledig vergaat, er een kerndeeltje blijft bestaan dat niet vernietigd kan worden. Al‑Qurṭubī verwijst naar deze blijvende essentie in zijn tafsīr.

Dit deeltje is bekend als ‘Ajab al‑Dhanab — letterlijk “het staartbeentje” of “het onderste deel van de wervelkolom”. De ḥadīth vermeldt dat dit deeltje niet vergaat, niet verbrandt en niet door de aarde wordt verteerd (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī; Fatḥ al‑Bārī).

De geleerden beschouwen dit als het zaad van het lichaam, vergelijkbaar met een zaadkorrel waaruit een plant opnieuw groeit.

3. De rol van ‘Ajab al‑Dhanab op de Dag van Qiyāmah

Volgens de overleveringen zal Allah Ta‘ālā op de Dag van Qiyāmah het lichaam opnieuw opbouwen vanuit dit oorspronkelijke deeltje (Musnad Aḥmad). De ziel wordt vervolgens opnieuw in dit herstelde lichaam geplaatst (Iḥyāʾ’ ‘ʿUloom al‑Dīn).

Dit verklaart hoe opstanding mogelijk is, zelfs wanneer lichamen zijn verbrand, opgegeten, vergaan of verspreid over de aarde. De identiteit van de mens blijft intact omdat de kerndeeltjes intact blijven (Radd al‑Muḥtār).

4. Veranderingen in het lichaam tasten de identiteit niet aan

De tekst geeft twee voorbeelden die de klassieke geleerden ook gebruiken:

• Een baby groeit uit tot een volwassene.
• Een sterke jongeman wordt ziek en zwak, en wordt daarna weer sterk.

Ondanks deze drastische veranderingen blijft het dezelfde persoon.
Dit toont dat fysieke verandering geen invloed heeft op de identiteit van de mens.

Op dezelfde manier verandert de identiteit niet wanneer het lichaam vergaat — de essentie blijft bestaan. Tafsīr al‑Jalālayn benadrukt dat de opstanding vergelijkbaar is met het opnieuw laten groeien van iets dat eerder klein of zwak was.

5. Ḥashr: de opstanding uit de oorspronkelijke deeltjes

De Qur’ān (75:3–4) bevestigt dat Allah de mens opnieuw zal samenstellen, zelfs wanneer zijn botten tot stof zijn vergaan. De opstanding (Ḥashr) is daarom geen reconstructie uit het niets, maar een heropbouw vanuit de oorspronkelijke kern.

Dit is volledig in lijn met de ḥadīth dat de mens vanuit ‘Ajab al‑Dhanab opnieuw wordt opgebouwd (Ṣaḥīḥ Muslim).

6. Het verwerpen van grafstraf en grafbeloning

Al‑Qurṭubī stelt duidelijk dat wie deze realiteit ontkent, een misleid persoon is. Niet omdat hij een rationele vraag stelt, maar omdat hij een expliciet, herhaald en ondubbelzinnig onderdeel van de openbaring verwerpt.

Grafstraf en grafbeloning behoren tot de ma‘lūm min al‑Dīn bi‑ḍarūrah — zaken die bekend en noodzakelijk zijn binnen de religie.

De Universele Grafondervraging en de Onvergankelijkheid van de Uitverkorenen

Aqīda: De vragen van het graf zullen aan een persoon worden gesteld, ongeacht waar hij zich bevindt, en daar zal hij hetzij beloning hetzij bestraffing ontvangen (Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al‑Janāʾiz). Met andere woorden: een persoon die door een leeuw is opgegeten, zal in de buik van de leeuw worden ondervraagd, en zijn beloning of straf zal eveneens plaatsvinden in de buik van de leeuw (Fatḥ al‑Bārī, Sharḥ Kitāb al‑Janāʾiz).

Mas’ala (zaak): Het zand verteert de organen niet van de Profeten, de Awliyāʾ’ Allah, de ‘Ulamā’, de martelaren (Shuhadā’), de Ḥāfiẓ al‑Qur’ān die handelde in overeenstemming met de geboden van de Qur’ān, degene die zich op een niveau van ware liefde bevinden, iemand die nooit ongehoorzaam was jegens Allah, en iemand die zijn tijd besteedde aan het reciteren van Darood Sharīf (Iḥyāʾ’ ‘ʿUloom al‑Dīn, Kitāb Dhikr al‑Mawt; Radd al‑Muḥtār, Kitāb al‑Janāʾiz).

Iedere persoon die zegt dat de Nabī “is gestorven en vermengd met het zand” is een corrupte en misleide persoon en verdient de straf voor godslastering (Tafsīr al‑Qurṭubī, onder 33:56).

Besluit

De besproken leerstellingen over de grafondervraging, de beloning en bestraffing in Barzakh, en de rol van de oorspronkelijke deeltjes (‘Ajab al‑Dhanab) vormen samen een samenhangend en onmisbaar onderdeel van de eschatologische visie van Ahl al‑Sunnah wa’l‑Jamāʿah. De primaire bronnen — Qur’ān, ṣaḥīḥ aḥādīth en de verklaringen van de klassieke geleerden — bevestigen dat het grafleven geen symbolische of metaforische fase is, maar een reële bestaansvorm waarin de mens rekenschap aflegt voor zijn geloof, daden en innerlijke staat.

De grafvragen, gesteld door Munkar en Nakīr, markeren het begin van deze tussenfase en onthullen de ware aard van iemands geloof. De gelovige vindt rust, verlichting en een voorproef van het Paradijs, terwijl de huichelaar geconfronteerd wordt met de gevolgen van zijn innerlijke leegte. De onverwoestbaarheid van ‘Ajab al‑Dhanab toont de continuïteit van de menselijke identiteit en vormt de basis voor de lichamelijke opstanding op de Dag van Qiyāmah.

Deze leerstukken benadrukken dat de mens niet slechts verantwoordelijk is voor uiterlijke handelingen, maar vooral voor de oprechtheid van zijn geloof en de staat van zijn hart. Zij herinneren de gelovige aan de ernst van het hiernamaals, de nabijheid van de dood en de noodzaak van een leven in gehoorzaamheid, liefde en eerbied voor Allah Ta‘ālā en Zijn Boodschapper ﷺ.

Door deze waarheden te erkennen en te bestuderen, wordt de gelovige niet alleen voorbereid op de realiteit van Barzakh, maar ook aangespoord tot een leven van taqwā, oprechtheid en voortdurende spirituele zuivering. Zo vormt de kennis van het grafleven niet slechts een theologisch onderwerp, maar een praktische gids voor een leven dat gericht is op de eeuwige bestemming.

Lees ook:

• Janazagebed en de handelingen >>>
• Participatie in janaza van een ongelivige >>>

Bronnen

• Abū Dāwūd, S. ibn al‑A. (n.d.). Sunan Abī Dāwūd, Kitāb al Sunnah.
• Aḥmad ibn Ḥanbal. (n.d.). Musnad Aḥmad, ḥadīth al Barā’ ibn ‘Āzib; ḥadīth al Qabr; ḥadīth al Munāfiq; ḥadīth 17803; ḥadīth 18534.
• Al‑Barā’ ibn ‘Āzib. (n.d.). In Mishkāt al‑Maṣābīḥ, ḥadīth 1630.
• Al‑Bukhārī, M. ibn I. (n.d.). Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī, Kitāb al Janāʾiz; Kitāb al Tafsīr.
• Al‑Ghazālī, A. H. (n.d.). Iḥyāʾ’ ‘ʿUloom al‑Dīn, Kitāb Dhikr al‑Mawt.
• Al‑Maḥallī, J., & Al‑Suyūṭī, J. (n.d.). Tafsīr al‑Jalālayn.
• Al‑Qurṭubī, M. A. (n.d.). Al‑Jāmiʿ‘ li Aḥkām al‑Qur’ān.
• Al‑Qurṭubī, M. A. (n.d.). Tafsīr al‑Qurṭubī, onder 33:56.
• Al‑Tirmidhī, M. ibn ‘Ī. (n.d.). Sunan al‑Tirmidhī, Kitāb al Janāʾiz.
• Amjad ‘Alī A‘ẓamī. (n.d.). Bahāre Sharīʿat.
• Ibn ‘ʿĀbidīn, M. A. (n.d.). Radd al‑Muḥtār, Kitāb al Janāʾiz.
• Ibn Ḥajar al‑‘ʿAsqalānī. (n.d.). Fatḥ al‑Bārī.
• Ibn Ḥajar al‑‘ʿAsqalānī. (n.d.). Fatḥ al‑Bārī bi Sharḥ Ṣaḥīḥ al‑Bukhārī.
• Ibn Ḥajar al‑‘ʿAsqalānī. (n.d.). Fatḥ al‑Bārī, Sharḥ Kitāb al Janāʾiz.
• Karamali, H. (n.d.). Do Muslims believe in a physical afterlife?
• Muslim, I. ibn al‑Ḥ. (n.d.). Ṣaḥīḥ Muslim, Kitāb al Īmān; Kitāb al Jannah; Kitāb al Qiyāmah; ḥadīth 2870; ḥadīth 2872.3
• Qur’ān. (z.j.). Surah al A‘rāf, 7:34; Surah al Anfāl, 8:50; Surah al Nisāʾ’, 4:18; Surah al Mu’minūn, 23:100; Surah al Zumar, 39:42; Surah Ibrāhīm, 14:27; Surah al Jumuʿah, 62:9; Surah al Qiyāmah, 75:3–4; Surah al Ḥajj, 22:5.